West-Vlaamse fusiegemeenten blazen eerste verjaardagskaars uit: hoe verloopt het samenleven in Tielt en Wingene na 1 jaar?

"We hebben bijzonder lang gewerkt aan de voorbereiding van de fusie", blikt burgemeester Lieven Huys (CD&V) terug op de fusie tussen Wingene en Ruiselede. Na de verkiezingen haalde zijn partij CD&V de meeste stemmen binnen. Zijn partijgenoot en schepen Brecht Warnez behaalde een klein aantal voorkeurstemmen meer, maar in onderling overleg werd beslist dat Warnez de burgemeestersjerp pas zal opnemen vanaf juni 2028. En dus blijft Huys nog even burgemeester van het herdoopte Wingene. Oud-burgemeester van Ruiselede Greet De Roo werd schepen in het nieuwe bestuur.

"We hebben administratief alles met elkaar vergeleken en op elkaar afgestemd", zegt burgemeester Lieven Huys. "Het moeilijkste dossier was dat van de subsidies aan jeugd-, cultuur- en sportverenigingen. Die waren erg verschillend. Zo moest er in Wingene betaald worden voor het gebruik van gemeentelijke zalen, maar in Ruiselede was dat gratis. Nu moet iedereen betalen, maar we hebben daar rekening mee gehouden in de subsidies die de verenigingen krijgen. Velen krijgen een mooie stijging, en bij verenigingen die moeten inboeten, zal dat minimaal zijn. Dat zal over bedragen rond de 50 euro gaan." De nieuwe subsidieregeling gaat in vanaf september 2026."

Volgens Huys zorgde de fusie voor een mooie efficiëntie-oefening in de gemeente. "Ik zit al 31 jaar in de politiek, waardoor zaken een automatisme worden. De fusie heeft ervoor gezorgd dat we alles opnieuw in vraag hebben gesteld: waar kopen wij in, hoe regelen wij alles? Dat heeft zeker voor winst gezorgd. Voor elke gemeente hebben we telkens voor de beste oplossing gekozen."

Toen de fusieplannen tussen Wingene en Ruiselede bekend raakten, waren er heel wat bezorgdheden bij de inwoners van Ruiselede. Een trekker van dat protest was Ruiseledenaar en huidig oppositieraadslid Hannes Ghyselbrecht (N-VA Respect Burgerbelangen). De Ruiseleedse oppositiepartij Respect probeerde de fusie destijds zelfs te schorsen bij het Grondwettelijk Hof. Zij vond het niet kunnen dat er niet geluisterd is naar het referendum dat gehouden werd in Ruiselede, waarbij meer dan 91 procent van de stemmers tegen de fusie stemde. De partij vond ook dat Ruiselede onvoldoende alternatieven onderzocht heeft die een fusie konden vermijden. Het Grondwettelijk Hof weigerde uiteindelijk de schorsing en de fusie ging door.

"Ik heb het gevoel dat dit verzet is gaan liggen", zegt Huys. "De fusie leefde vooral bij de oudere bevolking van Ruiselede. Zij zitten nog met de gedwongen fusie met Zwevezele in hun hoofd en dat is nog altijd niet verteerd. De fusie tussen Wingene en Ruiselede hebben wij zelf in gang gezet, we werden daar niet voor gedwongen vanuit Vlaanderen. Al kan ik begrijpen dat dit voor mensen gelijkaardig aangevoeld moet hebben."

"Ik heb alleszins het gevoel dat ik ook in Ruiselede welgekomen ben", besluit Huys. "Het belangrijkste is dat we Ruiselede blijven respecteren in zijn eigenheid en blijven benoemen als deelgemeente van Wingene."

In het nieuwe Tielt dat samenging met Meulebeke, hebben vooral nog enkele Meulebekenaars een wrang gevoel bij de fusie. Hun vroegere burgemeester Dirk Verwilst (Team Burgemeester) haalde tijdens de gemeenteraadsverkiezingen het meeste aantal voorkeursstemmen. Maar Verwilst was in opspraak gekomen voor belangenvermenging en slaagde er niet in om een meerderheid te vormen waarmee hij kon besturen.

Daarom ging de sjerp toch naar de zittende burgemeester van het oude Tielt Luc Vannieuwenhuyze (CD&V-Lijst voor de Burger) die het op één na grootste aantal voorkeursstemmen binnenhaalde. Met als gevolg dat de grootste partij (Team Burgemeester van Dirk Verwilst) nu in de oppositie zit. Opvallend: beide heren kwamen op met andere lijsten, maar beiden onder de vlag van CD&V. Aangezien ze samen de fusie beklonken, werd ervan uitgegaan dat zij samen naar de kiezer zouden trekken. In de plaats daarvan stonden ze lijnrecht tegenover elkaar.

Of de spanningen van de verkiezingen nog meespelen? "Het kan dat dit bij sommige mensen nog gevoelig ligt", vertelt burgemeester Vannieuwenhuyze. "Maar ik heb daar geen problemen mee. En ik heb eerlijk gezegd nog maar weinig zulke reacties gehoord. Er zijn destijds gesprekken gevoerd met de vroegere burgemeester van Meulebeke, maar hij koos uiteindelijk zijn eigen weg. Het belangrijkste is nu dat het vertrouwen groeit: van de inwoners naar het bestuur en omgekeerd."

"Het is logisch dat mensen in het begin vragen hadden. Zeker vanuit Meulebeke was er een afwachtende houding. Er zullen altijd wel mensen zijn die liever geen fusie hadden gezien. Maar mijn indruk is dat de algemene bevolking er niet negatief tegenover staat. We merkten dat ook toen we verenigingen, instanties en organisaties leerden kennen het afgelopen jaar. Ik zie dit als een jaar van een eerste kennismaking. Onbekend is onbemind. Ook wij willen de identiteit van Meulebeke zeker in stand houden."

Van tegenstanders klinkt wel eens de kritiek dat het huidige stadsbestuur onvoldoende rekening houdt met de ondernemers in Meulebeke. Verwilst, zelf een ondernemer, was populair bij de middenstand. "Dat kwam inderdaad wel eens naar boven tijdens de verkiezingen", reageert Vannieuwenhuyze. "Maar ik zou niet weten waarop dat gebaseerd is. Ik kan verschillende voorbeelden geven om aan te tonen dat we inzetten op ondernemerschap. Kijk maar naar de uitbreiding van de industriezone, ontmoetingsmomenten voor ondernemers, enzovoort."

"Ik denk dat we tevreden mogen terugkijken op het afgelopen jaar. Er moesten ongeveer 220 reglementen herzien worden, dat gaat van een politiereglement voor een sportterrein tot belastingsreglementen. De reglementen die een financiële weerslag hebben, zijn voorgelegd op de gemeenteraad in december, want die moesten klaar zijn voor onze regelgeving op 1 januari."

"En ook de organisatie van onze stadsdiensten is aangepast. Enkele personeelsleden van interne diensten zijn vanuit Meulebeke naar het stadhuis in Tielt verhuisd. Maar voor de Meulebeekse bevolking, die toch uit 11.000 mensen bestaat, willen we ook daar dienstverlening behouden. Het wordt een zoektocht om te kijken hoe we dat allemaal efficiënt kunnen organiseren. Dat is werk voor de komende periode. Maar alle jobs blijven behouden. Sterker nog, in de toekomst zullen we bepaalde diensten mogelijk moeten versterken."

Door de fusie werden enkele straatnamen en huisnummers aangepast, om verwarring te vermijden. Maar nog niet alle navigatiesystemen, zoals Google Maps of Apple Kaarten, hebben de nieuwe straatnamen opgenomen. En dat zorgt nog wel eens voor problemen. "Als gemeente sta je daar machteloos tegenover", aldus burgemeester Huys. "Het is nog altijd zo dat je Ruiselede in je gps moet ingeven in plaats van Wingene." Al blijken die kinderziektes steeds zeldzamer te worden. "Ik hoor daar eigenlijk niets meer over, dus ik denk dat dit wel oké is", reageert Vannieuwenhuyze. 

Beide burgemeesters kijken tevreden terug op hun eerste fusiejaar. "Ik denk dat we een jaar achter de rug hebben waarin we heel wat gepresteerd hebben, dankzij de medewerking van velen", aldus nog Vannieuwenhuyze. "Achteromkijken heeft weinig zin. We kunnen leren uit het verleden, maar het is vooral de toekomst die telt. We gaan het nieuwe jaar in met frisse moed."