Onderzoekers van Plantentuin Meise hebben samen met collega’s in Congo een wilde koffiesoort (her)ontdekt: de Coffea dactylifera. In 1936 werd de soort al verzameld en ze was bekend uit herbaria, maar sinds de jaren 60 was ze niet meer waargenomen in het wild. "Deze vondst kan belangrijk zijn voor de toekomst van koffie", zegt onderzoeker Piet Stoffelen.
Plantentuin Meise (her)ontdekt wilde koffiesoort in Congo: maak kennis met de Coffea dactylifera
"15 jaar geleden zijn we beginnen te zoeken naar deze soort", zegt Piet Stoffelen in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Ze was lang niet meer gezien en een beetje een raadsel. Dat leek ons interessant." Bovendien was de Coffea dactylifera ondertussen geclassificeerd als bedreigde soort.
Eenvoudig was die zoektocht niet: je moet getraind zijn om een koffieplant te herkennen in het regenwoud. Een kleine 10 jaar geleden kon Stoffelen samen met Congolese collega’s de plant voor het eerst – opnieuw – lokaliseren. In de bossen van Yangambi, Bas-Uele en Tshopo (Democratische Republiek Congo) zijn toen levende exemplaren verzameld. Die worden nu bewaard in Meise en in Yangambi.
Genetische studie
Een team van onderzoekers van Plantentuin Meise heeft nu, samen met KU Leuven en Congolese partners, een genetische studie uitgevoerd op de wilde koffieplant. Het belangrijke onderzoek is verschenen in Annals of Botany.
"We hebben ontdekt dat de Coffea dactylifera nauw verwant is met de Coffea robusta en de Coffea arabica", zegt Stoffelen. Robusta en arabica worden vandaag op grote schaal gekweekt voor de koffieconsumptie. Omdat dat nog maar zo’n honderd jaar gebeurt, is de gelijkenis met de wilde variant groot.
Voor grootschalige consumptie is het veel te vroeg, we zijn nog maar net begonnen planten op te kweken
Piet Stoffelen, onderzoeker Plantentuin Meise
Kunnen we de wilde koffie dan ook drinken? "De eerste testen en evaluaties zijn gebeurd", zegt Stoffelen. "Specialisten waren heel verbaasd over de smaak, die ze bijzonder en stroperig noemden. Maar voor grootschalige consumptie is het veel te vroeg. We zijn nog maar net begonnen planten op te kweken."
Aangepast aan warm klimaat
De interesse van de onderzoekers gaat niet per se naar consumptie, maar vooral naar de mogelijkheid om met deze soort koffie weerbaarder te maken tegen klimaatverandering. "Het is heel belangrijk om genoeg genetische bronnen te hebben. Zo kunnen we onze huidige koffievariëteit verbeteren. Omdat ze zo nauw verwant is, is de wilde soort heel interessant daarvoor."
"In veel regio’s waar robusta gekweekt wordt, wordt het altijd maar heter. De Coffea dactylifera lijkt goed aangepast aan een heel warm en vochtig klimaat. We hopen dat we met veredeling gekweekte koffie de kracht kunnen geven om het klimaat beter aan te kunnen."
"We moeten nog heel veel onderzoeken", besluit Stoffelen. "Er moet op grotere schaal en diepgaander gekeken worden. Maar deze nieuwe soort is een goede kandidaat voor veredeling en kruising binnen bestaande koffiesoorten."
Luister naar Piet Stoffelen in De Wereld Vandaag
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
