UZ Brussel verwisselt spermastaal: na 30 jaar blijken Siska en Wout plots andere biologische vader te hebben

"De eerste gedachte die door mijn hoofd ging was: ik ben 2 kinderen kwijt." Dat vertelt Bart uit Mortsel. De wereld van zijn gezin staat sinds oktober vorig jaar helemaal op zijn kop. Na 30 jaar blijkt plots dat hij niet de biologische vader is van zijn kinderen Wout en Siska, een tweeling die hij samen met zijn ex-vrouw kreeg in 1995.

"Ik vroeg me meteen af wat ik kon doen om hen duidelijk te maken dat ik hun vader ben en zal blijven", zegt Bart, terwijl hij zijn tranen wegslikt. "In het eerste gesprek dat we als gezin daarover hadden, legde Wout zijn hand op de mijne. Dat zei voor mij gelukkig genoeg."

De bal gaat aan het rollen wanneer Wout bloed laat nemen bij de dokter als check-up. Uit die resultaten blijkt dat hij bloedgroep B heeft. "Ik heb meteen mijn dokter gebeld met de vraag of ze daar heel zeker van waren. Mijn vader heeft namelijk bloedgroep A en mijn moeder bloedgroep O. Dus dat ik B heb, kon niet."

"Pas later viel mijn frank dat we via ivf verwekt zijn, dus dat er daar iets mis kon zijn gegaan", zegt Wout, die meteen met enorm veel vragen zit. "Zijn zowel mijn mama als papa niet biologisch verwant aan mij? Op welke manier is er iets misgelopen? Is er alleen bij mij een verwisseling gebeurd?" 

Het gezin besluit een dna-test te laten doen. Die bevestigt dat er tijdens de fertiliteitsbehandeling bij het UZ Brussel een spermastaal van een andere man is gebruikt. Bart blijkt niet de biologische vader te zijn van Siska en Wout. Met zijn spermastaal zouden geen kinderen geboren zijn bij een ander gezin. Mama Kristin is wel biologisch verwant aan de tweeling.

"Het nieuws kwam binnen als een totale schok. Het is zo’n kluwen aan emoties, gedachten en vragen dat door je heen gaat", vertelt Siska, de tweelingzus van Wout. "Vragen over mijn bestaansrecht, onder andere. Je bent geboren uit een fout en eigenlijk heeft niemand echt gevraagd dat jij hier in deze combinatie bent."

"Voor mij is dat zo één van die gevoelens die je niet kan uitleggen", vult Wout aan. "Gevoelens die je alleen maar kan begrijpen als je het zelf meemaakt."

"Ik wilde de rest ook de ruimte gunnen om het op hun eigen manier te verwerken", gaat hij verder. Naast Siska en Wout is er ook nog een 2e tweeling in het gezin. "Zij zijn plots mijn halfbroer en -zus", zegt Siska.

Kristin en Bart hadden destijds alle vertrouwen in de ivf-behandeling bij het UZ Brussel. "Onze ervaring bij de behandeling was heel positief en we werden erg goed begeleid", vertelt Kristin.

"Je gaat daar als weerloos mens met een grote kinderwens naartoe, goed wetende dat zij de enige instantie zijn die je kan verderhelpen", vult Bart aan. 

Maar dat vertrouwen in het UZ Brussel is intussen volledig zoek. "Nadat we voor het eerst een mail hebben gestuurd naar het UZ Brussel over ons vermoeden van de fout die gebeurd was, moesten we een maand wachten voor we op gesprek konden komen. Terwijl zij op dat moment de enigen zijn die je info kunnen geven", zegt Siska.

Ook de verdere communicatie voelt zakelijk en schaars. "We zijn niet boos op het ziekenhuis, omdat die fout is gebeurd. We zijn wel boos door de manier waarop ze ermee zijn omgegaan", vertelt Wout. 

Wanneer er bij een behandeling iets ernstigs misgaat, zoals een spermawissel, moet het ziekenhuis dat bovendien zo snel mogelijk melden aan het geneesmiddelenagentschap FAGG. Het FAGG houdt toezicht op de fertiliteitscentra. Toch wachtte het UZ Brussel 3 maanden om die melding te doen. "Op een bepaald moment hebben we gezegd: als jullie het FAGG niet inlichten, dan doen wij het", vertelt Siska. 

Het UZ Brussel heeft een sterk vermoeden wie de biologische vader is van Siska en Wout, maar geeft zijn identiteit voorlopig niet zomaar vrij. "We moeten rekening houden met de wettelijke context, medisch beroepsgeheim en privacy", zegt het ziekenhuis. 

Siska en Wout hebben het UZ Brussel intussen voor de rechter gedaagd. Ze willen het ziekenhuis verplichten om de identiteit van hun vermoedelijke vader toch vrij te geven, met dwangsommen als stok achter de deur.

"Ik vind het persoonlijk belangrijk om te weten wie mijn biologische vader is, voor dat stukje identiteit dat nu ontbreekt", zegt Siska. "We willen bovendien dat hij correct geïnformeerd wordt over de fout die is gebeurd met zijn genetisch materiaal en dat hij weet dat daar 2 kinderen uit zijn voortgekomen."

Het UZ Brussel stuurde naar eigen zeggen wel al een aangetekende brief, waar de man niet op reageerde. Daarnaast zegt het ziekenhuis dat het de uitspraak van de rechter zal respecteren. 

"We hopen dat we hem misschien ook ooit kunnen ontmoeten, maar dat is natuurlijk iets wat we niet via de rechtbank kunnen afdwingen", zegt Wout nog. 

De emoties bij het gezin blijven ook vandaag nog sterk voelbaar. "Waar ik het wel nog altijd erg moeilijk mee heb, is dat het UZ Brussel zelf enkel spreekt over een vergissing", zegt Bart. "Dat is zeer frustrerend. Een staal dat je verwisselt, dat is toch een fout? Punt andere lijn." 

"Het ziekenhuis heeft erg weinig menselijkheid en empathie getoond. Terwijl die menselijkheid wel het verschil maakt als je al zo'n shock meemaakt", besluit Siska. "Door geen erkenning en weinig hulp te krijgen van het ziekenhuis, hebben we eigenlijk voor de tweede keer schade opgelopen."