Je tandenborstel is niet zo vies als sociale media beweren

De voorbije maanden duiken er veel video's op die waarschuwen voor de hoeveelheid bacteriën op je tandenborstel. Volgens sommige video's zou je borstel tussen de 1 en 10 miljoenen bacteriën bevatten. Soms wordt er zelfs gesproken over virussen en ziektekiemen die op je tandenborstel kunnen zitten.

Ook worden er op sociale media allerlei apparaten gepromoot die je tandenborstel "diep zouden reinigen". Maar klopt dat? En heb je zo'n apparaat wel echt nodig? VRT NWS legde de vragen voor aan experten. 

Volgens Chris Michiels, Professor Microbiologie Voeding aan de KU Leuven, is het niet onlogisch dat er veel bacteriën op een tandenborstel terechtkomen. "In je tandplak zitten heel wat bacteriën die aan je tandenborstel blijven hangen en die steek je opnieuw in je mond. Theoretisch gezien zou dit een risico kunnen vormen, maar de meerderheid van die bacteriën is onschadelijk. Ze zijn zelfs nuttig omdat ze ziektekiemen helpen te onderdrukken." 

Hoeveel bacteriën er precies op je tandenborstel zitten, hangt vooral af van hoe goed je die uitspoelt, vertelt Michiels. "Het kan zeker dat er miljoenen bacteriën opzitten, tot wel 10 miljoen . Er zijn studies waarbij ze het aantal bacteriën getest hebben bij tandenborstels van 20 tot 30 personen en daar zitten grote verschillen tussen, afhankelijk van hoe goed je je tandenborstel uitspoelt."

Dat bevestigt ook Wim Teughels, parodontoloog aan het UZ Leuven. "Als je zonder tandpasta poetst, kunnen er inderdaad ongeveer 1 tot zelfs 10 miljoen bacteriën op je tandenborstel zitten. Maar die bacteriën hebben daar niet de ideale omstandigheden om te overleven, dus die aantallen nemen snel af. Zeker wanneer je tandpasta gebruikt, dan zie het aantal bacteriën heel snel afnemen." Teughels verwijst naar deze en deze studie voor het verband met tandpasta.

Volgens Teughels is het bovendien belangrijker welke bacteriën aanwezig zijn dan de hoeveelheid. "De samenstelling van bacteriën op een tandenborstel komt sterk overeen met de natuurlijke samenstelling van bacteriën in je mond. Ondanks het feit dat je mond vol bacteriën zit, zijn de meeste bacteriën wel goede bacteriën. Zij kunnen ontstekingen onder controle houden. Dat wil niet zeggen dat er geen slechte bacteriën op je tandenborstel en je mond kunnen zitten, maar dat gaat nog altijd maar een beperkt aantal zijn vergeleken met de overmaat aan goede bacteriën."

Op TikTok worden kleine toestellen aangeprezen die je tandenborstel zouden desinfecteren. Op de Chinese webshop Temu kost het apparaatje rond de 15 euro en zou het je tandenborstel 'een diepe reiniging' geven. 

Volgens Michiels verwijderen zulke apparaten wel een deel van de bacteriën, maar nooit allemaal. De vraag is vooral of dat nodig is. "Er zijn andere manieren om het aantal bacteriën onder controle te houden. Spoel je tandenborstel goed uit, droog hem af met een handdoek en zet hem omgekeerd zodat hij verder kan drogen. Een droge tandenborstel stopt de bacteriële groei." 

"De verkopers van die apparaten zullen argumenteren dat er op je tandenborstel ziektekiemen kunnen terechtkomen. Die kunnen erop zitten door verschillende redenen, door tandbederf uit je mond, bacteriën uit je darmen die op je handen zitten of op je tandenborstel kunnen spatten als je het toilet doorspoelt. Maar een lichaam is het gewend om met die bacteriën om te gaan, dus het kan geen kwaad als die in kleine aantallen in je mond terechtkomen."

Ook Teughels ziet weinig nut in deze apparaten. "De haartjes van een tandenborstel zitten dicht op elkaar en bacteriën nestelen zich daartussen. Die apparaten werken vaak met LED-licht en het is zeer de vraag of LED-licht daar effectief doordringt. Bij mijn weten is dat technisch niet mogelijk."

"Het cruciale in dit verhaal is dat je met tandpasta moet poetsen en je je tandenborstel droog moet bewaren. Dan hebben die bacteriën geen kans om lang te overleven en weelderig te gaan tieren."