"Geef ons signaal dat het iemand kan schelen": met 672 grondslapers vreest topvrouw Gevangeniswezen voor doden

Mathilde Steenbergen is in haar brief, die ook gepubliceerd wordt in De Standaard, erg verontwaardigd. "In geen enkele andere sector zouden we tolereren dat een systeem zo overbelast raakt." Ze vraagt aan de politici om dringend iets te doen. "Voeg de daad bij het woord en neem vandaag beslissingen die morgen levens kunnen redden."

“Elke vierkante meter staat vol. Het systeem kraakt in al zijn voegen." De toon van de open brief is duidelijk. Week na week wordt er een nieuw triest record gevestigd in onze gevangenissen. Sommigen spreken hierover zelfs in termen van een humanitaire crisis. 

Vorige week waren er 600 grondslapers. In een week tijd zijn er dus 72 grondslapers bijgekomen. Steenbergen ziet het gevangenissysteem afstevenen op een crash. Erger: ze vreest doden. "Want dat risico is vandaag reëel."

Steenbergen vraagt begrip voor iedereen die in de huidige "onmogelijke" omstandigheden in de gevangenis blijft werken.

"Ze moeten mensen opsluiten in omstandigheden die ze zelf onmenselijk vinden. Ze begrijpen de woede van gedetineerden, maar zijn steeds vaker zelf het doelwit. Op de werkvloer vraagt niemand zich nog af óf er geweld uitbreekt, maar wanneer zij in de klappen zullen delen. Ze lopen zich de voeten van onder het lijf terwijl er elke dag gedetineerden bijkomen."

Het verbaast Mathilde Steenbergen dat er in dergelijke omstandigheden geen politieke beslissingen genomen worden. "Hoeft het te verwonderen dat zoveel medewerkers zich in de steek gelaten voelen? Het minste dat zij verdienen, is dat politici niet wegkijken, dat zij hen au sérieux nemen en moed tonen om het tij te keren."

Dat laatste lijkt voorlopig niet het geval. Op de regeringstafel ligt al een paar weken een voorstel om de noodwet aan te passen. Die aanpassing zou erin bestaan om mensen met een straf tot 10 jaar, 1 jaar vervroegd vrij te laten.

Maar er is binnen de regering geen consensus over dat voorstel. Vooral de Franstalige liberalen (MR) liggen dwars. Eerder werd voorgesteld om collectief genade te geven, maar ook dat voorstel was politiek onhaalbaar. 

"Ik besef hoe moeilijk het is om politieke keuzes te maken die ingaan tegen de publieke opinie. Dat alleen de harde aanpak rendeert. Dat klinkt stoer, maar het brengt ons niet veel verder dan een vals gevoel van veiligheid", zo schrijft Steenbergen.  

"Mensen uit het gevangeniswezen begrijpen niet dat in een crisissituatie als deze er niet meer crisisbeheer is. Er is enorm veel teleurstelling dat er politiek niets beweegt."

Steenbergen: "Als u straks aan uw vertrouwde feesttafel aanschuift, hebt u het wellicht over leukere dingen dan de overbevolking. Maar als dat gespreksonderwerp de revue passeert, hoop ik dat ook u wat menselijkheid op tafel kan leggen. Zodat het maatschappelijk debat eindelijk de nuance krijgt die het verdient."

En ten aanzien van de regering zegt ze: "Wie aan de regeringstafel zit, wens ik vooral een flinke schep politieke moed toe. Want wat we vandaag op het bord van de gevangenissen flansen, laat meer dan een bittere nasmaak na. Het is gevaarlijk. Gevaarlijk voor wie tussen de muren leeft en werkt, maar ultiem voor elk van ons."

Steenbergen benadrukt dat het probleem van overbevolking rechtstreeks raakt aan het probleem van veiligheid. In het verlengde daarvan spreekt ze de politici aan.

"Veiligheid stond altijd bovenaan uw agenda. Voeg de daad bij het woord en neem vandaag beslissingen die morgen levens kunnen redden. Ook al zijn dat recepten die op het eerste gezicht minder in de smaak vallen. Uw hoogste prioriteit is om dit land veilig en gezond te houden."