Van de ijsberen die in een warmer klimaat leven, blijkt het DNA in staat om zich op relatief korte tijd genetisch aan te passen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Britse wetenschappers. "Hoopvol nieuws", noemen ze het. Toch lopen ijsberen volgens onderzoekers nog steeds het risico om tegen 2100 uit te sterven door voedseltekorten en een veranderende habitat.
Nieuw onderzoek: het DNA van ijsberen past zich aan warmer klimaat aan, maar redden ze het tot 2100?
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Het DNA van ijsberen past zich genetisch aan aan een warmer klimaat, blijkt uit onderzoek van de University of East Anglia.
"Het onderzoek schetst een hoopvol beeld, maar de dreiging voor ijsberen blijft existentieel", zegt dr. Alice Godden, onderzoeker.
Door klimaatopwarming en voedseltekorten dreigt tweederde van de ijsberenpopulatie al tegen 2050 uit te sterven.
Door de klimaatopwarming wordt de natuurlijke habitat van ijsberen almaar minder leefbaar voor de dieren. Ze zijn gewend aan een koud klimaat, maar het Noordpoolgebied warmt in sneltempo op. Wetenschappers van de University of East Anglia hebben nu onderzocht in welke mate ze zich aan die veranderende omstandigheden kunnen aanpassen.
Wat blijkt: ijsberen vertonen genetische mutaties wanneer ze in een warmer klimaat leven. "Het onderzoek schetst daarmee een hoopvol beeld", zegt een van de wetenschappers, Alice Godden, tegen het Amerikaanse NBC News. "Het geeft ons de kans om de levens van ijsberen te redden door de klimaatopwarming voldoende te vertragen."
Toch voorspellen wetenschappers nog steeds dat de volledige ijsberenpopulatie mogelijk tegen het einde van de eeuw uitsterft. "Twee derde van de populatie zou al in 2050 uitgestorven kunnen zijn", zegt Godden. Er leven naar schatting 22.000 tot 31.000 ijsberen in het wild. De soort staat op de lijst van kwetsbare diersoorten.
Noodgedwongen DNA herschrijven
Voor de studie deden de onderzoekers twee steekproeven: de ene in een gemiddeld warmer gebied, de andere in een gemiddeld kouder gebied. Concreet analyseerde het team van Godden bloedstalen van ijsberen in het noordoosten en zuidoosten van Groenland.
In het iets warmere zuiden ontdekten ze dat genen die verband houden met hittestress, veroudering en metabolisme zich anders gedroegen dan die van beren in het noorden.
Het DNA van de ijsberen in het zuiden is zich dus aan het aanpassen aan de omstandigheden, was de conclusie: "Het eerste duidelijke voorval waarbij ijsberen-DNA zich noodgedwongen herschrijft." Hoe snel dat aan het gebeuren is, en hoe effectief het is voor de overlevingskans van de dieren, is nog niet volledig duidelijk.
Voedseltekort
Volgens Godden blijft de dreiging voor ijsberen existentieel. Ook qua voedselvoorzieningen lopen de dieren risico: door het smelten van ijskappen verliezen de ijsberen hun gebruikelijke jachtplekken voor vis. Bovendien raken de dieren door het veranderende landschap soms geïsoleerd en gedesoriënteerd.
"De beschikbaarheid van voedsel is een reëel probleem voor deze beren, vooral in het zuiden", zei ze. "Ook dat leidt tot genetische veranderingen, omdat het spijsverteringsstelsel van de dieren zich aanpast aan een dieet van planten en weinig vetten bij gebrek aan prooidieren."
Bij sommige ijsberen, bijvoorbeeld in het Russische Noordpoolgebied, is in het verleden zelfs al kannibalisme vastgesteld.
