Hoe losse eindjes van begroting tot nieuwe politieke tapijtenhandel leiden: "Beetje pijnlijk"

Losse eindjes na een politiek akkoord: helemaal nieuw is het niet, zegt Isolde Van den Eynde, politiek journaliste bij Het Laatste Nieuws, in De Ochtend op Radio 1. "De eerste keer dat ik daar zelf over heb geschreven was na de taxshift van de regering-Michel in 2015, 10 jaar geleden dus. Het is dus niet zo raar dat na een politiek akkoord de technische details nog moeten worden uitgewerkt."

Alleen wordt het nu keer op keer wat opgeschoven. "Je zou er bijna een strategie in kunnen zien. Het bommetje is bij wijze van spreken al gevallen en de details raken nadien wat meer ondergesneeuwd voor het publiek." 

Toch leidt die werkwijze ook tot nieuwe politieke miserie, ziet Van den Eynde. "We hebben dat ook gezien in het Zomerakkoord. Toen werd eigenlijk al een deal over nachtarbeid afgeklopt. Maar bij de onderhandelingen over de meerjarenbegroting is het opnieuw op tafel gelegd. Toen werd het plots onderdeel van een tapijtenhandel. Zo heeft De Wever zich een beetje in de eigen voet geschoten."

Die losse eindjes veroorzaken natuurlijk ook onzekerheid voor burgers en bedrijven. Denk aan de complexe centenindex, waarbij het nog altijd de vraag is wanneer die ingaat en wie en wat er allemaal onder valt. "Ik denk dat heel wat dingen nog zullen opschuiven in de tijd om mensen wat meer duidelijkheid te geven. Maar dat is toch een beetje pijnlijk."

Van den Eynde wijst ook naar het gepriegel in de btw. "Dat is geen algemene hervorming, met een globale visie. Er wordt aan enkele knoppen gedraaid. Die btw is echt de speeltuin van lobbyisten. Je voelt dan ook altijd de druk terugkomen. Denk aan Pairi Daiza, dat vraagt om het park te ontzien, omdat het een 'educatieve functie' heeft."

De vraag is dan: wanneer is een akkoord van deze regering ook echt helemaal een akkoord? "In mijn ogen: pas als het gestemd is in het parlement en dat kan nog even duren. Kijk naar de meerwaardebelasting: daar is vandaag heel veel discussie over. De regering wil dat die ingaat vanaf 1 januari, maar de wet zal nog niet gestemd zijn. De bankensector staat daarom op de achterste poten, omdat dat juridisch niet stabiel is."

Dat gezegd zijnde, lijkt premier De Wever van die 'tapijtenhandel' zelf niet veel schade te ondervinden. In de nieuwste opiniepeiling van Het Laatste Nieuws en VTM NIEUWS is hij nog altijd de populairste politicus en blijft zijn partij, de N-VA, de grootste.

"Zijn populariteit stijgt zelfs nog, na moeilijke begrotingsonderhandelingen en nadat MR de N-VA wat pijn kwam doen in Vlaanderen. Maar het lijkt de mensen die voor De Wever en de N-VA hebben gestemd niet te deren", observeert Van den Eynde.

"Hij heeft campagne gevoerd met de slogan dat we de begroting moeten aanpakken. En ja, hij doet een poging. Perfect is het niet, hij krijgt geen schoonheidsprijs, maar hij doet wel wat hij zei. Dat zal zeker resoneren. Niet alleen bij Vlamingen trouwens, als je ziet hoe Franstaligen een Vlaams nationalistische premier een staande ovatie geven. Dat is toch wel een bijzonder politiek feit geworden."

Die focus op de begroting legt De Wever geen windeieren. "Die begroting bepaalt nu eenmaal alles in onze maatschappij. En er zijn weinig partijen die een goed alternatief voorleggen. Het is een beetje jammer voor het publieke debat, maar De Wever heeft geen uitdagers."

De andere regeringspartijen zitten er na de peiling trouwens iets minder comfortabel bij. "De Vlamingen lijken momenteel toch meer voorstander van deze regering dan de Franstaligen, als je de achteruitgang van MR en Les Engagés ziet (de MR zakt naar 21%, LE zakt naar 17,3%, de PS stijgt naar 29%, red.). Dat zal De Wever grote zorgen baren."

Zeker omdat deze regering, zelfs na een meerjarenbegroting te hebben afgeklopt, nog altijd zal eindigen met een enorm begrotingstekort. "Dan vraag ik me af of ze dat gaan laten betijen of toch nog meer gaan hervormen", redeneert Van den Eynde. "Hoe krijg je dan de MR nog mee om over bepaalde taboes te stappen. Of in Vlaanderen: Vooruit, waar het ook wat moeilijker loopt? (Vooruit zakt in de peiling naar 11,4%, red.)."

Bij een volgende besparing zal het bovendien de vraag zijn hoezeer De Wever opnieuw 'de Vlaming die werkt, spaart en onderneemt' zal moeten raken. "Hoe zeer wordt hem dat vergeven? Dat is een groot vraagteken. Veel mensen zien misschien een gids, maar de tocht is nog lang."