De 'supergriep' gaat rond in het Verenigd Koninkrijk, maar wat is dat precies? 5 vragen aan Marc Van Ranst 

Het aantal griepgevallen in het Verenigd Koninkrijk heeft een recordhoogte bereikt voor deze tijd van het jaar. In één week tijd steeg het aantal gevallen met 55 procent, met gemiddeld 2.660 patiënten per dag die afgelopen week in het ziekenhuis belandden.

"Het gezondheidssysteem in het Verenigd Koninkrijk werkt goed in 'vredestijd', maar wanneer er stress op het systeem komt, zijn hun ziekenhuizen snel overbelast", zegt viroloog Marc Van Ranst. "Dat is elk jaar het geval. Bij ons zit er meer rek op het systeem."

Tegelijk is volgens Van Ranst het griepseizoen in het Verenigd Koninkrijk al volop bezig. "Wij zitten pas in het prille begin, zij zitten al verder", legt de viroloog uit.

Het gaat in het Verenigd Koninkrijk om een nieuwe griepvariant, die door de media de 'supergriep' is gedoopt (daarover later meer). Het Europees Centrum voor Ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) had eerder al voor een nieuwe griepvariant gewaarschuwd. Door die variant is de griep in sommige landen nu al bezig aan een opmars, sneller dan andere jaren. 

De zogenoemde 'supergriep' is een variant van het bestaande griepvirus. Het gaat om een nieuw ontdekte (sub)variant van H3N2, een vaak voorkomende griepstam. "Griepvirussen, net als alle virussen, muteren voortdurend", legt Van Ranst uit. "Nu is er een mutatie ontstaan die iets verder af ligt van het griepvaccin dat is gemaakt."

Hij benadrukt dat virologen niet van de naam 'supergriep' houden. "Dat is een term die wij niet gebruiken, omdat de griep sowieso al een ernstige aandoening is. Van deze griep word je niet zieker dan van een andere griepvariant, maar meer mensen zullen die wel krijgen, omdat de stam veranderd is."

Het gaat dus niet om een griepvariant die erger is of langer zou duren. De symptomen zijn exact dezelfde. Het is volgens Van Ranst dan ook onnodig om mensen bang te maken met de term 'supergriep'. "Elk jaar lijkt het alsof de griep dit jaar de ergste is die we ooit hebben meegemaakt, maar achteraf blijkt dat altijd mee te vallen."

Van Ranst acht het "zeer waarschijnlijk" dat de nieuwe griepvariant die nu rondgaat in het Verenigd Koninkrijk ook naar hier komt. "Het is een quasi-zekerheid", zegt hij resoluut.

Al kan het door de brexit mogelijk wel iets langer duren dan vroeger. "De banden tussen ons land en het Verenigd Koninkrijk blijven nauw, maar de brexit leidt tot iets minder trafiek tussen onze landen. Daardoor kan het eventjes duren vooraleer de variant hier is."

Het bestaande griepvaccin beschermt minder goed tegen de nieuwe griepvariant. "Dat komt omdat de griepvaccins al in februari zijn samengesteld, op een moment dat er van de nieuwe variant nog geen sprake was", legt Van Ranst uit.

"Er zullen dit jaar mogelijk meer mensen ziek worden, maar het vaccin blijft wel goed beschermen tegen ernstige ziekte, ziekenhuisopname of sterfte. Zeker voor oudere mensen blijft het vaccin de beste optie om zich te beschermen tegen de griep."

De griep is al in ons land, maar er is nog geen sprake van een epidemie. "De griepepidemie is nog niet bezig", zegt Van Ranst. "We zijn nog niet bij - wat ze bij Sciensano - de 'epidemische drempel' noemen." Dat is het punt waarop er zoveel zieken zijn dat we officieel spreken van een epidemie. Dit wordt berekend op basis van het aantal patiënten.

Het zag er even naar uit dat we een uitzonderlijk vroeg griepseizoen zouden hebben, "maar nu blijft het aantal al weken hangen". De piek wordt volgens de viroloog nu begin volgend jaar verwacht. "Vaak is het pas begin februari", zegt Van Ranst.

"Je wordt trouwens niet ernstiger ziek voor, tijdens of na de piek van het griepseizoen", benadrukt de viroloog. "Mensen die ziek worden aan het begin van de epidemie zijn even ziek als mensen die later ziek worden."