Nu de door Rwanda gesteunde rebellen van M23 erin geslaagd zijn ook Uvira, vlakbij de grens met Burundi te veroveren, dreigt een brandhaard in de Afrikaanse Grote Meren-regio met onvoorspelbare gevolgen. Daarvoor heeft het hoofd van de VN-afdeling voor vredesoperaties, Jean-Pierre Lacroix, gewaarschuwd in de VN-Veiligheidsraad. De Amerikaanse VN-ambassadeur beschuldigde Rwanda ervan de regio naar oorlog te leiden.
VN vreest voor "regionale brandhaard" door geweld in Oost-Congo, VS wijst naar Rwanda
Begin dit jaar slaagde M23 met steun van Rwanda erin om Goma en Bukavu, respectievelijk de hoofdsteden van de provincies Noord- en Zuid-Kivu, in handen te krijgen.
Eerder deze week kregen ze met Uvira een andere belangrijke stad in Zuid-Kivu onder hun controle, nog geen week nadat de Congolese en Rwandese presidenten, onder het toeziend oog van hun Amerikaanse collega Donald Trump, hun handtekeningen onder een vredesakkoord zetten.
Met Uvira, een stad van honderdduizenden inwoners, controleert M23 nu de hele landgrens tussen Congo en Burundi. Op die manier ontnemen de rebellen Kinshasa de militaire steun die het tot dusver nog kreeg uit Bujumbura. "Het conflict wordt steeds meer en meer geregionaliseerd", stelt Lacroix vast.
"De rechtstreekse of onrechtstreekse betrokkenheid van legers en gewapende groepen uit buurlanden en grensoverschrijdende bewegingen van gevluchte bevolkingen en strijders doen het risico op een regionale brandhaard gevoelig stijgen", zei Lacroix nog.
De recente ontwikkelingen vergroten het risico op "geleidelijke versnippering van Congo, vooral het oostelijke deel".
Het vorige week donderdag in Washington ondertekende akkoord heeft "echte hoop" gewekt, zegt Lacroix, maar de "aanhoudende schendingen van het staakt-het-vuren en de hervatting van de vijandelijkheden vormen een reëel risico dat de lopende diplomatieke inspanningen mislukken".
VS wijst naar Rwanda
De Amerikaanse VN-ambassadeur Mike Waltz wees Rwanda expliciet met de vinger. Hij hekelde de "omvang en geraffineerdheid" van de Rwandese betrokkenheid in het oosten van Congo. Washington is ook "diep bezorgd en steeds meer teleurgesteld" over de heropleving van het geweld in de regio, zei Waltz.
"De Rwandese strijdkrachten hebben materiële, logistieke en opleidingssteun verleend en vechten met 5.000 à 7.000 troepen aan de zijde van M23, zonder een mogelijke verhoging te tellen tijdens het laatste M23-offensief", ging Waltz verder.
"De voorbije maanden heeft Rwanda talrijke grond-luchtraketten en ander zwaar materiaal ontplooid in Zuid-Kivu om M23 te helpen. We hebben ook geloofwaardige info over een toegenomen gebruik van zelfmoorddrones en artillerie, met inbegrip van aanvallen in Burundi."
