In veilinghuis Arenberg in Brussel wordt vandaag een exemplaar van de Code Napoléon geveild. Die verzameling van wetteksten dateert uit de 19e eeuw en vormt de basis van ons burgerlijk wetboek. Van de Code Napoléon bestaan voor zover bekend maar 2 exemplaren op perkament. Eentje daarvan wordt in Brussel bewaard, en dat gaat dus vandaag onder de hamer.
"Buitengewoon luxe-exemplaar" van Code Napoléon wordt straks geveild in Brussel
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Begin 19e eeuw gaf de Franse keizer Napoleon Bonaparte de opdracht om een nieuw burgerlijk wetboek op te stellen. Hij wilde daarmee een einde maken aan de wirwar van wetten, gebruiken en privileges die in elke regio van het Franse rijk verschillend waren. In 1804 verscheen de 'Code civil des Français'. Drie jaar later kwam er een verbeterde en uitgebreidere editie, de 'Code Napoléon'.
Het originele exemplaar van de uitgebreide Code Napoléon wordt bewaard in de nationale bibliotheek van Parijs. Dat exemplaar was van keizer Napoleon zelf en is gemaakt van perkament. Voor zover bekend is er maar een ander exemplaar in perkament, en dat bevindt zich in Brussel.
Wat staat in de Code Napoléon?
De Code Napoléon bracht uniformiteit en gelijkvormigheid in het burgerlijk recht. Zo was gelijkheid voor de wet een belangrijk principe: iedereen wordt gelijk behandeld, ongeacht zijn (sociale) afkomst. Daarnaast werden ook persoonlijke vrijheid, godsdienstvrijheid en eigendomsrecht gegarandeerd.
Een ander belangrijk principe in de Code Napoléon is de scheiding van kerk en staat. Alles wat te maken heeft met burgerlijke stand (denk aan geboortes, huwelijken, overlijdens) wordt administratief geregeld door de overheid, en niet door de kerk.
De Code Napoléon werd de basis voor burgerlijk recht in Frankrijk én in heel wat andere landen, waaronder Nederland en België. We vinden de principes ook vandaag nog terug in ons burgerlijk recht, zij het aangepast. Zo hadden vrouwen in de oorspronkelijke teksten niet dezelfde rechten als mannen, ze bleven ondergeschikt aan hun echtgenoot. Dat heeft intussen wel een update gekregen.
Geschatte waarde: 15.000 euro
Volgens het veilinghuis Arenberg gaat het om "een buitengewoon luxe-exemplaar , gedrukt op perkament, van de tweede editie, de eerste onder deze iconische titel en zeldzamer dan de originele editie uit 1804", klinkt het. Vermoedelijk behoorde deze versie toe aan grootrechter en minister van Justitie Claude-Ambroise Régnier. Hij werkte mee aan het schrijven van het wetboek.
"In 1886 heeft Edmond Picard, een Belgisch jurist, schrijver en kunstliefhebber, het op de kop kunnen tikken", zegt Henri Godts van veilinghuis Arenberg. Picard liet het boek restaureren, met onder meer weelderigere emblemen en wapens van Napoleon. Het exemplaar bevindt zich volgens het veilinghuis in goede staat.
De startwaarde wordt geschat op 15.000 euro. Voor de geïnteresseerden: de veiling vindt deze namiddag plaats.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
