Een video van een Belgische vredesmanifestatie, die zich kant tegen de oorlog in Oekraïne, ging deze maand viraal in Frankrijk. Het gaat om AI-beelden die afkomstig zijn van het profiel van een Waalse leerkracht.
Belgen krijgen in Frankrijk lof voor vredesmanifestatie, maar die vond nooit plaats
Rien Emmery
Gepubliceerd:
In het kort:
Op sociale media circuleert een korte video van een vredesmanifestatie waarbij mensen letters vormen met de boodschap "Wij willen jullie oorlog niet", tegen de achtergrond van een grote Belgische vlag. De beelden worden miljoenen keren bekeken.
Maar?
De video is gemaakt met behulp van artificiële intelligentie. Een deel van het publiek beseft dat, maar een ander deel werd misleid.
"Bravo aan de Belgen!" Dat schrijft een Franse man die op Facebook een video deelt van een opvallende scène: tegen de achtergrond van een enorme Belgische vlag is een menigte mensen verzameld om de letters "On ne veut pas votre guerre" ("Wij willen jullie oorlog niet") te vormen.
Het bericht dateert van 5 december, midden in de oplopende discussie onder Europese lidstaten over het vrijgeven van de geblokkeerde Russische tegoeden bij het Belgische effectenhuis Euroclear.
Op Facebook wordt het bericht meer dan 15.000 keer gedeeld en 2 miljoen keer bekeken. Vooral in Frankrijk krijgt de vermeende Belgische vredesactie veel lof . De beelden circuleren ook in Vlaamse Facebookgroepen , waar ze evenzeer honderden likes verzamelen.
"Nogal AI-achtig"
In de commentaren onder de video ontspinnen zich geregeld discussies. "Waar vond deze actie plaats?", willen sommige mensen weten. "Ziet er nogal AI-achtig uit", schrijft iemand anders. Een deel van de reacties twijfelt over de authenticiteit van de beelden, of beweert zelfs stellig dat de video gemaakt is met artificiële-intelligentiesoftware.
Ook zijn er mensen die duidelijk maken dat het volgens hen een AI-video is, maar die de beelden toch delen "omwille van de boodschap die erin vervat zit".
De beelden van nabij bekijken, maakt duidelijk dat het geen recente of gefilmde beelden kunnen zijn. De verhoudingen van de mensen sporen niet, waarbij sommigen 3 keer zo groot zijn als anderen. Iedereen is zomers gekleed en de bomen staan vol in blad. Ook de Belgische vlag, indien ze echt was, zou honderden vierkante meter groot moeten zijn.
Leraar uit Charleroi
Waar komt de video van een vredesmanifestatie precies vandaan, vóór ze viraal ging in Frankrijk?
Met de functie 'omgekeerd zoeken op afbeeldingen' vinden we andere plekken op het internet terug waar de video rondgaat. De vroegste versie komt van de Facebookpagina van een Waalse kunstleraar.
Die deelde dezelfde video al op 23 november , met de volgende beschrijving: "Wanneer handen zich in elkaar slaan, is dat een teken van eenheid. En wanneer het gezichtspunt omhoog gaat, wordt de boodschap duidelijk: "Wij willen jullie oorlog niet." Een simpel gebaar, een krachtig beeld: vrede is geen optie, het is een keuze."
De man vroeg om zijn bericht volop te delen, wat ook gebeurde. Honderden mensen deelden de video, die in november al meer dan 2.000 likes verzamelde.
Kanonnenvlees
Op het Facebookprofiel van de man zijn de voorbije weken bijna exclusief AI-video's te zien. Veel gaan over de oorlog in Oekraïne, met oproepen tot vrede of berichten over hoe kinderen geen kanonnenvlees mogen worden. We zien AI-beelden van de Russische president Vladimir Poetin, maar ook van zanger Jim Morrison, acteur Nicolas Cage of Jezus Christus.
Een eerdere, duidelijker als AI-product te herkennen video van duiven die een vredesteken vormen in een kapotgeschoten stad, verzamelde eind november ook al bijna 2.000 likes.
Vooral de verspreiding van de AI-beelden door andere Facebookgebruikers, buiten de context van het profiel van de oorspronkelijke bron, leidde ertoe dat er verwarring ontstond over de echtheid. En zo ging een beeld van een Waalse leerkracht over een manifestatie die nooit heeft bestaan viraal in Frankrijk.
Conclusie
Op Facebook gaat - vooral in Frankrijk - een video viraal waarin een Belgische vredesactie te zien is: mensen vormen letters in het landschap met de boodschap 'Wij willen jullie oorlog niet', in het Frans.
De beelden zijn gemaakt met behulp van AI. Een dergelijke actie vond niet werkelijk plaats. De vroegste versie van de video dateert van 23 november en is afkomstig van het Facebook-profiel van een man uit Franstalig België die vaker AI-video's met vredesboodschappen deelt.
De stelling dat op deze beelden een heuse vredesactie in België te zien zou zijn, beschouwen we daarom als onwaar.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).