Kortrijk verwarmt nieuwe wijk met water uit Leie: eerste grootschalige aquathermieproject in België

Binnenkort worden 107 appartementen, 202 studentenkoten, een schoolgebouw van Howest en 10 winkels in Kortrijk volledig fossielvrij verwarmd en verkoeld. De nieuwe wijk, Kaai City, gebruikt in plaats van gas of elektriciteit een combinatie van bodemwarmte en water uit de Leie. Vooral de laatste techniek, aquathermie genaamd, maakt dit project uniek. Het is namelijk de eerste keer dat dit op grote schaal wordt toegepast.

"Vanaf er een temperatuurverschil is met het water, kan je eigenlijk de logica van een warmtepomp toepassen", legt schepen Maxim Veys (Vooruit) uit. "In dit project gebeurt dit op grote schaal. Wij nemen hier water uit de Leie op en omdat deze rivier een groot debiet heeft, kunnen we er de hele wijk mee koelen en verwarmen."

Naast aquathermie wordt ook geothermie gebruikt. Dat is een manier om warmte uit de bodem te halen. Deze techniek wordt al iets vaker gebruikt, maar heeft het risico dat de bodem uitgeput wordt omdat de gemiddelde temperatuur van de bodem elk jaar daalt. De combinatie met aquathermie voorkomt dit probleem, want deze aanpak houdt de bodemtemperatuur in balans.

"Het is belangrijk dat we meer energie van bij ons hebben", vindt minister Melissa Depraetere (Vooruit). "We halen al energie uit de wind en de zon, en nu dus ook uit water. Dat is ook echt de toekomst, want gas maakt ons afhankelijk van figuren zoals Poetin en Trump. Daar moeten we van af, want zij maken met 1 druk op de knop het gas veel duurder."

Het project was een samenwerking tussen Artes en Van Marcke. "We willen fossielonafhankelijk worden, dus moeten we oplossingen zoeken," vertelt Caroline Van Marcke. "En dit is een veelbelovende techniek voor de toekomst, want er zijn veel waterwegen in België."

Ook in Kortrijk geloven ze in de methode: "We gebruiken nu 2% van het potentieel van de Leie. Er zijn dus nog veel mogelijkheden voor de toekomst. Zoals de minister al zei, hebben we geen eigen olie of gas. Als we onze eigen rivieren kunnen gebruiken, is dat een opsteker voor de toekomst. We noemen de Leie wel eens de Golden River omdat hij in de geschiedenis altijd voor welvaart voor de stad heeft gezorgd, maar nu wordt hij dus ook een beetje de Green River", lacht de schepen.

Van Marcke wijst wel nog op een financiële drempel: de captatievergoeding. Dat is een bijdrage die verschuldigd is aan de Vlaamse overheid voor het opnemen van water uit bevaarbare waterlopen. Maar bij aquathermie wordt enkel de warmte of koude van het water gebruikt, waardoor er geen impact is op het debiet. "Pas als die bijdrage zou wegvallen, wordt het echt economisch haalbaar om nieuwe wijken op deze manier te verwarmen of koelen."