Les Engagés schuift MR opzij in Brussel: heeft centrumlinkse piste kans van slagen? 

In Brussel zijn sinds de verkiezingen anderhalf jaar geleden al talloze pogingen ondernomen om een regering te vormen. Altijd speelde de MR - de Franstalige winnaar van de verkiezingen in Brussel - daarin een hoofdrol. Afgelopen weken probeerde voorzitter Georges-Louis Bouchez zelf een doorbraak te forceren, zonder resultaat.

Les Engagés-voorzitter Yvan Verougstraete wil het zoals verwacht nu zonder de Franstalige liberalen proberen. Hij gaat voor een linkse coalitie met PS. 

"We moeten erkennen dat telkens weer hetzelfde proberen met de hoop op een ander resultaat pure waanzin is", schrijft Verougstraete in een persbericht. "Je kan niet altijd voor het ideale scenario gaan. Soms moet je gaan voor de meest realistische keuze", klonkt het bij RTBF. 

Verougstraete wil daarom proberen om een centrumlinkse regering te vormen die bestaat uit Groen, Vooruit, CD&V, PS, Ecolo, DéFI en Les Engagés. Hij doopt die de "Guinness"-coalitie, verwijzen naar het bekende Book of Records. "Dit is een coalitie van alle records. Wat betreft het aantal dagen zonder regering, het aantal partijen en het budgetair tekort dat gecompenseerd moet worden."

Het grote probleem: die partijen hebben samen geen meerderheid. Ze vertegenwoordigen maar 43 van de 89 zetels in het parlement. Bovendien hebben ze ook in de taalgroepen apart geen meerderheid, een bijkomende vereiste in Brussel. "Deze coalitie komt het dichtst in de buurt van een meerderheid", zegt Verougstraete. Ondertussen circuleren verschillende pistes om toch aan de nodige zetels te geraken. 

Aan Franstalige kant mist de coalitie slechts 1 zetel. Verougstraete zou daarom voor steun kijken naar 2 onafhankelijke parlementsleden: Soulaimane El Mokadem (ex-PTB) en Fabian Maingain (ex-Défi). 

De grote uitdaging zit opnieuw aan Nederlandstalige zijde: daar is naast Vooruit, Groen en CD&V nog een vierde partij nodig. Verougstraete hoopt Open VLD "met een ernstig budgettair traject en een moedig project voor Brussel" later nog te overtuigen om toe te treden tot de onderhandelingen.

Bij voorzitter Frederic De Gucht klinkt daarover weinig optimisme. "Met MR rond de tafel kwamen we al niet tot een akkoord over de begroting en de noodzakelijke besparingen dus we zien weinig reden waarom het nu wel zou lukken", schrijft hij op X. 

"Open VLD overtuigen gaat niet lukken", denkt politicoloog Dave Sinardet. "De Gucht wil net dat zijn partij zich ideologisch scherper opstelt en niet opnieuw een compromis sluit, gewoon om mee te kunnen besturen. Dat maakt het heel moeilijk om dan toe te treden tot een centrum-linkse regering zonder MR en N-VA." 

Een Nederlandstalige meerderheid met Team Fouad Ahidar ligt voor veel partijen moeilijk, maar is volgens Sinardet toch een realistischere piste dan Open VLD. "Misschien is er een tussenoplossing mogelijk met een soort gedoogsteun van Ahidar, waarbij hij geen regeringspost krijgt. De vraag is of hij dat ziet zitten en wat men hem dan in de plaats moet geven."

Niet alleen die vierde partij is een probleem, bleek deze namiddag. CD&V-voorzitter Sammy Mahdi zegt in Villa Politica dat zijn partij niet meedoet. "Een coalitie van centrumlinkse partijen die de afgelopen 20, 30 jaar Brussel onveiliger, vuiler en met een slechte begroting heeft achtergelaten, moet je allesbehalve belonen. Het is belangrijk dat men beseft dat men tijd verliest". 

Na 550 dagen zonder regering en talloze mislukte formules is er weinig optimisme dat de piste van Verougstraete snel tot een Brusselse regering zal leiden. Toch sluit Sinardet niet uit dat het kan lukken. 

"De partijen die nu rond tafel gaan, zullen makkelijker overeenkomen dan bij vorige pogingen omdat ze inhoudelijker veel dichter bij elkaar liggen", denkt hij. "Het zal alleszins makkelijker zijn dan de pogingen om een regering met PS en MR te vormen, die ideologisch enorm uit elkaar liggen."

Dat MR niet uitgenodigd is, wil ook zeggen dat Georges-Louis Bouchez niet mee aan tafel zal zitten. Sinardet: "Laat ons eerlijk zijn: zijn persoonlijkheid was één van de factoren die de regeringsvorming mee bemoeilijkte. Sommige partijen geven dat openlijk toe, anderen achter de schermen. Hij had niet van iedereen het vertrouwen dat nodig is als je een regering wil vormen."

De Franstalige liberalen voelen zich verraden door Les Engagés. "Ik kan het niet toelaten dat men mijn partij op die manier beledigt, ja vernedert", zegt Bouchez in De Standaard. "Je kunt niet zomaar de winnaar van de verkiezingen opzijschuiven."

In een filmpje op X spreekt hij over "De Good Move-coalitie". De partijen die nu rond tafel gaan, zaten ook bijna allemaal in de vorige Brusselse regering. Die voerde het Good Move-mobiliteitsplan in, dat de MR weg wil. 

Dat Verougstraete zich loskoppelt van de MR, heeft mogelijk ook impact op andere politieke niveaus. MR en Les Engagés vormen de Waalse regering en die van de Franse Gemeenschap. Ze stapten ook samen in de federale regering.

Het verbond tussen de twee partijen stond al langer onder druk, maar in Brussel is er nu voor het eerst echt sprake van breuk. "We blijven ervan overtuigd dat we samen met de MR uitstekend werk leveren in de verschillende regeringen. We zullen alles in het werk stellen om dat te behouden", sust Verougstraete bij RTBF. De vraag is of Bouchez er ook zo over denkt. 

Verougstraete begint morgen met aparte gesprekken met de 6 beoogde coalitiepartners. Vanaf volgende week wil hij echt onderhandelen.

Inhoudelijk stelt Les Engagés enkele voorwaarden: er moeten structurele hervormingen komen in Brussel, er moet voor minstens 1 miljard euro gesaneerd worden en de Brusselse regering mag geen "obstructie voeren" tegen de federale regering.

"Er is al vaak gesproken over 'de laatste kans om nog een regering te vormen', maar dit komt toch echt in de buurt.", zegt Sinardet. "Als deze poging mislukt dan vrees ik dat de regering in lopende zaken blijft zitten tot de volgende verkiezingen in 2029."

Sinardet modereerde deze week nog een debat met Brussels PS-kopstuk Ahmed Laaouej en Open VLD-voorzitter De Gucht. "Ook een mislukking van deze poging van Verougstraete gaat de liberalen en socialisten niet dichter bij elkaar brengen denk ik. Ze blijven zeggen: liever geen regering dan een slechte regering."