Waar staan we 2 jaar na de overstromingen in De Westhoek? "Samenwerking met Frankrijk is cruciaal"

"Als er nu een echte waterbom uit de lucht valt, dan wordt het spannend", geeft gouverneur Carl Decaluwé toe als we vragen hoe de Westhoek er nu voor staat in vergelijking met 2023. "Alles is opnieuw hersteld en door de baggerwerken - het uitdiepen van de waterlopen - hebben we opnieuw meer watercapaciteit. Ik ga ervan uit dat we de schade zouden kunnen beperken."

Nu een derde van de kortetermijnacties is gerealiseerd, is het tijd om vooruit te kijken en de Westhoek verder klaar te maken voor de toekomst. "Het weer wordt steeds extremer, dus we hebben ook een langetermijnvisie nodig om in de toekomst alles onder controle te kunnen houden. Nog voor de zomer van volgend jaar willen we ons nieuw actieplan voorstellen. Een belangrijk onderdeel daarvan zal zijn om bufferbekkens aan te leggen op strategische plaatsen. Maar dat zal in overleg met de Fransen moeten gebeuren."

"De belangrijkste stap die op dat vlak al genomen is, is de Mageteaux-overeenkomst. Aan beide zijden van de grens is er eindelijk akkoord over de inhoud van de overeenkomst. Dit akkoord moet er vooral voor zorgen dat ons overtollige water via het Franse Duinkerke kan afgevoerd worden, zonder dat de Fransen in de problemen komen. Dit is nu al geregeld, maar het moet nog geformaliseerd worden in beide parlementen."

"Maar het gaat verder dan dat. De IJzer start in Frankrijk in een gebied met een aantal heuvels. Als het daar regent, komt het water versneld hierheen. En we hebben gezien wat dat betekent. We moeten echt met een geïntegreerd plan komen waarbij de beslissingen op elkaar afgestemd zijn. Dit is voor ons een van de belangrijkste grensoverschrijdende dossiers die er op dit moment zijn"

"We zullen de Fransen moeten overtuigen dat ze ook op hun grondgebied de nodige bufferbekkens moeten aanleggen. Ook zij hebben hier baat bij. Want hoewel wij veel schade hadden, was dat nog klein bier met de schade die zij hadden. Ik zal hier dus binnenkort gesprekken over opstarten, om te bespreken wat hun plannen zijn en om te zien of we alles wat op elkaar kunnen afstemmen."

"Overleg is erg belangrijk", vertelt Filip Boelaert, gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg. "Je moet iedereen betrekken die er iets mee te maken heeft: gemeentebesturen, inwoners, landbouwers en bedrijven. Zij moeten het verhaal mee ondersteunen en draaglijk maken." 

"Onze aanpak is gebaseerd op 3 principes: bergen, vasthouden en afvoeren. Bergen betekent dat overtollig water ergens naartoe moet kunnen, zoals naar een overstromingsgebied."

"Vasthouden wil zeggen dat we maatregelen nemen om het water in de grond te laten dringen. Dat is belangrijk zodat er in periodes van droogte genoeg water beschikbaar is voor de landbouw of om drinkwater van te maken. Maar dat is niet eenvoudig, omdat we hier met een kleibodem zitten waardoor het moeilijk is om water vast te houden."

"En afvoeren betekent dat wanneer er te veel water is, dat we ervoor moeten zorgen dat het water op een veilige manier terug naar de zee kan. Dat kunnen we onder meer doen door onze stuwen en sluizen aan te passen, zodat zij op het juiste moment water kunnen afvoeren." 

"Persoonlijk ben ik geen voorstander van onteigeningen in onderstromingsgebieden", aldus nog de gouverneur. "Daarom denk ik aan een creatieve oplossing waarbij landbouwgronden bij hevige regenval om de zoveel jaar als overstromingsgebied gebruikt kunnen worden. De landbouwer moet dan op een correcte manier vergoed worden voor de teelten die op die grond staan. Door niet te onteigenen, kunnen we bovendien veel besparen."

"Nog belangrijk is dat de stormvloedkering in Nieuwpoort volgend jaar hopelijk zal werken. Die kan een cruciale rol spelen bij de afvoer en het ophouden van water. Maar daarvoor is nog verder overleg nodig met het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK)." De stormvloedkering is een onderdeel van het masterplan kustveiligheid.

De Taskforce 'Weerbare Westhoek' wil de komende jaren ook inzetten op communicatie. Daarvoor werd de gelijknamige website gelanceerd, samen met een informatievideo. "Door goed te informeren willen we een draagvlak creëren bij de mensen", gaat de gouverneur verder. "Want als er maatregelen moeten genomen worden, dan is dat vaak niet plezierig. Maar op die manier hopen we mensen mee te overtuigen dat het noodzakelijk is voor de veiligheid van de Westhoek."

Een voorbeeld daarvan is het plan om in de tuinen van verschillende woningen in Stavele in Alveringem een dijk te bouwen. Daar was wel wat overleg voor nodig, zo gaf burgemeester Gerard Liefooge (GemeentebelangenCD&V) toe. De dijk moet het water tegenhouden dat van over de velden richting de straten komt.

"Het is aan ons en aan de gemeentes om met de mensen in overleg te gaan en hen te proberen overtuigen van het algemeen belang hiervan", concludeert Decaluwé.