In een fictief Vlaanderen wint de extreemrechtse VPV de verkiezingen met een meerderheid. De nieuwe regering voert meteen een draconische maatregel in: iedereen die niet in Vlaanderen geboren is, moet terug naar het land van herkomst. Er is slechts één uitweg: deelnemen aan een vernederend spelprogramma. Dit zijn drie redenen waarom 'The best immigrant' pijnlijk confronterend is.
Waarom 'The best immigrant' zo ongemakkelijk dichtbij voelt
De serie zet aan tot nadenken (tot spijt van wie het benijdt)
“Hier spreekt men Vlaams.” Tot op heden zie je deze sloganeske uitdrukking vooral in de Brusselse Rand, maar in 'The best immigrant' is het bittere ernst. De kandidaten van het spelprogramma worden door een soort Big Brother keihard op de vingers getikt, zodra ze nog maar even in een andere taal met elkaar communiceren.
Ook de jonge leerkrachten Muna en Jamal, highschool sweethearts uit verschillende landen, worden opgepakt en dreigen niet alleen gedeporteerd maar ook van elkaar gescheiden te worden. Hun enige uitweg is de deelname aan 'The best immigrant', een genadeloze tv-show waarin migranten via vernederende spelrondes moeten bewijzen dat zij 'de beste Vlaming' zijn. De winnaar maakt kans op een verblijfsvergunning.
De makers houden ons een keiharde spiegel voor van een realiteit die niet zo ver weg lijkt
Robin Broos
Maar wat is dat, een échte Vlaming? Daar bestaat geen pasklaar antwoord op en scenaristen Raoul Groothuizen en Cristina Poppe wagen zich ook niet aan die discussie. In plaats daarvan verzinnen ze verschillende proeven waarop ook de doorsnee-Vlaming faliekant zou falen. En toch, het publiek van dat fictieve tv-programma smult ervan.
De makers houden ons een keiharde spiegel voor van een realiteit die niet zo ver weg lijkt. Een spreekwoordelijke stomp in de maag. Of voor wie kan meegaan in dit discours: net niet, natuurlijk.
Een bikkelharde Charlotte Timmers
Hoewel 'The best immigrant' het raszuivere Vlaanderen uitroept, heeft de reeks een uiterst diverse cast. Jennifer Heylen en Farouk Ben Ali zijn daarin prima gecast als Muna en Jamal. Maar de echte revelaties zitten in de bijrollen: Evelyne Chen als de Chinese Lily, Noah Mavuela en Noa Tambwe Kabati als de Congolese broers Samuel en Isaac of Saïd Boumazoughe als de gedegradeerde presentator Tarik. Immers, de Vlaming wil alleen nog witte rolmodellen.
Toch snijdt vooral het cynisme van tv-producer Lauren door merg en been. Charlotte Timmers speelt hier net als in het tragikomische ‘Studio Tarara’ een personage in de coulissen van televisie, maar met een compleet tegenovergesteld karakter.
Hier is ze geen naïeve omstander, maar een genadeloze, gewetenloze participant van het nieuwe regime. Hoedje af. (Ik wou chapeau zeggen, maar in de context van dit programma is dat niet bon ton.)
Meer dan een shiny-floor show
De premisse van 'The best immigrant' is zo sterk dat het ook heel snel verkeerd kan lopen. De reeks had bijvoorbeeld louter kunnen draaien rond de shiny-floor show zelf, zoals de promotie suggereert.
In dat opzicht was het misschien nog sterker geweest om effectief zo’n programma te maken, als spoof, zoals de Nederlanders ooit deden met ‘De grote donorshow’. Een ongeneeslijk zieke vrouw moest daarin kiezen welke nierpatiënt ze een gezonde nier zou schenken. Pas toen het ongeloof bij de kijkers te groot werd, bleek het een slimme stunt. Nooit vulden zoveel burgers een donorformulier in.
Die grauwe setting wordt glashelder afgezet tegen de glitter en glamour van het spelprogramma.
Robin Broos
Maar ‘The best immigrant' focust niet op de eventuele controverse bij het publiek, wel op de humaniteit achter de schermen.
We volgen stuk voor stuk gewone mensen wier toekomst plots letterlijk op het spel staat. En dat begint al bij de deportatie van elke burger die niet in ons land is geboren. Ze worden op bussen geduwd richting een uitzettingskamp. Spullen, naasten, hun hele leven moeten ze onverbiddelijk achterlaten. Hun identiteitskaart gaat per direct door de versnipperaar.
Rauw en pijnlijk geloofwaardig, terwijl een stilzwijgende meerderheid aan de kant staat en toekijkt.
Die grauwe setting wordt glashelder afgezet tegen de glitter en glamour van het spelprogramma. Dat lijkt soms griezelig veel op een doorsnee vrijdagavond bij een commerciële omroep. Een prachtig staaltje cinematografie van director of photography Pieter Van Alphen (‘Knokke off’, ‘Nonkels’), versterkt door de effectieve, tweevoudige soundtrack van Stijn Cole (‘Dealer’, ‘Rough diamonds’).
Kortom. 'The best immigrant' slaagt erin zowel een spannende thriller te zijn, als een confronterende maatschappijkritiek. Het resultaat is een Vlaamse fictiereeks die durft, raakt en – het belangrijkste – noodzakelijk voelt. Op 11 december staan de eerste twee afleveringen op Streamz. Daarna is er drie weken lang elke donderdag een nieuwe aflevering te zien.
