Elbit Systems mag niet meer meedoen met aanbestedingsprocedures van de NAVO, omdat het defensiebedrijf uit Israël onderzocht wordt voor mogelijke corruptie. Dat blijkt uit onderzoek van Knack, Le Soir, La Lettre en Follow The Money (FTM). Alle lopende samenwerkingen tussen de NAVO en het bedrijf zijn intussen stilgelegd.
"Gesjoemel met aanbestedingen": NAVO schort samenwerking met defensiebedrijf Elbit Systems uit Israël op
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
De NAVO zegt in een intern document dat journalisten van FTM konden inkijken dat er "ernstige beschuldigingen zijn waaruit blijkt dat Elbit zich mogelijk schuldig maakt aan strafbare feiten, waaronder het onregelmatig toekennen van contracten".
Het NATO Support & Procurement Agency (NSPA), dat is het NAVO-agentschap dat instaat voor defensieaankopen, zou miljoenen euro's van defensiebedrijven hebben aangenomen in ruil voor contracten. Elbit Systems is daar een van. Sinds de Russische invasie in Oekraïne is het budget van de NSPA bijna verdrievoudigd tot 9,5 miljard euro in 2025.
Op 31 juli besliste de NSPA om Elbit en dochterbedrijf Orion Advanced Systems uit te sluiten van nieuwe aanbestedingen. Lopende contracten voor onder meer munitie, raketsystemen en defensieapparatuur zijn bevroren. De contracten die niet gelinkt zijn aan de verdenkingen lopen wel nog door.
Elbit Systems is het grootste defensiebedrijf van Israël, met een jaarlijkse omzet van meer dan 5 miljard euro. De NAVO heeft de afgelopen 10 jaar voor tientallen miljoenen euro's aan defensiemateriaal gekocht, waaronder munitie en antiraketsystemen. Volgens Follow The Money (FTM) ligt het werkelijke bedrag mogelijk nog veel hoger, omdat niet alle contracten openbaar gemaakt worden.
Italiaanse consultant is spilfiguur
De sleutelfiguur in het onderzoek is de Italiaan Eliau E., die als consultant voor Elbit werkte. Het federale parket in ons land bevestigt dat er tegen hem een internationaal arrestatiebevel werd uitgevaardigd. Eliau E. zou nauwe banden hebben met Guy M., een voormalige medewerker van de NSPA die in mei gearresteerd werd op Brussels Airport en verdacht wordt van corruptie en witwassen. Hij zou zo'n 1,9 miljoen euro aan smeergeld hebben ontvangen.
Ook de Turkse zakenman Ismail Terlemez werd toen gearresteerd. Hij werkte vroeger ook voor de NSPA en is nu topman van het defensiebedrijf Arca. De VS vroeg om zijn uitlevering, tot het Amerikaanse ministerie van Justitie opeens het onderzoek stopzette, vlak na een ontmoeting tussen de Amerikaanse president Trump en de Turkse president Erdoğan tijdens een NAVO-top. Intussen is Terlemez vrijgelaten en teruggekeerd naar Turkije.
Interne spanningen bij NAVO
Het onderzoek naar Elbit komt bovenop andere interne spanningen binnen de NSPA. Uit gelekte documenten eerder dit jaar bleek dat er verschillende beschuldigingen van topfunctionarissen waren tegen Stacy Cummings, de algemene directeur van het orgaan. Ze werd onder andere beticht van vriendjespolitiek, het negeren van signalen over corruptie en ongepaste inmenging. Zo zou ze mogelijke onderzoeken naar fraude vertraagd of zelfs geblokkeerd hebben.
