In 2025 zijn tot nu toe al zeker 9 baby's aan wiegendood overleden, zo blijkt uit cijfers van het Forensisch Instituut van het UZ Leuven voor de provincies Vlaams-Brabant en Limburg. Nationale cijfers zijn er niet, maar artsen en Kind en Gezin wijten de stijging in het aantal gevallen van wiegendood aan te veel foute informatie op het internet en op sociale media. Daarom lanceren ze vandaag de 'Veilig slapen'-campagne.
Samenvatting:
In 2025 zijn al 9 baby's overleden aan wiegendood, volgens cijfers van het UZ Leuven is er opnieuw een stijging.
Kind & Gezin lanceert de campagne 'Veilig slapen' omdat foute informatie op sociale media zorgt voor onveilige slaapsituaties bij baby's.
"We willen geen angst zaaien, maar bewustwording creëren. Als één ouder hierdoor alerter is, is het verlies van Amélie niet voor niets geweest," zegt Marie-Charlotte, mama van een slachtoffer.
Het dochtertje van Marie-Charlotte en Robin overleed in 2018 plots aan wiegendood. Ze getuigt erover in een video op de website van Kind en Gezin :
"Na een moeilijke bevalling, liep uiteindelijk alles goed. Ze ontwikkelde goed, ze sliep heel goed, je zag niets aan haar. Ze leek normaal en gezond."
Tot op de dag dat Amélie, toen 4 maanden oud, niet meer wakker wordt na haar middagdut.
"Ze zeiden tegen ons dat het wiegendood was. Dat was echt een donderslag bij heldere hemel. Niemand had ons geïnformeerd dat dat kon gebeuren. De volgende dag is ze gestorven in het ziekenhuis. Het was verschrikkelijk. Daarom vind ik het belangrijk om de mensen te zeggen: het bestaat nog en het is heel belangrijk om alert te blijven."
Wat is wiegendood?
Wanneer een baby jonger dan een jaar oud, overlijdt in de wieg of in het bed, dan wordt er onderzoek gedaan naar wiegendood.
In de cijfers wordt de doodsoorzaak wiegendood enkel gegeven wanneer een dokter een autopsie van het lichaam heeft gedaan, de medische voorgeschiedenis is onderzocht en als er geen ander aanknopingspunt is voor een plotseling en onverwacht overlijden.
98 procent van de foto's online is fout
Jonge ouders weten het als geen ander: slaap is belangrijk. Maar met een baby in huis zeker geen evidentie. Ouders hebben vaak veel vragen over hoe ze hun baby beter kunnen doen slapen.
Dat merken ze ook bij Kind & Gezin, waar ze -alleen al bij hun hulplijn- maandelijks zo'n 70 vragen krijgen over slaap.
"Die eerste maanden zijn heel vermoeiend. Jonge ouders zijn heel moe, maar ze willen het graag goed doen. Met al hun vragen en twijfels gaan ze dan op zoek naar extra informatie op het internet. Maar daar worden ze overspoeld met vaak foute informatie," aldus Nele Wauters van het Agentschap Opgroeien.
98 procent van foto's van slapende baby's die online circuleren, tonen een onveilige slaapomgeving
Uit Nederlands onderzoek blijkt dat 98% van de foto's van slapende baby's die online circuleren, een onveilige slaapomgeving tonen. Ook heel wat influencers tonen op sociale media hippe accessoires en geven tips en tricks over hoe je je baby beter kunt doen slapen.
"Het gaat dan bijvoorbeeld over baby's die op hun buik slapen, met te veel dekens en knuffels," aldus Nele Wauters van het Agentschap Opgroeien. "Daarom vragen we aan mensen op sociale media, maar ook aan de reguliere media om enkel afbeeldingen te gebruiken van baby's die veilig slapen. Zo is het duidelijker voor jonge ouders."
Nationale cijfers over wiegendood zijn er niet, maar het UZ Leuven trekt alvast aan de alarmbel
Als ik scrol op sociale media, is het alsof wiegendood niet meer bestaat
Marie-Charlotte, mama van Amélie die stierf aan wiegendood
Ook Marie-Charlotte, die haar dochter Amélie verloor aan wiegendood, kan zich storen aan de informatie die ze online ziet passeren: "Het moeilijkste vind ik dat als ik scroll op sociale media, ik baby's zie die in een park liggen vol met parkomranders of heel goed ingeduffeld met nog een nestje erbij. Het is alsof wiegendood niet meer bestaat. "
Daarom vindt ze het extra belangrijk haar verhaal te delen: "We willen geen angst zaaien, maar bewustwording creëren. Als één ouder hierdoor net iets alerter is, als één baby hierdoor veiliger slaapt, dan is het verlies van Amélie niet voor niets geweest", aldus Marie-Charlotte.
Meer overlijdens door onveilige slaapomgeving
Dat er foute informatie circuleert over veilig slapen, merkt Wouter Van Den Bogaert, diensthoofd van het Forensisch Instituut van het UZ Leuven, in de cijfers rond wiegendood.
Als arts moet Van Den Bogaert onder meer zuigelingen (jonger dan 12 maanden) onderzoeken wanneer er sprake is van een verdacht overlijden. Dat gebeurt opnieuw vaker dan voorheen.
"Exacte nationale cijfers hebben we niet, omdat er geen registratie gebeurt bij ons. Maar ik heb wel cijfers uit mijn werkdomein. Dat zijn de cijfers voor de provincies Vlaams-Brabant en Limburg. Die zijn goed voor zo'n derde van de overlijdens in Vlaanderen. En daar merken we toch wel een significante stijging in het aantal zuigelingen dat sterft door een onveilige slaapsituatie."
In de periode 2010-2014 stierven er 15 kinderen jonger dan 1 jaar aan wiegendood. In de periode die daarop volgt (2015-2019) gaat het over 30 kinderen. Een verdubbeling dus.
De vijf jaar daarna (2020-2024) gaat het over 23 kindjes. Een kleiner aantal dus, maar dat komt volgens forensisch patholoog Wouter van den Bogaert (UZ Leuven) omdat er toen minder onderzoek werd gedaan naar de doodsoorzaak wegens de coronaperiode.
De cijfers van dit jaar tonen alvast aan dat de stijging zich voortzet: in 2025 stierven er tot en met november al 9 baby's aan wiegendood.
Het is duidelijk dat de meerderheid van de onverwachte en plotselinge overlijdens bij zuigelingen samen gaan met een onveilige slaapsituatie
"De donkerpaarse cijfers zijn de zuigelingen bij wie we 100 procent zeker zijn dat het onverwacht overlijden rechtstreeks te maken heeft met de onveilige slaapsituatie. Het gaat dan over een ouder die al slapend op zijn of haar kind rolt en het zo verstikt."
"De lichtere paarse cijfers zijn ook kinderen die plotseling overleden zijn, maar waar we geen doodsoorzaak van hebben. Maar als we daarnaar kijken, zijn dat wel kindjes die onveilig sliepen (bv. op buiklig of te zwaar bedekt). Alleen weet je niet 100 procent zeker of de onveilige slaapsituatie tot de dood heeft geleid. Maar het is wel duidelijk dat de meerderheid van de onverwachte en plotselinge overlijdens bij zuigelingen zo goed als altijd samengaat met een onveilige slaapsituatie."
5 wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen
Daarom lanceert Kind & Gezin een nieuwe campagne rond slapen.
"We willen vooral de basisboodschappen die wetenschappelijk onderbouwd zijn, goed onder de aandacht brengen, zodat alle ouders weten dat de informatie van Kind & Gezin juist is. We willen ook dat alle professionals dezelfde informatie geven. Dat maakt het helder voor ouders en makkelijker om te onthouden," aldus Wauters.
De 5 richtlijnen zijn duidelijk:
Leg je baby op de rug
Hou het kinderbed eenvoudig: enkel een slaapzak en een knuffeldoekje zijn welkom
Blijf dichtbij
Laat je baby wennen aan nieuwe situaties
Zorg voor een gezonde, rookvrije omgeving: een goede ventilatie is belangrijk, zodat de baby het niet te warm krijgt
