In het oosten van Congo rukken de rebellen van M23 vanuit de bezette stad Bukavu op naar het zuiden, richting de grensstad Uvira. Dat gaat gepaard met hevig geweld tegen de burgerbevolking, door de verschillende strijdende partijen. "Er wordt massaal gemoord, verkracht en gebombardeerd", zegt een hulpverlener vanuit Bukavu.
Rebellen van M23 rukken vanuit Bukavu op naar Uvira: "Er wordt massaal gemoord, verkracht en gebombardeerd"
Katrien Vanderschoot
Gepubliceerd:
Volgens de laatste berichten zijn de rebellen van M23 in een ijltempo aan het oprukken naar de stad Uvira. Die ligt aan de grens met Burundi, op 120 kilometer van Bukavu, de hoofdstad van de provincie Zuid-Kivu. Die is sinds bijna een jaar stevig in handen van M23.
Een groot verschil met de groepsfoto van de ondertekening van het vredesakkoord, vorige donderdag in Washington DC. Toen stond de Amerikaanse president Donald Trump nog glunderend tussen president Félix Tshisekedi van Congo en president Paul Kagame van Rwanda. Ze zouden vrede sluiten in ruil voor economische investeringen.
Nu zegt Tshisekedi dat Rwanda het vredesakkoord al na 1 dag heeft geschonden, door van over de grens de regio te bombarderen.
Wie tegen wie ?
De gevechten waren al enkele dagen voor de ondertekening aan het oplaaien, vooral in de omgeving van Bukavu zelf, melden bronnen ter plaatse. Nu lijkt M23 de stad Uvira in zicht te hebben. De kronkelende N5, nog een koloniale Belgische verwezenlijking, daalt af naar het Tanganyikameer. Onderweg had M23 de voorbije dagen al weinig weerstand. De rebellen namen zaterdag Kamanyola in, en zondag Luvungi, nog eens 30 kilometer verderop. Vandaag is ook Sange gevallen.
Bij de gevechten rond Sange gisteravond zijn ook de Congolese bondgenoten onderling slaags geraakt, schrijft persbureau AP. Dat zou gebeurd zijn in de paniek die ontstond toen Congolese regeringssoldaten wilden vluchten naar het zuiden, en werden tegengehouden door hun eigen regeringsgezinde militie Wazalendo. In het tumult vielen naar verluidt 30 doden. "Ze begonnen op elkaar te schieten en dan ontplofte er ook nog een bom", zegt een inwoner van Sange. Honderden burgers sloegen op de vlucht.
"De strijd is rampzalig voor de burgerbevolking", zegt een hulpverlener uit België vanuit Bukavu. "Er wordt gemoord, verkracht en gebombardeerd, al is het niet helemaal duidelijk wie erbij betrokken is."
Congolese leger en bondgenoten druipen af
Na de opmars van vorige week door M23 had het Burundese leger nog versterkingen gestuurd naar het noorden. Maar ze leden forse verliezen, met zeker 20 doden. Er is ook sprake van bombardementen. "Daarbij worden niet alleen strategische doelwitten geviseerd, maar ook gezondheidsposten en scholen", zegt de hulpverlener nog.
De situatie in Uvira, aan de grens met Burundi, is nog onduidelijk. Volgens verschillende mensen ter plaatse is ook daar paniek uitgebroken, en vluchten de inwoners naar de Burundese kant. Daar is de hoofdstad Bujumbura maar een steenworp vandaan. Het is de grote vraag wat de rebellen van plan zijn. Als ze de grens oversteken, zou dat opnieuw kunnen leiden tot een regionaal conflict. Maar mogelijk hebben de rebellen het eerder gemunt op de bodemrijkdommen meer naar het zuiden: tin, kobalt en koper, in de provincie Katanga...
