Voormalig Rode Duivel Glen De Boeck (54) is overleden aan de gevolgen van een hersenbloeding. Maar wat is dat eigenlijk? Hoe herken je een hersenbloeding? En kan je ervan herstellen? 7 vragen aan neurologe Fenne Vandervorst (UZ Brussel).
"Hoge bloeddruk is belangrijkste factor": hoe herken je een hersenbloeding? En hoe vaak komt het voor?
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
1. Wat is een hersenbloeding?
Een hersenbloeding is een soort beroerte. Die wordt veroorzaakt door een plotse scheur in de wand van een bloedvat. Daardoor komt er bloed terecht op een plek waar dat niet hoort: ofwel in de hersenen, ofwel in de ruimte eromheen. Dat veroorzaakt schade aan de hersenen.
"Dat scheurtje kan ontstaan door een uitstulping in de wand van het bloedvat of doordat er abnormale, minder stevige bloedvaten gevormd zijn in de hersenen", vertelt neurologe Fenne Vandervorst. "Heel soms scheurt een bloedvat door een heel hoge bloeddruk."
Een ander soort beroerte is een herseninfarct. Die vorm komt veel vaker voor en ontstaat wanneer een bloedklonter een bloedvat in de hersenen afsluit.
2. Hoe herken je het?
De symptomen van herseninfarcten en hersenbloedingen zijn zeer vergelijkbaar, zegt Vandervorst. "De essentie is dat ze zeer plots opduiken, omdat zo'n scheurtje ook heel plots ontstaat."
Patiënten kunnen plots ernstige hoofdpijn krijgen, het bewustzijn verliezen of plots erg verward zijn. Nog mogelijke tekenen van een beroerte zijn een plotse verlamming van een arm of been, het scheefzakken van de mond (de spieren in het gezicht verliezen hun kracht), moeilijker praten, plots slecht of dubbel zien, duizeligheid of gevoelloosheid.
De essentie is dat symptomen zeer plots opduiken, omdat zo'n scheurtje ook heel plots ontstaat
Fenne Vandervorst, neurologe aan het UZ Brussel
Vaak wordt daarom het letterwoord BEFAST gebruikt om de symptomen van een beroerte te herkennen: Balance, Eyes, Face, Arm, Speech. De T op het einde staat voor 'Time'. "Als je die symptomen ziet, moet je zo snel mogelijk de hulpdiensten bellen, want elke seconde telt."
3. Hoe kan je een hersenbloeding krijgen?
"Hoge bloeddruk is de belangrijkste factor", zegt Vandervorst. "Daarnaast zijn ook hoge cholesterol, obesitas en roken risicofactoren."
Na de dood van Glen De Boeck duikt hier en daar de vraag op of geregeld koppen als voetballer kan bijdragen tot het risico op een hersenbloeding. Maar daar kan Vandervorst nog niet op antwoorden. "Het effect op beroertes van zulke chronische hoofdtrauma's, die je ook ziet bij boksers, is nu eenmaal nog niet goed gekend."
Speelt er een genetische factor mee? "Ook risicofactoren - zoals een hoge bloeddruk of cholesterol – zijn deels erfelijk bepaald, al worden die voor een groot deel natuurlijk ook bepaald door voeding en levensstijl. Maar we zien ook dat bepaalde bloedvatmisvormingen in de hersenen genetisch erfelijk kunnen zijn. Als we weten dat een hersenbloeding daar het gevolg van is, laten we tegenwoordig vaak ook familieleden testen."
4. Komt het vaak voor?
In België krijgen zo'n 19.000 mensen per jaar een beroerte, dat zijn er gemiddeld 52 per dag. Hoe ouder je bent, hoe hoger de kans. Wereldwijd vormen hersenbloedingen 13 procent van alle hersenberoertes.
5. Hoe kan je het behandelen?
"Tijd is een cruciale factor", zegt Vandervorst. "We moeten bij een patiënt met een hersenbloeding heel snel de bloeddruk onder controle krijgen, om de kans op nieuwe bloedingen of een uitbreiding van bestaande bloedingen te verlagen."
Laat geregeld je bloeddruk controleren. Als die te hoog is, vraag dan raad aan je huisarts
Fenne Vandervorst, neurologe aan het UZ Brussel
"Daarnaast moeten we proberen om zo snel mogelijk andere oorzaken op te sporen, zoals bijvoorbeeld bloedvatmisvormingen. Dat proberen we te achterhalen met een CT-scan, of bij hoge verdenking via een contrastonderzoek via de lies, omdat patiënten met zulke misvormingen nieuwe bloedingen riskeren."
6. Kan je van een hersenbloeding herstellen?
"Er zijn hersenbloedingen die in hoge mate fataal zijn. Dan gaat het vooral over bloedingen die het gevolg zijn van een aneurysma, een soort uitstulping in de wand van een slagader. Er zijn cijfers die zeggen dat 25 procent van die patiënten zelfs het ziekenhuis niet haalt."
Bij andere hersenbloedingen hangt het af van de plaats van de bloeding en de grootte. "Ook is het van groot belang dat we tijdig dingen kunnen doen om verdere schade tegen te gaan", aldus nog Vandervorst.
Ze geeft toe dat het heel moeilijk te voorspellen is hoe mensen herstellen na een hersenbloeding. "Soms is het herstel verrassend goed, zodra het bloed wegtrekt. Maar de verschillen zijn individueel zeer groot. Daarom zijn we heel voorzichtig om daar uitspraken over te doen."
7. Hoe kan je het voorkomen?
Aan genetische factoren kan je natuurlijk niet veel doen. "Maar wat je wel kunt doen, is geregeld je bloeddruk (laten) controleren. Als die te hoog is, vraag dan om raad aan je huisarts. Hetzelfde geldt voor je cholesterol."
"Voor de rest geldt: niet roken, je alcoholgebruik beperken en je gewicht op een gezond peil houden."
“Ik kon bijna niet meer babbelen”: algemene hersengezondheid speelt belangrijke rol bij herstel na beroerte
