Tienduizenden vrouwen zijn in verschillende Braziliaanse steden op straat gekomen om te protesteren tegen geweld tegen vrouwen. De cijfers van gendergerelateerd geweld en femicide waren nog nooit zo hoog in het land. Vorige week werd in Rio de Janeiro nog een vrouw vermoord door een mannelijke collega die niet kon verkroppen dat hij een vrouw als baas had.
In Rio de Janeiro werden tientallen zwarte kruisen geplaatst en droegen demonstranten stickers met teksten als "machismo doodt". In São Paulo riepen manifestanten: "Stop met ons te vermoorden", en werden spandoeken omhooggehouden met de boodschap "Genoeg van femicide".
De demonstratie in Rio werd onder meer bijgewoond door Alline de Souza Pedrotti, wier zus op 28 november werd vermoord door een mannelijke collega. Volgens Pedrotti gebeurde dat omdat hij niet kon verkroppen dat hij een vrouwelijke baas had. "Ik ben kapot van verdriet, maar ik blijf vechten", zei ze. "Ik wil veranderingen in de wetgeving en nieuwe protocollen om dit soort misdaden te voorkomen."
Op diezelfde dag werd ook de 31-jarige Taynara Souza Santos door haar ex-partner overreden en meer dan een kilometer meegesleurd. Ze overleefde de aanval, maar haar verwondingen waren zo ernstig dat haar beide benen moesten worden geamputeerd. Een week eerder werd in Florianópolis ook een 31-jarige leerkracht Engels verkracht en vermoord terwijl ze onderweg was naar haar zwemles.
Deze incidenten, die breed gedeeld werden op sociale media, waren volgens veel demonstranten de spreekwoordelijke druppel.
“Mannen worden verkeerd opgevoed. Door de vaders, maar ook door de moeders die de andere kant op kijken.”
Een van de eerste landen met wet
Brazilië erkent femicide of vrouwenmoord al sinds 2015 als een aparte misdaad die geldt als strafverzwaring en was daarmee een van de eerste landen ter wereld die zo'n wet invoerde. Toch blijft geweld tegen vrouwen een enorm probleem in het land. In 2024 werden volgens het Braziliaanse Forum voor Openbare Veiligheid 1.492 vrouwen slachtoffer van femicide. Dat is het hoogste aantal sinds de invoering van de femicidewet.
Bovendien zou meer dan een derde van de Braziliaanse vrouwen het afgelopen jaar te maken hebben gekregen met gendergerelateerd geweld. Het gaat om het hoogste cijfer sinds 2017, toen het Forum begon met tellingen.
"Het gaat niet alleen om de stijging van de cijfers, maar ook om de intensiteit en wreedheid van het geweld", verklaart Juliana Martins, expert gendergerelateerd geweld van het Forum. "Als vrouwen meer gelijke rechten en kansen krijgen, reageren sommige mannen met geweld om te laten zien dat zij de baas willen blijven."
"Erfenis van Bolsonaro"
Veel demonstranten wijzen naar de politieke erfenis van voormalig president Jair Bolsonaro als een verklaring voor het stijgende geweld tegen vrouwen. "Hij heeft de bescherming van vrouwenrechten afgebouwd. Mannen die vrouwen haten voelden zich gesterkt toen hij president was", zegt de 79-jarige Lizete de Paula. "Maar vrouwen betreden steeds meer nieuwe ruimtes, en dat kunnen macho’s niet verdragen."
In het protest liepen ook mannen mee. Joao Pedro Cordao, vader van 3 dochters, benadrukt dat mannen een verantwoordelijkheid hebben: "We moeten misogynie niet alleen tijdens protesten, maar ook in het dagelijks leven, benoemen. Alleen zo kunnen we dit geweld stoppen of op zijn minst verminderen."
