Tot enkele jaren geleden was de Europese bidsprinkhaan in ons land hoogstens een opvallende gast. De insectensoort komt vooral voor in het zuiden van Europa. Maar de laatste jaren wordt hij vaker aangetroffen in België, en sinds dit jaar heeft hij zich zelfs over bijna het hele land verspreid. "Dit is een teken aan de wand dat ons klimaat verandert", zegt Annelies Jacobs van Natuurpunt.
Europese bidsprinkhaan vestigt zich in ons land: "Ziet er wat angstaanjagend uit, maar doet niets"
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
De Europese bidsprinkhaan (Mantis religiosa) is een opvallend beestje. Als enige insectensoort kan het zijn kop 180 graden draaien. Met een maximumlengte van 7,5 centimeter wordt het ook best groot, toch naar Belgische insectennormen. Of misschien ken je de bidsprinkhaan van die andere, nogal lugubere gewoonte: tijdens het paren vreet het vrouwtje het mannetje al eens op.
In ons land was de Europese bidsprinkhaan tot enkele jaren geleden een exotische rariteit. Mits enig geluk kon je hem aantreffen in de meest zuidelijke uithoekjes van de provincie Luxemburg, Namen en enkele plekken in Henegouwen.
Maar verder moest je niet zoeken. Het beestje houdt van zon en warmte, en dat vond het in België onvoldoende. Als een bidsprinkhaan al in onze contreien belandde, dan was dat doordat hij vanuit Zuid-Europa was meegelift met een auto of als eitje was meegereisd op een plant.
Maar daar is verandering in gekomen, meldt Natuurpunt. In 2019 maakte de Europese bidsprinkhaan al de oversteek van Wallonië naar Vlaanderen, toen hij opdook op een Limburgs heideterrein.
Maar dit jaar ging het pas echt hard. Uit meldingen van populaire identificatie-apps zoals Obsidentify blijkt het insect zich over zo goed als heel het land te hebben verspreid. Ook in Vlaanderen. Er zijn in de loop van 2025 al 101 meldingen binnengelopen, van Heverlee (bij Leuven) over Zandvliet (Antwerpen, tegen de Nederlandse grens) tot helemaal in Kortrijk (West-Vlaanderen).
Met dank aan droge zomer
"2025 was een scharnierjaar", bevestigt Annelies Jacobs van Natuurpunt. "De bidsprinkhaan heeft zich hier echt gevestigd. En het is een zekerheid dat de soort zich de volgende jaren nog verder zal uitbreiden door de warmere zomers, naar nog meer natuurgebieden en tuintjes."
Wat maakte dit jaar dan zo bijzonder? "Het is nu ook niet zo dat er de vorige jaren geen waren en nu plots massaal veel. De vele jonge dieren die we dit jaar aantreffen, zijn het gevolg van mannetjes en vrouwtjes die elkaar de vorige jaren al vonden."
"Maar daarnaast is er ook het effect van de lange, droge periode de voorbije zomer. Tijdens de warme zomernachten kunnen de mannetjes lange afstanden afleggen, en dan kan je ze soms op zeer onverwachte plekken aantreffen."
Ze zien er misschien wat angstaanjagend uit, maar ze doen niets
Annelies Jacobs, Natuurpunt
De Europese bidsprinkhaan is een roofinsect. Het eet andere insecten - inclusief de mannetjes van de eigen soort, dus. Maar wie er een in de tuin vindt, hoeft niet bang te zijn. "Ze zien er misschien wat angstaanjagend uit, maar ze doen niets. Ik neem ze ook gewoon vast en ben nog niet gebeten. Al zou ik dat nu ook niet aanmoedigen", lacht Jacobs.
"Ik zou zeggen: observeer ze vanop een afstand. Dan zie je hoe ze onderaan een grashalm heen- en weer wiegen, wachtend op een vlieg om te verschalken."
Klimaat doet soortenrijkdom veranderen
De nieuweling stelt ook geen problemen voor onze biodiversiteit. "De Europese bidsprinkhaan eet alles wat hij te pakken krijgt. Hij zal dus niet massaal zeldzame insecten gaan aantasten. Voor vogels die leven van grote insecten, kan het zelfs een belangrijke voedselbron worden."
"Maar ik zal nu ook niet hoera roepen. Veel natuurliefhebbers vinden dit een spectaculair fenomeen, omdat de bidsprinkhaan er zo bijzonder uit ziet. Maar eigenlijk is dit een teken aan de wand. Ons klimaat wijzigt, en dat doet onze biodiversiteit veranderen."
"De bidsprinkhaan krijgen we er nu bij. Maar er zijn ook veel insecten die echt lijden onder de gevolgen van al die lange, droge en hete zomers. Er zijn bijvoorbeeld vlinders die aangepast zijn aan koude veengebieden. En ook sprinkhanen die minder mobiel zijn dan de bidsprinkhaan, kunnen er moeilijk mee om."
