“Mensen die vooraf weten dat ze euthanasie willen, moeten dat kunnen krijgen”, zegt professor Wim Distelmans in de podcast ‘Peter Van de Veire & De Zandloper’. Ook bij het nieuwe wetsvoorstel heeft hij bedenkingen. “Elke vorm van wilsonbekwaamheid moet in aanmerking komen.” Distelmans is voorstander om de euthanasiewet uit te breiden.
"Ook hersenbloeding, tumor en aids moeten in aanmerking komen": professor Wim Distelmans wil ruimere euthanasiewet
Distelmans is een voorstander van de euthanasiewet. Voor hem mag die zelfs uitgebreider. “Alle wetten zijn voor verbetering vatbaar. Ik wil dat mensen die vooraf weten dat ze euthanasie willen, dat kunnen krijgen op het moment dat ze het niet meer zelf kunnen vragen. Dat kan nu niet.”
Concreet wil Distelmans dat - als je bijvoorbeeld getroffen wordt door alzheimer en dementie - je vooraf kan zeggen dat je niet in die fase van de ziekte wil verkeren. “Ik heb veel respect voor mensen die de natuur hun gang willen laten gaan, maar er zijn een aantal mensen die dat niet willen.”
Bekende voorbeelden zijn schrijver Hugo Claus en oud-VRT-baas Jan Ceuleers. “Zij wisten perfect op voorhand dat ze niet dement wilden worden. Doordat je het niet kan vragen op het moment dat je dement wordt, ook al heb je het in een wilsverklaring neergeschreven, hebben zij het te vroeg aangevraagd. Dat is toch kafka? Mensen willen liefst zo lang mogelijk van het leven genieten. Zij ontbeerden misschien een aantal maanden of zelfs jaren.”
Stel dat je plots wilsonbekwaam bent door een hersenbloeding? Ook daar kun je nu vooraf geen euthanasie voor vragen
Distelmans wil dus dat je nog steeds euthanasie kan vragen in een vergevorderd stadium. "Maar stel dat je plots wilsonbekwaam bent door een hersenbloeding? Ook daar kun je nu vooraf geen euthanasie voor vragen."
Tegenstanders kunnen zeggen dat de familie hier misbruik van kan maken. “Ik vraag me af welk misbruik. Je hebt het zelf opgeschreven, met getuigen rond je.”
"Huiverig"
De aanpassing van de euthanasiewet staat in de regeringsverklaring, mits grondig wetenschappelijk onderzoek. Daar heeft Distelmans bedenkingen bij.
“Wat wil men net onderzoeken? Ik word al een beetje huiverig. De vorige regering probeerde de abortuswet te verruimen. Men vroeg toen ook onderzoek aan, wat het wetsvoorstel ondersteunde. Toch ging men dwarsliggen.”
Een tweede bedenking van Distelmans is het feit dat in het wetsvoorstel enkel sprake is van dementie. “Elke vorm van wilsonbekwaamheid zou in aanmerking moeten komen. Niet enkel een hersenbloeding, ook een hersentumor, mensen die aangetast zijn door aids…”
De politiek
De professor heeft contact met de politiek. Sommige partijen zijn voorstander. “Dan denk ik aan Open VLD, Groen, Vooruit. Bij N-VA is het niet zo evident, daar hangt het af van met wie je praat."
CD&V is volgens hem voorlopig niet positief in die richting. "Maar ik begrijp dat ze toch een bocht maken. We zullen zien tot waar dat die bocht reikt. Ik hoop dat het voorstel in deze regeerperiode wordt goedgekeurd, maar ik blijf voorzichtig.”
Meer buitenlanders naar België
Meer en meer mensen komen trouwens naar België om euthanasie te krijgen, zo haalt Distelmans nog aan. “Kijk maar naar Frankrijk, Engeland of Duitsland. Daar doen ze het stiekem of via palliatieve sedatie. Maar uit onderzoek blijkt dat in 90 procent van de palliatieve sedaties de arts beslist. In Frankrijk krijg je er wellicht niet makkelijk een euthanasiewet door, omdat de artsen er nog erg machtig zijn.”
Volgens Distelmans zijn er maar een tiental landen in de wereld met een euthanasiewet. “Het is niet te geloven, maar het is zo. Dat is trouwens één van de argumenten dat tegenstanders graag gebruiken, voor hen bewijst dat dat euthanasie moreel verwerpelijk is. Mijn antwoord daarop is zeer duidelijk: de meeste landen worden geregeerd door autocraten en dictators. Onlangs zijn er nog bijgekomen. Betekent het dan ook dat democratie moreel verwerpelijk is?”