Mia en haar zus botsen over de zorg voor hun hoogbejaarde ouders. Haar zus wil niets doen, omdat zij vroeger zelf nauwelijks steun van hun ouders kreeg. Mia kan het niet over haar hart krijgen om hen aan hun lot over te laten. Relatiedeskundige Rika Ponnet geeft advies.
"Mijn zus en ik botsen over de zorg voor onze ouders, wat kan ik doen?": relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt de vraag van Mia
Elke week beantwoordt relatietherapeut Rika Ponnet in 'Nieuwe feiten' een vraag van een luisteraar. De antwoorden worden gebundeld in de podcast 'Vraag het aan Rika'.
De vraag van Mia: "Hoe stel ik grenzen in een complex familieconflict?"
Mia groeide op in een West-Vlaams gezin waar weinig ruimte was voor emoties. Haar oudere zus zit op het autismespectrum, wat haar jeugd complex maakte. "Als kind was ik voortdurend bezig met stemming inschatten, op mijn hoede zijn en proberen om onvoorspelbare woede-uitbarstingen te vermijden", zegt ze.
"Nu zijn onze ouders hoogbejaard en onze moeder is dement. Omdat zij er vroeger nooit voor ons waren, wil mijn zus nu niets voor hen doen. Ze heeft een punt, maar ik kan hen niet aan hun lot overlaten, dat breekt mijn hart. Dat begrijpt mijn zus niet en het maakt haar erg boos."
Dankzij Mia woont hun moeder in een instelling en krijgt hun vader extra hulp. "Ik werk nog, woon ver en heb een gezin, maar mijn gepensioneerde zus eist dat ik meer doe. Toen ik aangaf dat dit niet haalbaar is, verbrak ze het contact. Alleen voor dringende praktische zaken is er nog koel overleg."
Kerst verloopt altijd stroef, en dit jaar ziet Mia er extra tegenop. Ze zit met een meervoudig dilemma. "Moet ik ondanks alles toch naar het kerstfeest gaan? En nog belangrijker: wat doe ik met het conflict rond de zorg voor onze ouders?
Beluister: Rika Ponnet beantwoordt de vraag van Mia
Het antwoord van Rika: "Kies voor jezelf, stel duidelijk je grenzen en neem alleen de zorg op die jou goed doet"
"De vraag gaat eigenlijk niet over dat kerstfeest, Mia vraagt eigenlijk: 'Mag ik mezelf eindelijk beschermen, zonder schuldgevoel? Mag ik dingen doen die mij goed doen, zonder angst dat de familie uit elkaar valt?'", stelt relatiedeskundige Rika Ponnet vast.
Volgens Rika is het idee van loslaten niet onrealistisch: "Haar oudere zus ís al kwaad. En blijven hopen dat je ooit validatie krijgt voor het feit dat jij jezelf altijd op de tweede plaats zet, heeft tot nu toe niets opgeleverd."
Ze begrijpt dat Mia de zorg voor haar ouders als plicht ervaart: "Dat vind ik mooi. Het kan zelfs een herstellende ervaring zijn: geven wat je zelf nooit kreeg. Maar Mia blijft rekening houden met haar zus: Dat is opnieuw de oude familiedynamiek: pleasen, jezelf wegcijferen, het gezin proberen samen te houden. Terwijl dat gewoon niet mogelijk is."
Autismespectrum
"Mia's zus zit op het autismespectrum. Ik begrijp dat dat de dingen complex kan maken. Er zijn natuurlijk veel variaties van autisme, maar soms zijn dat mensen die moeilijk in jouw schoenen kunnen staan. Als dat sterk aanwezig is, brengt dat toch een vorm van rigiditeit in denken met zich mee."
Je moet je grenzen durven aangeven. Ook aan iemand die op het autismespectrum zit
Rika Ponnet, relatiedeskundige
"Durf te zeggen: 'Hier ga ik mee, dit wil ik wel, dit wil ik niet, dit doe ik wel, dit doe ik niet.' Hoe de ander daarmee omgaat, is een zaak voor de ander."
"Kies voor jezelf"
"Neem nu dat kerstfeest. Ik zou zelf het initiatief nemen door een kaartje te schrijven. Zeg dat je er dit jaar behoefte aan hebt om Kerst in alle intimiteit met je man te vieren omdat je het voor de rest allemaal wat complex vindt. Dan is dat duidelijk. Dan geef je zelf een grens aan."
Over de hulp aan haar ouders is Rika duidelijk. "De hulp die haar zus niet wil geven aan hun ouders… ik vrees dat je haar niet omgepraat krijgt".
Kies voor jezelf: neem alleen de zorg op die jij wil en kan dragen. Doe wat jou een goed gevoel geeft
Rika Ponnet, relatiedeskundige
"Doe wat jij voor jezelf beslist hebt dat jij wil doen voor je ouders. Dat geeft je een goed gevoel, dat is een herstellende ervaring. Maar probeer dat niet in conflict met de andere ingevuld of opgelost te krijgen. Hou het voor de rest heel beleefd en afstandelijk. Dat lijkt me op dit moment de meest leefbare situatie."
