Luc wil werken, maar ervaart te veel obstakels door zijn beperking: "Werkvloer moet toegankelijker zijn"

Luc werkte heel zijn leven als ingenieur in bijvoorbeeld elektronica en chipdesign, maar in 2016 neemt zijn leven een drastische wending. Hij valt dan thuis in een technische schacht van 7 meter diep op een betonnen vloer, waardoor hij zijn rug op verschillende plaatsen breekt. "Door dat ongeval ben ik verlamd vanaf mijn oksels en zit ik permanent in een rolstoel of in bed", vertelt hij.

"Ik krijg vandaag een arbeidsongeschiktheidsuitkering en een gewaarborgd loon, omdat ik verzekerd was toen ik als zelfstandige werkte", gaat hij verder. "Toch zou ik graag opnieuw willen werken, om een meerwaarde te kunnen bieden en me nuttig te voelen binnen onze maatschappij."

"Op dit moment krijgen mensen met een beperking echter te weinig mogelijkheden om aan het werk te kunnen gaan", aldus Luc. "Zowel de overheid als werkgevers moeten zich inzetten om het werkveld toegankelijker te maken voor wie een beperking heeft, bijvoorbeeld in samenwerking met organisaties als Onafhankelijk Leven."

Zo vertelt Luc dat het voor hem niet voordelig zou zijn om opnieuw aan de slag te gaan. "Het was voor mij moeilijk om te aanvaarden, maar een adviserend geneesheer heeft mij 100 procent arbeidsongeschikt verklaard. Dat deed hij om me te beschermen, want hij ging ervan uit dat ik in mijn situatie nooit werk zou vinden, bijvoorbeeld omdat ik een veel te groot risico op ziekteverlof met me meebreng."

"Daarbij heeft die arts ook uitgelegd dat ik mijn uitkeringen zou kwijtraken als ik opnieuw aan de slag zou gaan. Dat is uiteraard geen optie voor mij, want ik weet niet wat mijn situatie over enkele jaren zal zijn", legt hij uit.

"Als ik over een jaar bijvoorbeeld zou willen stoppen met werken omdat het niet meer gaat, zou ik opnieuw een gelijkaardig ongeval moeten meemaken om dezelfde uitkeringen te krijgen. Dat wil je natuurlijk niet horen."

Luc stelt een model voor waarbij mensen met een beperking gedeeltelijk arbeidsongeschikt kunnen zijn en gedeeltelijk kunnen werken. "Vandaag is het voor ons zwart of wit, maar er zou een systeem moeten bestaan waarbij iemand met een beperking een lagere uitkering krijgt als hij of zij gaat werken, maar als resultaat van dat werk wel meer overhoudt."

"Stel dat ik maandelijks 100 euro aan uitkeringen krijg en ik kan voor 20 euro per maand gaan werken bij een firma. Dan zou de overheid mij nog maar 90 euro kunnen betalen, maar verdien ik wel die extra 20 euro."

"Het resultaat: de overheid moet minder betalen én krijgt de sociale bijdragen die ik betaal op de verdiende 20 euro. Daarnaast behoud ik als persoon met een beperking een uitkering om mijn kosten te kunnen betalen, maar zal ik ook meer geneigd zijn om te gaan werken."

"Daarbij is het wel belangrijk dat er ook rekening gehouden wordt met wat ik 's ochtends voel. Stel dat ik door mijn beperking merk dat ik die dag niet aan de slag kan, moet het mogelijk zijn dat ik voor die dag wel mijn volledige arbeidsongeschiktheidsvergoeding krijg. Uiteraard moet je dan wel op zoek naar een werkgever die daarop kan inspelen."

Daarbij voegt Luc toe dat werken voor hem enkel mogelijk is als ook werkgevers zich flexibel opstellen.

Wat precies een werkbare situatie is voor iemand met een beperking, verschilt van persoon tot persoon. "Wie een aandachtstoornis heeft, zal een andere organisatorische inrichting nodig hebben dan iemand die met een rolstoel naar het werk komt", vertelt Luc.

"Voor mij is mobiliteit het grootste probleem. Ik heb geen wagen, dus moet een taxi boeken als ik naar het werk wil", zegt hij. "Daarnaast zijn er voor mij gezondheidsgerelateerde hindernissen. Ik moet een aantal uren per dag verzorging krijgen van een verpleegkundige. Dat moet allemaal georganiseerd worden, maar daardoor kan ik ook minder uren op een dag werken."

"Verder zijn er infrastructurele hindernissen. Mijn rolstoel weegt 300 kilo, dus de vloer van een gebouw moet dat aankunnen. Er zouden naast trappen ook hellende platformen moeten zijn, zodat een werkruimte voor mij toegankelijk is", aldus Luc. "Op veel werkplekken zijn er ook starre werkuren waarbij je vaak verplicht aanwezig moet zijn. Voor mij zou het gemakkelijker zijn als ik veel online kan doen, want dan kan ik in bed blijven liggen."

"Daarnaast kunnen er digitale hindernissen zijn, bijvoorbeeld wanneer bepaalde software niet compatibel is, communicatiebarrières, bijvoorbeeld wanneer er tijdens een online meeting veel te snel gesproken wordt, en administratieve hindernissen, want de mogelijkheden rond subsidies en premies zijn niet altijd duidelijk."

Ten slotte haalt Luc aan dat er nog te veel mensen vooroordelen hebben over mensen met een beperking. "Zo zijn heel wat mensen met een beperking ook bang om naar buiten te komen met hun beperking en een bepaalde rol op te nemen."

Maar voor Luc is het duidelijk: wie een beperking heeft moet zich niet schikken, maar net ondersteund worden. "Het werk moet aangepast worden aan de beperking, iemand met een beperking moet zich niet aanpassen aan zijn of haar werk."