Na getuigenis Valerie Van Peel: hoe kan je best reageren als je kind vertelt over seksueel misbruik?

"Pure onkunde, maar geen onwil." Zo omschreef N-VA-voorzitter Valerie Van Peel de reactie van haar ouders toen ze hen vertelde dat een kennis haar seksueel misbruikte. Ze kreeg geen hulp en voelde zich onbegrepen. Pas jaren later bood haar vader zijn excuses aan voor hun reactie destijds. 

"Het is hartverscheurend om als ouder te horen dat je kind zoiets is overkomen", vertelt Caroline François van het vertrouwenscentrum kindermishandeling, in De Ochtend op Radio 1. "Wat er op dat moment gebeurt, is heel heftig. Dat maakt het moeilijk om er op een correcte manier mee om te gaan." 

Die eerste reactie is nochtans belangrijk, dus hoe reageer je als ouder dan toch correct als je kind vertelt over seksueel misbruik? 

Het allerbelangrijkste volgens François: geloof wat je kind je vertelt. Trek het verhaal niet in twijfel en stel dus ook geen vragen die doen uitschijnen dat je het niet gelooft. 

"Slachtoffers ervaren heel veel drempels voordat ze over het misbruik durven te spreken. Er is het schuldgevoel, de schaamte en de angst om niet geloofd te worden. De dader heeft dat mogelijk ook letterlijk tegen hen gezegd: 'Ze gaan je toch niet geloven'." 

"Als een slachtoffer de stap dan eindelijk durft te nemen, is het heel belangrijk dat je hen als ouder of vertrouwenspersoon gelooft", weet François. 

Laat je kind vertellen wat het wil, wanneer hij of zij er klaar voor is. En luister dan ook naar het verhaal, maar ga vooral niet ondervragen. 

"Het is begrijpelijk dat je als ouder wel dingen wil weten, maar als je begint te ondervragen, creëer je opnieuw controleverlies. En seksueel geweld is al een ervaring van totaal controleverlies. Je wil je kind niet opnieuw dwingen iets te vertellen." 

"Geef je kind direct de boodschap dat het niet zijn of haar fout is. Dat is echt heel belangrijk." 

Al is het ook belangrijk om te realiseren dat je als ouder de schuld en schaamte van je kind niet zomaar kan wegnemen. Daarvoor is vaak een therapeutisch proces nodig volgens François. 

"Het is niet omdat je kind gelooft dat het zelf in fout is, dat jij die gedachte niet kan ontkennen. Zeg dus dat het niet hun schuld is." 

En zwijg het seksueel misbruik nadien ook niet dood. "Laat het onderwerp er zijn en creëer ruimte om erover te praten." 

Het ergste wat je kan doen, is geen hulp zoeken uit schaamte, vertelt François. "Zo houd je schaamte in stand en ga je de feiten impliciet minimaliseren, of zeg je: 'draag dit maar alleen'." 

Zoek dus hulp. Als je kind meteen na de feiten vertelt over het misbruik, dan kan je heel snel de stap zetten naar hulp, vertelt François. "Binnen de 7 dagen na het misbruik kan je terecht in het Zorgcentrum na Seksueel Geweld . Daar krijg je medische, psychologische en forensische hulp. Ze nemen medische stalen die 6 maanden bewaard kunnen worden." 

Ook de voor- en nadelen van klacht indienen bij de politie worden er besproken. "Als je wil kan je samen met hen klacht indienen, maar dat kan ook nog op later moment." 

Als het misbruik al langer geleden is, stap je best naar je huisarts. "Die kent het netwerk en kan je doorverwijzen." 

Vergeet zelf ook geen hulp te vragen, benadrukt François. "Zoek een klankbord in je netwerk, een goede vriend of vriendin. Of zet de stap naar een therapeut of een huisarts." 

En loopt je eerste reactie toch fout? Dan kan je er nog steeds op terugkomen, besluit François. "Ik kan me voorstellen dat je als ouder kwaad wordt, verontwaardigd bent. Bied dan nadien je excuses aan."