De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) komt voor het eerst met richtlijnen voor het gebruik van afslankmedicijnen tegen obesitas, zoals Ozempic. "Daarmee erkent de WHO nu voor het eerst dat er medicatie nodig is om obesitas te behandelen", zegt endocrinoloog Roman Vangoitsenhoven. De WHO raadt wel aan om deze middelen altijd te combineren met een verandering van levensstijl.
Wereldgezondheidsorganisatie komt met richtlijnen voor afslankmedicijnen als Ozempic: "Kunnen miljoenen mensen helpen om obesitas te overwinnen"
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De WHO publiceert voor het eerst richtlijnen voor het gebruik van afslankmedicijnen zoals Ozempic bij de behandeling van obesitas.
"Onze nieuwe richtlijnen erkennen dat obesitas een chronische ziekte is, die met uitgebreide en levenslange zorg kan worden behandeld," zegt WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreysus.
De WHO benadrukt dat afslankmedicijnen altijd moeten worden gecombineerd met een gezonde levensstijl en waarschuwt voor beperkte beschikbaarheid en hoge kostprijs van deze middelen.
Obesitas wordt al langer beschouwd als een chronische en complexe ziekte. De WHO erkent nu voor het eerst ook dat medicatie nodig is om obesitas langdurig te behandelen.
Sinds een paar jaar is er een nieuwe generatie diabetes- en afslankmedicijnen op de markt. Middelen als Ozempic, Mounjaro en Wegovy werken allemaal op dezelfde manier: ze bootsen de werking van hormonen, zoals GLP-1, na die van nature in onze darmen voorkomen en onze eetlust remmen. Daardoor daalt niet alleen je bloedsuikerspiegel, je verliest er ook gewicht van.
De WHO erkent dat deze afslankmedicijnen nodig zijn om "het groeiende probleem van obesitas in de wereld" te bestrijden. Meer dan 1 op de 8 mensen wereldwijd kampt intussen met obesitas (een BMI van 30 en meer bij volwassenen). Een cijfer dat volgens de WHO zal verdubbelen tegen 2030 als er niets verandert. Tegen dan zou obesitas de wereld elk jaar 3 biljoen dollar kosten.
"Onze nieuwe richtlijnen erkennen dat obesitas een chronische ziekte is, die met uitgebreide en levenslange zorg kan worden behandeld", zegt directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreysus van de WHO. "Medicatie alleen zal niet genoeg zijn om dit wereldwijde gezondheidsprobleem op te lossen. Maar GLP-1-medicijnen kunnen wel miljoenen mensen helpen om obesitas te overwinnen en de bijbehorende gezondheidsrisico's te verlagen."
"Dit is een belangrijke stap", zegt endocrinoloog Roman Vangoitsenhoven (UZ Leuven). "Dat de WHO deze medicatie nu zo duidelijk naar voren schuift als deel van de behandeling van obesitas, gaat er volgens mij toch ook voor zorgen dat regeringen en beleidsmakers zullen moeten erkennen dat medicatie erbij hoort. En dat zal ook zijn effect hebben op de mogelijkheid tot terugbetalingen."
In België worden GLP-1-medicijnen momenteel enkel terugbetaald aan mensen met diabetes type 2, die een BMI van 30 of meer hebben. Voor obesitas alleen is er voorlopig geen terugbetaling.
Gevaar van spierverlies
De WHO benadrukt dat het nemen van afslankmedicijnen altijd moet samengaan met een "intensieve gedragsverandering", zoals een gezond dieet en voldoende lichaamsbeweging. Er zijn aanwijzingen dat die combinatie de werking nog zou verbeteren.
Experten waarschuwden eerder ook al voor het gevaar van spierverlies. "Je verliest ongeveer evenveel spieren als vet met deze afslankmedicijnen", zei endocrinoloog Chantal Mathieu (UZ Leuven) in een eerder interview. "Zodra je ermee stopt, ga je weer verdikken. Zonder krachttraining en voedings- en bewegingsadvies riskeer je enkel vet bij te krijgen en geen spieren."
"Stel dat je zo'n medicijn alleen maar in de zomer gebruikt om weer in je bikini te passen en je stopt er na de zomer weer mee, dan ga je beetje bij beetje helemaal uit balans raken en krijg je er altijd maar meer vet bij. Daarom is het heel belangrijk om dat nooit op eigen houtje te doen en om je te laten begeleiden door een diëtist of een sportarts."
Tekort aan afslankmedicatie
De WHO zegt ook dat obesitas geen individuele strijd is, maar een maatschappelijke uitdaging. Zo moeten overheden een gezonde levensstijl meer promoten en meer belang hechten aan preventie.
De WHO is ook bezorgd over de beperkte beschikbaarheid en hoge kostprijs van Ozempic en soortgenoten. Het kan ervoor zorgen dat de ongelijkheid in de wereld nog wordt vergroot, klinkt het.
"Zelfs met een snelle uitbreiding van de productie, zullen er niet genoeg GLP-1-medicijnen beschikbaar zijn. Slechts minder dan 10 procent van de mensen die er baat bij hebben, zullen effectief toegang hebben tot deze medicijnen tegen 2030." De WHO roept landen op om afslankmedicijnen onder meer gezamenlijk aan te kopen om zo de prijzen te drukken.
De 2 belangrijkste aanbevelingen van de WHO zijn:
GLP-1-medicijnen kunnen worden gebruikt door volwassenen voor de behandeling van obesitas op de lange termijn, met uitzondering van zwangere vrouwen. De aanbeveling geldt voorlopig, omdat er nog maar weinig bekend is over de werkzaamheid en veiligheid op de lange termijn, de huidige kosten en mogelijke gevolgen voor de ongelijkheid.
Intensieve gedragsverandering is nodig. Het gaat dan over een gezond dieet en lichaamsbeweging. Beide zouden het effect van de behandeling nog lichtjes verbeteren.
