"Mentaal ging alles tegen 100 kilometer per uur, waardoor ik heel mijn lichaam opbrandde." Dat vertelt rapster Slongs over haar burn-out in 'Durf te vragen'. Voor Tine, Koen en Julie klinkt niet alleen dat mentale aspect herkenbaar, ze ondervonden ook op hun manier fysieke klachten van hun burn-out. "Het duurt even voor je de signalen die je lichaam geeft, herkent."
"Mentaal ging alles tegen 100 km per uur": Julie, Tine, rapster Slongs en Koen over de impact van burn-out
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
In het kader van De Warmste Week maakt Siska Schoeters in 4 speciale afleveringen van 'Durf te vragen' kennis met mensen die onzichtbaar ziek zijn. De 3e aflevering staat volledig in het teken van burn-out.
Hoe krijg je een burn-out?
Dat een burn-out iets is waar je vaak al langer mee rondloopt en waarbij je lichaam echt een alarmsignaal moet uitzenden voordat je het doorhebt, hebben rapster Charissa 'Slongs' Parassiadis, Koen, Julie en Tine aan den lijve ondervonden.
"Ik had een gouden album, ik had The Voice Kids en alles ging in stijgende lijn. Tot plots, bang, licht uit", herinnert de 44-jarige Slongs zich. "Ik zat op een avond thuis in de tuin en plots veranderde alles. Ik begon te draaien, ik dacht dat ik ging flauwvallen. De realiteit werd een soort film en ik zat in een zwart balletje. Ik kreeg een eerste paniekaanval die bijna 72 uur duurde."
"Mentaal ging alles tegen 100 kilometer per uur, waardoor ik heel mijn lichaam opbrandde", zegt de 44-jarige nog over die periode.
Ook bij Tine (37), die in 2020 voor het eerst mama werd, gaf haar lichaam in 2024 een duidelijk signaal. "Ik dacht dat ik gewoon moe was, tot ik plots vaker flauwviel op het werk. Mijn ogen gingen echt open toen ik op een ochtend naar de kamer van mijn zoontje wilde gaan, maar ik gewoon omviel in het deurgat. Ik kon niet meer rechtstaan, mijn evenwicht was helemaal weg."
Fysiek was er niets aan de hand, oordeelde de dokter op de spoeddienst. Toch was het voor Tine duidelijk dat haar lichaam haar iets wilde zeggen. "De 4 jaar waarin ik heb volgehouden dat ik alles alleen kon doen qua opvoeding, hebben hun tol geëist. Mijn zoon Jules is geboren in corona en toen kon ik geen hulp vragen. Na corona bleef dat moeilijk. Ik zat verstrengeld in een soort paniek en angst."
Julie, die al langer kampt met een depressie, viel uit de lucht toen ze de diagnose burn-out kreeg. Nu ze terugblikt, ziet ze de signalen duidelijker. "Ik had steeds meer moeite om uit bed te komen voor werk, kon mijn focus er niet bijhouden en werd heel emotioneel wanneer een klant kwaad werd. Het duurt even voor je de signalen die je lichaam geeft, herkent."
Wat zijn onzichtbare ziektes?
Chronische pijn, dwanggedachten, hart- en vaatziektes, tinnitus, astma, kanker, dementie of andere aandoeningen bepalen het leven van heel veel Vlamingen, zonder dat dat aan de buitenkant te zien is.
Sciensano schat dat van alle Belgen (ouder dan 15) 25 procent last heeft van een allergie, 24,6 procent van rugklachten, 10,8 procent van migraine, 9,6 procent van tinnitus en 6,3 procent van astma. Ook het aantal mensen met mentale klachten is niet te onderschatten. Zo lijdt bijna 1 op de 5 Belgen aan een psychische aandoening.
Niet alleen de fysieke en mentale klachten, maar ook het onbegrip en het gebrek aan erkenning wegen zwaar door. Altijd weer moeten uitleggen waarom je niet mee kunt, waarom je rust nodig hebt of waarom je pijn hebt, vreet aan je welzijn. Soms lijkt zwijgen dan de makkelijkste optie, maar daardoor voelen veel mensen zich nóg onzichtbaarder.
De Warmste Week staat dit jaar in het teken van mensen die onzichtbaar ziek zijn. Want wat je niet ziet, wordt vaak niet begrepen.
Heeft een burn-out altijd met je werk te maken?
Bij Julie gingen de alarmbellen af op haar werk. Toch gaat het haar niet om de jobinhoud, wel om de work-lifebalance. "Ik werk in shiften, woon alleen en ben single. Om dan een goede structuur te vinden, is gewoon heel moeilijk."
Ook bij Koen, die bij de overheid werkte toen hij een kleine 3 jaar geleden geconfronteerd werd met een burn-out, gaat het niet over de inhoud van zijn werk. Het is de omkadering die het voor hem onmogelijk maakt verder te werken. "Er vielen mensen uit - ook met een burn-out - die niet vervangen werden. Alle last viel op mij."
Met pijn op de borst, hyperventilerend en in een paniekaanval komt hij op een dag op het werk aan. "Ik werkte er 26 jaar met plezier, maar de negatieve werkomgeving die er toen heerste en de druk... Het werd me te veel. Ik heb mezelf in vraag gesteld, en zie daardoor ondertussen dat de omkadering geleid heeft tot mijn burn-out en ik mezelf niet alles mag kwalijk nemen."
Koen heeft als MC een comedy-avond georganiseerd met comedian Steven Mahieu - die ook een burn-out had. De avond bracht maar liefst 1.500 euro op voor De Warmste Week.
"Zelf ben ik totaal gecrasht een kleine 3 jaar geleden. Dankzij het organiseren van Comedy Keiem heb ik mijn plezier teruggevonden. Ik heb daar voor het eerst mijn verhaal durven te doen op het podium. Dat voelde heel ontwapenend. Ik hoop met mijn boodschap en een dosis humor anderen te helpen en te tonen dat het oké is."
"Het gaat niet over je job niet leuk vinden", vult ook Slongs aan. "Soms vind je jouw job zo leuk dat je net nergens nee op kan zeggen. Wat zich voordeed, was een unieke kans. In Vlaanderen zoveel succes: dan moet je pakken wat je pakken kan. Maar als je overal ja op zegt, begin je stilaan te verzuipen."
Voor Tine was haar job net een toevluchtsoord. "Bij mij is namelijk parentale burn-out vastgesteld, waarbij je eigenlijk zo opgaat in de zorg voor je kind en je rol als mama dat er daarnaast niets meer bestaat. Dat wil niet zeggen dat ik mijn kind niet graag zie, het is alles wat erbij komt kijken dat het zwaar maakte."
Wat komt als een verrassing tijdens een burn-out?
Burn-out is geen onbekend begrip meer, maar toch is het beeld dat mensen erover hebben niet altijd volledig. Dat laten Tine, Julie, Koen en Slongs voelen in hun gesprek.
Zo vertellen ze hoe een burn-out ook fysiek een grote impact heeft. Slongs woog op een gegeven moment nog 45 kilogram, terwijl Tine net 15 kilogram bijkwam. "Ik was te moe om te sporten. Het vroeg energie die je niet hebt. Daardoor paste geen enkel kledingstuk me nog en dat is dan weer slecht voor mijn zelfbeeld."
Ook Julie merkt dat ze fysiek te moe is om dingen te ondernemen. "Concrete zaken ondernemen om in de toekomst meer rust te vinden, is moeilijk. Eenvoudige verplaatsingen zorgen soms al voor paniekaanvallen. De mentale en fysieke energie die dat vraagt, is enorm."
Wat Tine daarbovenop opviel, is hoe het financiële aspect ook een impact heeft. "Dat woog, daar ontstonden zorgen over. Zorgen die je er eigenlijk niet wil bijhebben op dat moment omdat je daar niet tegen bestand bent."
Burn-out
Een burn-out is een staat van emotionele, fysieke en mentale uitputting die wordt veroorzaakt door langdurige of intense stress. Mogelijke symptomen zijn extreme vermoeidheid, motivatieverlies, depressie en een verminderd vermogen om alledaagse taken uit te voeren.
In tegenstelling tot stress is burn-out geen kortetermijnuitdaging. Het is een chronische aandoening die veel lichamelijke, mentale en sociale gevolgen kan hebben.
Hangt er nog veel schaamte rond burn-out?
Een burn-out is misschien niet meer zo onbekend, maar toch brengt het af en toe schaamte met zich mee. "Schaamte omdat de maatschappij niet aanvaardt dat je je zo voelt. Je moet produceren, consumeren en toch zeker doen alsof alles goed gaat", verduidelijkt Slongs.
Bij Tine was het vooral haar werkgever die voor schaamte zorgde. "Er werd daar heel negatief en bijna onmenselijk op gereageerd." Het is ook niet altijd eenvoudig het bij haar partner over te brengen. "Als je dat niet hebt meegemaakt, kan je moeilijk ervaren hoe dat voelt. Soms krijg ik de vraag of het niet makkelijk is om altijd te zeggen dat ik moe ben of hoor ik dat ik een beetje moet doorbijten."
Behind The Curtains - Burlesque show
Julie heeft 2 belangrijke steunpilaren in haar leven samengebracht. JC Den Eglantier, het jeugdhuis waar ze actief is, zal op 20 december in samenwerking met Antwerp Burlesque Academy een Burlesque show organiseren ten voordele van De Warmste Week. "Het is de eerste keer dat het thema zo dicht bij mij ligt."
Bij Antwerp Burlesque Academy vond Julie een tweede stem. Een manier om verhalen te vertellen die moeilijk zijn om gewoon te vertellen. "En het is een warme community. Ze helpen me er echt door."
Bij Julie is er niet zozeer schaamte voor de burn-out, maar eerder schaamte omdat ze opnieuw een mentale klap moet verwerken. "Ik had zelf zoiets van 'hier zijn we weer'. Het hangt ervan af tegen wie ik het zeg. Jongere generaties hebben sneller begrip. Mijn ouders ondersteunen me ook heel goed, mijn mama neemt me soms op sleeptouw bijvoorbeeld."
Koen merkt net dat er geen schaamte is voor zijn omgeving. Hij is die dan ook heel dankbaar. "Zonder mijn vrouw was me dit nooit gelukt. Ik heb ook ervaren hoe vrienden waar je het misschien niet van verwacht, echt naar me wilden luisteren", vertelt hij duidelijk geëmotioneerd.
Is er ook iets positiefs aan een burn-out krijgen?
Voor Tine, Slongs en Koen ligt de burn-out ongeveer achter hen. "Maar ik voel dat ik nooit meer 100 procent ga zijn en dat ik altijd ga moeten oppassen", klinkt het bij zowel Koen als Tine. Toch hebben ze er ook iets positief uitgehaald.
"Ik ben sterker geworden en kan nu echt zeggen dat ik mezelf niets kan verwijten. Ook probeer ik minder te piekeren. Ik besef nu dat ik mensen rond me heb die er altijd voor me zijn en dat is wat telt." Ondertussen werkt Koen sinds een jaar weer bij zijn vorige job en heeft hij zijn groot geluk gevonden in de comedywereld als MC.
Tine is eerst weer aan het studeren geslagen en werkt nu opnieuw. Haar eindwerk maakte ze over parentale burn-out. "Daardoor kan ik nu beter inschatten hoe mijn lichaam werkt en hoe ik het moet behandelen."
Ook supervrouwen hebben een pauzeknop nodig !
Tine verkoopt sleutelhangers in de vorm van koffietjes, om aan te tonen dat het oké is om af en toe pauze te nemen zonder je schuldig te voelen. "Die sleutelhanger in je tas of portefeuille vinden kan je helpen als het even moeilijk gaat."
"Om je eraan te herinneren dat je niet altijd voor anderen moet bezig zijn. Ik heb zelf gemerkt dat je als mama veel dingen van jezelf laat vallen. Maar je moet ook nog jezelf kunnen zijn, dat mag je niet verliezen."
Met welke verandering ze nog het meest blij is, is met hoe zij en haar zoontje rustiger zijn geworden. "Hij was echt een spiegel. Mijn frustratie werkte door op hem. Nu ik rustiger ben, is hij ook veel aangenamer en rustiger."
Julie, die momenteel nog haar weg zoekt, heeft ontdekt dat de burn-out haar ook ergens heeft geholpen. "Geholpen bij een zoektocht naar mezelf. Ik wil door verschillende testen te doen en trajecten te doorlopen, nu voor eens en altijd ontdekken waar die mentale weerslagen van komen."
Voor Slongs is het, bijna 10 jaar na de feiten, vooral belangrijk erover te blijven praten. "Het is niet het einde van de wereld. Er is licht aan het einde van de tunnel en het donkerste uur is altijd voor de zon opkomt", sluit ze af.
