Britse speciale eenheden hebben mogelijk oorlogsmisdaden in Afghanistan gepleegd. Hogere officieren wisten dat, maar grepen niet in. Dat stelt een voormalige hoge Britse officier in een onderzoek naar de vermoedelijke executie van Afghaanse burgers. "Ik ben niet bij de special forces gegaan om kleuters in hun bed dood te schieten", zegt de klokkenluider.
"Ik ging niet bij special forces om kleuters dood te schieten": Brits leger verdoezelde executies van burgers in Afghanistan, zegt klokkenluider
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
De bal ging aan het rollen na een BBC-documentaire eerder dit jaar over het verdachte overlijden van 54 mensen tijdens de oorlog in Afghanistan, meer dan 15 jaar geleden. Daarin getuigden zeker 30 veteranen over hoe leden van het SAS, de speciale eenheid van het Britse leger, en van het soortgelijke regiment binnen de marine, ongewapende burgers in Afghanistan doodschoten.
Volgens de BBC zou de legertop de feiten bewust verzwegen hebben.
Kinderen "doodgeschoten in hun slaap"
In de nasleep van die documentaire beval het Britse ministerie van Defensie een onderzoek naar de kwestie. De conclusies daarvan werden vandaag vrijgegeven, en vooral de getuigenis van 1 ex-officier leidt tot heel wat ophef. De (anonieme) officier claimt dat de legertop wist van de verschillende executies, maar weigerde daar iets aan te doen.
De klokkenluider, binnen het onderzoek bekend als N1466, zegt dat het vermoorden van burgers door Britse speciale eenheden "niets met elite te maken heeft en haaks staat op waar we voor staan".
De getuige, voormalig assistent-stafchef voor operaties op het hoofdkwartier van de special forces, legde zijn verklaring achter gesloten deuren af. "We zijn niet bij de special forces gegaan om peuters in hun bed dood te schieten of om willekeurig te doden", zegt hij.
Vermoedelijk verwijst N1466 naar de dood van de kinderen van het Afghaanse koppel Hussain Uzbakzai en Ruqquia Haleem. Tijdens een nachtelijke operatie van het SAS in 2012 zouden de kinderen gedood zijn "terwijl ze sliepen in hun bed". Uit de bewijzen blijkt dat na de raid hun woning werd leeggehaald, en dat bij het onderzoek de ernstig verwonde kinderen van het echtpaar werden meegenomen.
De raid maakte deel uit van een bredere reeks aan nachtelijke huiszoekingen door Britse troepen bij vermeende Taliban-strijders, maar volgens klokkenluider N1466 gebruikte een eenheid van de Britse special forces specifieke tactieken en procedures om oorlogsmisdaden te plegen.
"Laat me duidelijk zijn: we hebben het over oorlogsmisdaden. Over gevangenen die worden teruggebracht naar de locatie en daar werden geëxecuteerd, onder het voorwendsel dat ze zich tegen de troepen hadden verzet", zegt hij.
Doofpot
In totaal zouden op die manier 80 Afghanen gedood zijn. De voormalige officier en klokkenluider zegt dat hij zijn bezorgdheden over mogelijke "oorlogsmisdaden" aan de toenmalige directeur van het SAS en andere topleden meldde in februari 2011. Die lieten echter na de zaak daadwerkelijk te onderzoeken. Volgens de getuige ging het om een "bewuste beslissing" om de affaire in de doofpot te steken, schrijft de Britse krant The Guardian. Uiteindelijk zouden de executies tot 2013 doorgaan.
Aan het einde van zijn verklaring zei N1466 dat "onze voorgangers met schaamte zullen terugkijken" op de manier waarop leden van de special forces bepaalde situaties hebben ingeschat.
De Britse militaire politie heeft meerdere onderzoeken gevoerd naar het vermoedelijke wangedrag van Britse troepen in Afghanistan, waaronder de beschuldigingen tegen het SAS, maar volgens het ministerie leverde geen van die onderzoeken genoeg bewijs op om tot een vervolging over te gaan.
Het Britse ministerie van Defensie zegt in The Guardian dat het het onderzoek volledig ondersteunt en de resultaten wil afwachten alvorens verdere commentaar te geven.
