'Live live live' brengt The Atomic Orchestra in de huiskamers: "Gedurfde keuze voor muziek op tv zonder showbizzsaus"

Atomic-bezieler Jo Hermans houdt van muzikale stunts. Hij is het brein achter de passage van Willy Sommers op Pukkelpop én de verkleedpartij van Clouseau op het festival, als Tarkastaja. Hermans is een veelgevraagd trompettist bij artiesten, van Clouseau tot Yong Yello. 

Op Pukkelpop 2024 brengt hij voor het eerst het 47-koppige The Atomic Orchestra samen. De combinatie met artiesten als comedian Alex Agnew naast metalgroep Brutus doet de Marquee op zaterdagmiddag uitpuilen.

Het succesverhaal krijgt een vervolg op Pukkelpop 2025. Nu is The Atomic Orchestra het stralende middelpunt van een nieuw muziekprogramma op VRT, in een televisiestudio die de sfeer van een muziekclub ademt.

"Ik vind het leuk om werelden die op het eerste gezicht mijlenver uit elkaar liggen toch te verenigen via muziek. De verbindende kracht van muziek is niet te onderschatten", vertelt Hermans aan VRT NWS.

"Mijn idee voor het orkest is ontstaan omdat veel Belgische artiesten nummers maken met strijkers of blazers. Live optreden met extra muzikanten is duur. Daarom heb ik de strafste muzikanten samengebracht in The Atomic Orchestra. Ik ben fier op de kwaliteit en diversiteit in onze Belgische muziekscene."

"Ik heb als trompettist ervaren hoe immens de impact is voor een artiest om op te treden met een orkest. Ik heb met het Metropole Orkest in de Royal Albert Hall in Londen gestaan. De Britse rapper Stormzy was er te gast. Het dak ging eraf. Daarna ben ik naar Pukkelpop-baas Chokri Mahassine gestapt: zoiets moest ook op een Belgisch festival gebeuren."

"Na Pukkelpop heeft VRT mij gecontacteerd om een nieuw muziekprogramma te maken. Cool dat VRT het aandurft om een orkest wekenlang in primetime op televisie te tonen. Zeker omdat 'Live live live' een programma is zonder verkleedpartijen of wedstrijdelement."

Hermans is ervan overtuigd dat in principe elk nummer in elk genre gespeeld kan worden door een orkest. Als lid van de begeleidingsband in zowel 'Ik vraag het aan' als 'Liefde voor muziek' heeft hij veel ervaring met covers spelen.

Collega-muzikant Wietse Meys is al 20 jaar Hermans' kompaan bij de blazers. In 'Live live live' is Meys de arrangeur van dienst. Een vast plan van aanpak voor die arrangementen van zowel bestaande als nieuwe nummers heeft het duo niet.

"We kruipen zo goed mogelijk in het DNA van de artiest. Wietse maakt de grote lijnen en dan werken we alles per arrangement af. We zoeken verrassende elementen die een nummer spannend maken. Zoals een drumsolo: dat wordt nauwelijks nog gedaan, maar het trekt een publiek altijd mee."

"Het maakt niet uit welke artiest er voor The Atomic Orchestra staat: we vinden elkaar altijd in onze muzikaliteit. Met Belle Perez zijn we de Cubaanse toer opgegaan, in de sfeer van de legendarische Buena Vista Social Club speelde. Ze heeft de pannen van het dak gezongen."

"Je voelt het soms knetteren in de studio. De ode van Günther Neefs aan zijn overleden mama Liliane krijgt dan weer iedereen stil."

Voor het orkest zijn lange televisieopnames die vaak worden onderbroken niet evident. "Tijdens de interviews met artiesten en gasten zitten alle muzikanten te wachten. Plots wordt er afgeteld en moet je in 1-2-3 een volledig nummer spelen. Snel schakelen van 0 naar 100 is pittig en helemaal anders dan tijdens een concert."

"Extra lastig is dat veel instrumenten gemaakt zijn uit natuurlijke materialen als hout. De temperatuur in een televisiestudio heeft daar een invloed op. Zolang je speelt, warmt een instrument op. Zit je stil, dan koelt alles af. Live muziek spelen, is topsport. Gelukkig wordt er backstage goed voor het orkest gezorgd."

De laatste jaren duiken orkesten weer vaker op in uiteenlopende muziekgenres. "Kijk hoe de Spaanse Rosalia de klassieke toer opgaat op haar laatste album en hoe de Britse Raye (van de recente hit 'Where is my husband?', red.) met een orkest tourt langs de festivals."

"Teruggrijpen naar orkestklanken is een trend in Europa. Het is een forse tegenreactie tegen te geformatteerde en cleane muziek, onder de toenemende invloed van AI en de streamingdiensten. We willen als AO ook tegengas geven tegen AI."

"Een orkest is een levend organisme dat ingaat tegen moderne technologie. Vergelijk het met een wielerploeg: elke groep instrumenten heeft een kopman en ik breng als orkestleider het peloton samen tot een dynamisch geheel. Dat maakt live muziek een ijzersterke beleving."

"Werken van Beethoven trekken nog altijd volle zalen. Bands als Muse en Foo Fighters die alles live spelen, blijven populair op festivals. In de energie van muzikanten die samen iets creëren, zit spanning en menselijkheid: het tegenovergestelde van een droge, generieke computerbeat."

Hermans is benieuwd hoe het live gevoel zal overkomen op televisie. "Voor mij zijn de interviews met presentator Bart Peeters het spannendste van dit programma", geeft hij toe.

"Ik ben een muzikant en geen televisiepersoonlijkheid. Ik heb geen ambitie om mee te doen aan 'De slimste mens'. Ik vrees dat mijn interventies eerder 'De ideale wereld' zullen halen. Na dit programma kruip ik weer onder een steen."

"Ik ben benieuwd: kan een publiek nog geconcentreerd naar live muziek kijken op televisie, zonder showbizzsaus erover? Ik hoop het, want dit passieproject komt recht uit mijn muzikantenhart. Ik ben het helemaal eens met David Byrne van Talking Heads, die zegt dat muziek het 5e natuurelement is, naast aarde, vuur, water en wind."

"We krijgen de unieke kans om op televisie uit te leggen hoe instrumenten werken en hoe nummers in elkaar zitten. Het zou leuk zijn als we mensen inspireren om zelf muziek te spelen. En dat het respect groeit, voor de anonieme begeleidingsband die normaal half in het donker achter een artiest staat."