AfD zet kandidaat-voorzitter nieuwe jongerenbeweging uit partij na bizarre toespraak in Hitler-stijl

"Hij heeft een bevel tot uitzetting van de partij aangekregen." Dat zegt AfD-voorzitter Tino Chrupalla over Alexander Eichwald na de omstreden toespraak die de kandidaat-voorzitter van de nieuwe jongerenbeweging afgelopen weekend gaf tijdens een congres in Gießen. "Iemand zoals hij hoort niet in onze partij." Chrupalla noemde de toespraak ook "slechte satire". 

De toespraak van Eichwald heeft grote verontwaardiging veroorzaakt in Duitsland. Zijn geladen woordenschat, theatrale handgebaren en rollende 'r' deden velen denken aan de retoriek van Adolf Hitler in de jaren 30.

"In de zaal klonk tijdens zijn toespraak veel gefluit en boegeroep", vertelt NOS-correspondent Chiem Balduk in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Iemand vroeg Eichwald 'Is dit een grap?', waarop hij 'Ja' antwoordde. Anderen zien er een complot in en denken dat hij een infiltrant is van een linkse partij of van de inlichtingendiensten." Eichwald zelf zegt dat zijn rollende 'r' heeft door zijn Duits-Russische afkomst. 

Eichwald was voor dit weekend nauwelijks bekend in de partij, maar is sinds oktober wel lid van de AfD in Noordrijn-Westfalen. Opvallend is ook dat Eichwald in de interne stemming alsnog zo'n 12 procent van de stemmen kreeg.

De AfD bevindt zich al jaren in een lastig parket met haar jongerenwerking. De vorige jongerenorganisatie Junge Alternative (JA) werd begin dit jaar ontbonden, nadat de inlichtingendiensten de organisatie in verschillende deelstaten als rechts-extremistisch hadden bestempeld. Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken bekeek om de organisatie te verbieden, maar AfD trok er na alle commotie zelf de stekker uit.

"Heel wat AfD-jongeren waren ook aangesloten bij andere extreemrechtse organisaties en die jongeren kwamen keer op keer in het nieuws met racistische, xenofobe, vrouwonvriendelijke en antisemitische uitspraken", legt Balduk uit. "AfD had geen controle over de afdeling, dus besloot de partij ze te ontbinden."

De oprichting van het nieuwe Generation Deutschland moet een breuk met het verleden betekenen: een meer gematigde jongerenpartij die dichter bij de moederpartij staat.

Maar de speech van Eichwald overschaduwde de bijeenkomst en ook de nieuw verkozen voorzitter Jean-Pascal Hohm is geen onbesproken figuur. "Hij is lid van het Deelstaatparlement in Brandenburg en staat daar al jaren bekend als een uitgesproken rechtse hardliner", zegt Balduk.

"De inlichtingendiensten hebben hem al bestempeld als een rechts-extremistisch figuur. Dat komt door extreem racistische uitspraken die hij deed over 'eersterangsburgers' en 'tweederangsburgers', waarbij hij ook letterlijk aangaf dat mensen die geen witte huidskleur hebben, geen Duitser kunnen zijn."

"Hij heeft ook al herhaaldelijk gehint op gewelddadig verzet en spoort jongeren aan om aan gevechtssport te doen", gaat Balduk verder. Toch bleef Hohm tijdens zijn toespraak op het congres opvallend terughoudend. Hij had het vooral over "nationale samenhorigheid".

Het congres van Generation Deutschland lokte echter vooral protest uit. Al in de vroege ochtend verzamelden zich in Gießen zo'n 25.000 demonstranten uit linkse en antifascistische groepen. Het protest werd georganiseerd door de Deutsche Gewerkschaftsbund (DGB), een vakbondskoepel met zo'n 6,2 miljoen leden.

Grote delen van de stad werden uit voorzorg afgesloten en meer dan 6.000 politieagenten werden ingezet om de orde te bewaren. De actievoerders blokkeerden verschillende toegangswegen naar de stad, in de hoop dat het congres zo geannuleerd zou worden. Met een vertraging van 2,5 uur kon het toch van start gaan. 

"Het protest verliep niet altijd vreedzaam. Er waren een aantal opstootjes waarbij de politie tussenbeide moest komen en een parlementslid zou geslagen zijn geweest door een groepje actievoerders", zegt Balduk. 

Bondskanselier Friedrich Merz had het gisteravond over "geweld van extreemlinks en extreemrechts" en riep tijdens een partijcongres van de CDU op om "meer naar het centrum te komen".