De meerjarenbegroting van de regering-De Wever is door de Kamer goedgekeurd, en de complexe maatregelen kunnen nu worden uitgeschreven in wetteksten die zo snel mogelijk door het parlement moeten worden 'gejaagd'. Want elke vertraging zal de overheid geld kosten. Eén week na het afsluiten van het akkoord blijkt dat nog heel veel details moeten worden uitgewerkt. En dat terwijl de onderhandelende partijen hun visie op het akkoord verspreiden.
Een begrotingsakkoord op basis van de vogelpikmethode
Samenvatting:
De Kamer heeft de meerjarenbegroting van de regering-De Wever goedgekeurd, waardoor een regeringscrisis en nieuwe verkiezingen zijn vermeden.
MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez zegt: "Tot het einde van deze regering aanvaard ik geen enkele belasting meer"
Een van de belangrijkste pijlers van het akkoord is het activeren van langdurig zieken, waarbij minister Frank Vandenbroucke volgens Vooruit-voorzitter Conner Rousseau "heel het systeem gaat veranderen"
1. Ieder zijn waarheid
Er is dus een akkoord over de meerjarenbegroting. De val van de regering, en dus de mogelijkheid op nieuwe verkiezingen, is vermeden.
"Het heeft even aan een zijden draadje gehangen", geeft Vooruit-voorzitter Conner Rousseau toe in Het Nieuwsblad. En volgens MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez in De Tijd en De Morgen werden nieuwe verkiezingen zelfs eventjes een vorm van 'self fulfilling prophecy': "Als je denkt dat het fout loopt, gebeurt dat ook." Maar in De Zevende Dag ontkende N-VA-vicepremier Jan Jambon dat nieuwe verkiezingen een optie waren.
Tegelijk hekelt Bouchez de methode van de eerste minister: "Ik wil vermijden dat we vroeg of laat weer in dezelfde sketch belanden waarin meteen een crisis losbarst als de MR een begrotingstabel weigert. Dat ik onmiddellijk de boodschap krijg: 'Je moet dit aanvaarden of de regering valt.' Zo gaan we niet 4 jaar besturen.”
En dus herhaalt Bouchez zijn belofte: "Tot het einde van deze regering aanvaard ik geen enkele belasting meer." Al heeft Bouchez - ondanks die belofte - wel nieuwe taksen aanvaard in dit akkoord.
Maar goed, het akkoord is er nu, met als één van de belangrijkste pijlers het activeren van langdurig zieken. Vooruit-voorzitter Rousseau is trots op zijn minister Vandenbroucke. "Er is geen minister zo sterk als Frank. Hij gaat heel het systeem veranderen."
Maar Bouchez heeft daar veel minder vertrouwen in. "Na Vivaldi ken ik minister Frank Vandenbroucke een beetje. Al 3 keer heeft hij beloofd: ik breng de langdurig zieken terug aan het werk! (…) Voortaan houden we hem dus aan zijn woord. Hij moet dat doel halen. Anders moet Vooruit dat geld elders in zijn bevoegdheden vinden."
Intussen legt minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) de oorzaak van de grillige begrotingsideeën bij het verzet van Bouchez tegen de voorgestelde maatregelen (zoals een rechtlijnige aanpassing van het btw-systeem waarbij het tarief van 21 procent naar 22 procent springt).
In De Afspraak op Vrijdag probeerde hij uit te leggen waarom juist de meeneemmaaltijden of de fitness werden aangepakt. "Dat is inderdaad een beetje 'vogelpik': die productcategorie wel en die niet", erkent Van Peteghem, het gevolg van het verzet van de MR.
In De Standaard vindt econoom Gert Peersman de 'centenindex' (die het gevolg is van het verzet van de MR én Vooruit tegen de indexsprong) dan weer een absurde maatregel: "Eigenlijk is een indexsprong bedoeld om bedrijven zuurstof te geven, niet om de begroting te stutten. (…), in de hoop dat bedrijven jobs creëren, waardoor er op termijn terugverdieneffecten zijn. Maar die dynamiek ondergraaft de regering nu zelf door bedrijven te verplichten om de helft van de uitgespaarde loonkosten door te storten aan de schatkist."
De grootste verdienste van het akkoord lijkt dus vooral te zijn dat het er is.
2. De wereld volgens GLB
De interviews in De Tijd en De Morgen met de voorzitter van de MR leggen de visie van de liberale voorzitter Georges-Louis Bouchez bloot. Hij noemt zijn partij de partij van 'populair rechts'. "Mijn rechts is dat van de kleine arbeider, niet dat van de industrieel, hoewel ik de industrie heel belangrijk vind. Dat is een enorme wending in de geschiedenis van de partij."
Die 'volkse bocht' die de MR onder zijn leiding heeft genomen, moet verklaren waarom de MR zich zo hevig verzet heeft tegen een algemene btw-verhoging en een indexsprong. "Omdat traditionele rechtse partijen nu eenmaal houden van vlaktaksen en tegen de automatische loonindexering zijn, dacht De Wever dat ik die maatregelen met de ogen dicht zou accepteren." En dat heeft de eerste minister verkeerd ingeschat.
Die 'volkse' insteek moet ook de Vlaamse lijsten van de MR inspireren. "Daarom denk ik dat Vlaamse MR-lijsten vooral ten koste zouden kunnen gaan van het Vlaams Belang en de PVDA. Omdat populair rechts niet bestaat in Vlaanderen. Men denkt dat de N-VA dat capteert, maar dat is niet zo." De MR is trouwens volop bezig politici en opiniemakers in Vlaanderen te ronselen voor de MR Vlaanderen. Oud-liberalen en lokale politici worden daarbij uitgenodigd.
Bouchez ziet zich als de toekomstige eerste minister, al wil hij daarvoor het kiessysteem aanpassen. "Als het van mij afhangt, krijgt ons land een premier die rechtstreeks verkozen wordt door alle Belgen. Hij mag vervolgens zelf een regering samenstellen en hiervoor steun zoeken in het parlement. En daar kan je op het Italiaanse systeem overschakelen, waarbij de grootste partij 40 procent van de zetels wint. Zo ga je versnippering tegen. We staan niet meer op een plein in Athene."
Maar uiteindelijk is eerste minister worden helemaal niet voldoende voor de ambitie van Bouchez. "Mijn ambitie is veel megalomaner dan eerste minister van België worden. Ik wil een legacy achterlaten, de gang van zaken beïnvloeden. Ik wil dat mensen na mijn dood nog zeggen: 'Dankzij Bouchez is dit of dat verbeterd.'"
3. GLB én de PVDA: één strijd
Een opgemerkte passage in het lange begrotingsdebat (dat Georges-Louis Bouchez trouwens spijbelde om naar de Formule1-wedstrijd te gaan in Qatar), was de uithaal van PVDA-parlementslid Robin Tonniau naar de fractieleider van Vooruit, Oskar Seuntjens. "Oskar heeft nog nooit een dag in zijn leven gewerkt", riep hij woedend door het halfrond. "Die gast is van de unief naar het parlement gegaan en heeft nog nooit gewerkt." Het betekent eigenlijk dat de PVDA van oordeel is dat parlementsleden niet werken.
"Oskar heeft nog nooit een dag in zijn leven gewerkt"
Merkwaardig genoeg ontwikkelt Bouchez in zijn alomvattende visie dezelfde redenering. Ook hij vindt dat politici weinig kaas hebben gegeten van de werkelijke wereld. "Het probleem is dat 9 op de 10 politici in dit land nog nooit een euro waarde gecreëerd hebben in hun leven. Men klaagt soms over de kloof tussen de politiek en de burger. Het is omgekeerd: de politici lijken te veel op de doorsnee burger.”
Zijn conclusie is behoorlijk vernietigend: "En daarom blijven we al die onzinnige beslissingen nemen." Dit begrotingsakkoord is daar, met de 'vogelpik'-methode in gedachten, het perfecte voorbeeld van.
