Het Internationaal Strafhof (ICC) heeft het beroep van oud-Filipijns president Rodrigo Duterte (80) afgewezen. Duterte zit sinds maart vast wegens aanklachten voor misdaden tegen de mensheid. Zijn team probeerde hem om medische redenen vrij te krijgen, maar zonder succes. Ze leggen zich neer bij de uitspraak, maar willen volgende maand opnieuw een vrijlatingsverzoek indienen na een medisch onderzoek.
Internationaal Strafhof wijst beroep Rodrigo Duterte af, proces wegens misdaden tegen mensheid gaat door
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
In maart werd de 80-jarige Rodrigo Duterte gearresteerd op de luchthaven van Manilla en op een vliegtuig gezet richting Nederland. Daar werd hij overgedragen aan het Internationaal Strafhof in Den Haag nadat het hof een arrestatiebevel had uitgevaardigd. Sinds september is hij officieel aangeklaagd voor "misdaden tegen de mensheid".
Volgens de aanklagers van het ICC is Duterte "indirect medeplichtig" aan moorden die door anderen, onder wie de politie, werden gepleegd tijdens de brutale 'war on drugs' die de president voerde tijdens zijn ambtstermijn.
"De officiële aanklacht in september zou de rechtszaak tegen Duterte effectief doen beginnen, maar daartegen tekende hij beroep aan, met gezondheidsredenen als argument", legt Thomas Gillis, zelf advocaat bij de balie van het Internationaal Strafhof, uit in 'De Ochtend' op Radio 1. Precies dat beroep heeft het ICC vandaag afgewezen wegens ongegrond. De rechtszaak zal dus normaal gezien doorgaan zoals gepland.
Tijdens zijn ambtstermijn voerde Duterte een gewelddadige strijd tegen drugscriminelen. Politieagenten, burgerwachten en huurmoordenaars kregen de toestemming om drugsdealers en -gebruikers zonder pardon (en zonder proces) neer te schieten.
Procedureslag
"De verdediging van Duterte handelt hier zeer strategisch", zegt Gillis. "In september diende ze plots een verzoek in bij het Hof waarin ze stelt dat Dutertes cognitieve achteruitgang - hij is inmiddels 80 jaar oud - zo ernstig is dat een eerlijk proces niet langer mogelijk zou zijn."
Want volgens zijn team herinnert Duterte zich de feiten niet meer, is zijn geheugen te aangetast om te kunnen getuigen, en kan hij zijn advocaten daardoor geen correcte instructies meer geven.
Kort daarna volgde een verzoek om dringende voorlopige vrijlating. Dat werd op 26 september afgewezen, waarop meteen hoger beroep is ingesteld. Om 10.30 uur heeft het hof dat verworpen. "Het hof was in september al heel sceptisch over de verdediging van Duterte."
"Bovendien heeft het hof een college van deskundigen aangesteld om het verzoek over Dutertes cognitieve toestand te onderzoeken. Die 'procedure van inschatting' is nog hangende", zegt Gillis. "De verdediging deed die bewering over Duterte zodat de zogenoemde 'confirmation of charges' — de stap die de zaak officieel bij het ICC opstart — niet correct kan verlopen. Het kadert duidelijk in een strategie om de zaak zo lang mogelijk te rekken."
Toch heeft een advocaat van Duterte verklaard dat het verzoek tot vrijlating opnieuw zullen indienen wanneer de resultaten van dat medische onderzoek binnen zijn.
Nog steeds erg populair
"De politieke situatie in de Filipijnen is veranderd sinds het aftreden van Duterte", zegt Gillis. "Duterte is nog steeds populair bij de Filipijnse kiezer. Indien hij, als is het maar voor even, vrijgelaten wordt, dan is het duidelijk dat hij zich niet opnieuw zou laten arresteren."
In mei werd Duterte zelfs opnieuw verkozen tot burgemeester van Davao City vanuit zijn cel in Den Haag. Zijn zoon Sebastian neemt momenteel de honneurs waar in zijn plaats. "Ook zijn dochter Sara Duterte heeft een grote aanhang in de Filipijnen. Ze is de huidige vicepresident van het land", zegt Gillis.
Sara Duterte wordt beschouwd als een sterke kanshebber voor de presidentsverkiezingen van 2028, maar ze is ook controversieel. In juli liep er in de Senaat nog een afzettingsprocedure tegen haar wegens beschuldigingen van een complot om huidig president Marcos Junior te vermoorden, en wegens corruptie bij de inlichtingendiensten van haar kantoor.
