Het voorstel om de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear te gebruiken voor de wederopbouw van Oekraïne is "fundamenteel verkeerd". Dat schrijft premier Bart De Wever (N-VA) in een brief aan Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen die onze redactie kon inkijken. Aan VRT NWS voegt hij eraan toe dat mensen die het dossier kennen, hem gelijk geven. "Het is legitiem dat er bezorgdheden zijn", zegt de woordvoerder van de Commissie.
Premier De Wever stuurt brief aan Von der Leyen over Euroclear: "Mensen die het dossier kennen, geven me gelijk"
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Het is niet de eerste keer dat De Wever zijn bezorgdheid uit over dit Euroclear-dossier. De financiële instelling is gevestigd in Brussel en De Wever vreest dat België later de rekening zal moeten betalen wanneer blijkt dat de bevroren tegoeden gebruiken illegaal zou zijn.
De argumenten die hij in de brief aan de Europese Commissievoorzitter aanhaalt, sluiten aan bij wat Euroclear gisteren zelf verkondigde. De financiële instelling waarschuwde dat Rusland het gebruik van de bevroren tegoeden zou kunnen beschouwen als "confiscatie".
"Wij willen misschien geloven dat het voorstel in overeenstemming is met het internationaal recht en niet neerkomt op een illegale confiscatie, maar de ongemakkelijke realiteit is dat anderen dit anders zullen zien — en ernaar zullen handelen", aldus De Wever.
Volgens onze premier zou ook het internationale vertrouwen in de Europese financiële instellingen een deuk kunnen krijgen, wanneer beslist wordt om de bevroren tegoeden aan Oekraïne te schenken. Ook daar heeft Euroclear zelf al voor gewaarschuwd.
De Wever: "Mensen die het dossier kennen, geven me gelijk"
"De mensen die het dossier kennen, geven mij allemaal gelijk", zegt De Wever bij VRT NWS. "Er zijn natuurlijk heel veel mensen in Europa die het dossier niet kennen."
"Russisch geld stelen en aan Oekraïne geven, dat klinkt too good to be true, en dat is het ook", aldus de premier. "Het klinkt als Robin Hood: je steelt van de slechten en geeft het aan de armen. Maar je steelt van een land waar wij niet mee in oorlog zijn. Dat is du jamais vu."
Als de EU met het plan doorzet zal dat gevolgen hebben voor ons land, denkt De Wever. "Er zullen ook confiscaties van Belgische banktegoeden in Rusland volgen dan. Dat kan ook in bevriende landen zoals China en Wit-Rusland. En daar zijn nauwelijks analyses van gemaakt." De Wever vindt dat de EU het "lichtzinnig" aanpakt.
Je kan niet zeggen: we steunen Oekraïne, maar het mag ons geen geld kosten en we zullen het wel van Rusland stelen
Premier Bart De Wever (N-VA)
Hij verwijt de andere lidstaten gemakzucht. "Het alternatief (eigen of Europees geld gebruiken, red.) doet pijn aan de Europese kassa. Je kan niet zeggen: we steunen Oekraïne, maar het mag ons geen geld kosten en we zullen het wel van Rusland stelen."
Gaat de brief helpen om andere landen te overtuigen van het Belgisch standpunt? "Ik wil vooral vermijden dat men denkt dat men dit snel kan regelen op Europese top in december. Als ze dit willen doen dan moeten ze tegen dan garanties hebben, of ze gaan buiten zonder het Russisch geld."
Alternatieven
Tijdens de volgende vergadering van de Europese Raad op 18 en 19 december ligt het Euroclear-dossier opnieuw op tafel van de staatshoofden en regeringsleiders van de EU-lidstaten. Op de Europese top van vorige maand kwamen ze overeen om Oekraïne de komende 2 jaar te voorzien van een nieuwe grote lening, maar over waar dat geld vandaan moet komen, is nog geen akkoord.
De Wever had eerder al aan de Europese Commissie gevraagd om te onderzoeken of er alternatieven zijn om Oekraïne te steunen. Von der Leyen heeft toen 3 voorstellen gestuurd naar de lidstaten.
"Alle voorgestelde opties hebben voor- en nadelen", schrijft De Wever in zijn brief aan Von der Leyen. "Er is geen enkele optie die een wonderoplossing biedt."
De 3 voorstellen van Ursula von der Leyen
Het geblokkeerde geld van de Russische centrale bank wordt gebruikt als lening.
De Europese Commissie leent zelf geld op de financiële markten en geeft dat dan door aan Oekraïne.
Bilaterale bijdragen of subsidies van alle (of zo veel mogelijk) lidstaten, berekend volgens hun bruto binnenlands product.
Garanties
De Wever herhaalt dat de optie om Russische tegoeden te gebruiken als lening voor Oekraïne voor België ondenkbaar is tenzij daar harde garanties tegenover staan. Hij licht zijn 3 belangrijkste bezorgdheden nog eens uitgebreid toe.
"Ten eerste, het liquiditeitsprobleem. (...) De lidstaten zouden juridisch bindende, onvoorwaardelijke, onherroepelijke garanties moeten verstrekken aan de Unie (...) om ervoor te zorgen dat de Unie altijd in staat is de middelen terug te betalen zonder tegenbetalingen van Oekraïne te ontvangen."
Ten tweede eist De Wever dat "elke financiële verantwoordelijkheid die voortkomt uit geschillenbeslechtingsprocedures door de Unie wordt gedragen, en niet door België alleen".
Tot slot pleit hij ervoor "dat alle lidstaten die Russische staatsactiva aanhouden aan dit systeem deelnemen".
Woordvoerder Europese Commissie: "Proberen Belgische bezorgdheden weg te nemen"
"We bevinden ons in ongekende wateren dus het is legitiem dat er bezorgdheden zijn", reageert Paula Pinho, woordvoerder van de Europese Commissie, op de brief van De Wever. "Op dit moment proberen we de bezorgdheden die de Belgische premier heeft geuit weg te nemen", klinkt het tijdens een persconferentie.
Een van de aanwezige journalisten vraagt zich af hoe het verder moet als België zich blijft verzetten tegen het voorstel om de Russische tegoeden te gebruiken als lening.
"Er vinden discussies plaats met de lidstaten – ook met België - op basis van de opties die de voorzitter van de Commissie heeft opgelijst. Pas wanneer de Commissie een voorstel indient, kunnen we kijken hoe de procedure verder zal verlopen", luidt het diplomatische antwoord.
Wanneer we dat voorstel kunnen verwachten? "De komende dagen."
"Belgische steun is geen voorwaarde"
De brief van De Wever maakt duidelijk heel wat los in Europese kringen. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz roept intussen de Belgische regering op om in te stemmen met het gebruik van de Russische tegoeden.
"We moeten alles doen om een einde te maken aan deze oorlog, en daarvoor lijkt het gebruik van de Russische tegoeden mij echt een gepast en rechtvaardig instrument te zijn" om "maximale druk op Rusland uit te oefenen", zo verklaarde Merz vrijdag op een persconferentie met de Sloveense premier Robert Golob in Berlijn.
Merz, die stelt "de goede argumenten" van premier Bart De Wever "te kunnen begrijpen", bevestigt dat hij "een gezamenlijke oplossing met de Belgische staat alsook met Euroclear" wil zoeken.
Ook de Europese Commissaris voor Economie, Valdis Dombrovskis, verklaart in een interview aan Euractiv dat het veiligstellen van de Belgische steun voor het leningsplan "ideaal" zou zijn, maar dat het geen "voorwaarde" is om het plan voor te leggen.
Bij Politico gaan ze nog een stap verder en vragen ze zich af of België "een verborgen agenda" heeft. Op dit moment worden nog steeds belastingen betaald op de Russische tegoeden die bevroren staan in ons land.
Internationaal was afgesproken dat die inkomsten naar Kiev zouden gaan, maar diplomaten uit verschillende EU-lidstaten klagen bij Politico - anoniem - over het gebrek aan transparantie daarover door de Belgische regering.
