Minderjarigen zullen binnenkort geen zogenoemde 'Buy Now Pay Later'-kredieten meer kunnen afsluiten. Dat zijn betaalsystemen waarbij je een aankoop meteen ontvangt, maar pas later moet betalen. De nieuwe regels verplichten aanbieders om minderjarigen te weren en de kredietwaardigheid van hun klanten grondiger te controleren. Minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) wil zo jongeren beter beschermen tegen schulden.
Minderjarigen binnenkort beter beschermd tegen Buy Now Pay Later-kredieten
Oscar Lahousse
Gepubliceerd:
De nieuwe regels moeten een einde maken aan de situatie waarin minderjarigen via Buy Now Pay Later-diensten (BNPL) eenvoudig leningen konden aangaan, terwijl dat wettelijk verboden is. De diensten zijn populair omdat ze consumenten toelaten om aankopen onmiddellijk te doen en pas later te betalen. Maar vooral jongeren onderschatten de impact op hun budget.
Uit cijfers blijkt dat vorig jaar 17 procent van de gebruikers van een BNPL-krediet terechtkwam bij een incassobureau. Bijna 3 op de 10 onder hen waren jonger dan 24. Volgens minister Beenders is de verstrenging daarom onvermijdelijk. Een minderjarige mag straks op geen enkele manier nog een krediet op afbetaling afsluiten.
Buy Now Pay Later-platformen vallen voortaan onder de regels van het consumentenkrediet. Daardoor wordt het verbod op kredieten voor minderjarigen expliciet en controleerbaar. Als bedrijven toch jongeren laten betalen op krediet, riskeren ze een boete die kan oplopen tot 800.000 euro of 6 procent van de jaaromzet.
Verplichte identiteitscontrole?
De minister houdt de mogelijkheid open om strengere verificatiemiddelen op te leggen. Als BNPL-diensten zelf niet voldoende actie ondernemen om minderjarigen te weren, kunnen ze verplicht worden om systemen zoals ItsMe of MyGov te gebruiken.
Volgens Beenders krijgen de bedrijven nu eerst de kans om zich spontaan aan te passen. "Minderjarigen zullen geen kredieten meer kunnen afsluiten. Als dat toch nog gebeurt, verplichten we hen om te werken met een officiële verificatie-app," zegt hij.
Niet alleen de leeftijdscontrole verandert. De bedrijven zullen ook moeten nagaan of klanten kredietwaardig zijn.
Dat was tot nu toe niet nodig bij BNPL, waardoor consumenten soms verschillende kleine leningen tegelijk aangingen, zonder dat iemand hun financiële draagkracht controleerde.
Verstrenging banken
Naast BNPL-diensten worden ook banken verplicht om kleine kredieten onder de regels van het consumentenkrediet te brengen. Dat betekent dat ook voor bedragen die vandaag zonder veel controle worden toegekend, eerst moet worden nagegaan of de klant de terugbetalingen aankan.
Zelfs in het rood gaan op een bankrekening wordt minder vanzelfsprekend. Banken zullen beter moeten inschatten of een klant voldoende financiële ruimte heeft om nadien opnieuw boven 0 te geraken.
De uitbreiding van het consumentenkrediet moet volgens Beenders vooral voorkomen dat consumenten door een inschattingsfout of plotse uitgave in een schuldenloop terechtkomen. "We beschermen zo niet alleen jongeren, maar alle consumenten en hun koopkracht," zegt hij.
Beter informeren
Een andere verstrenging is dat kredietverleners verplicht worden om hun klanten beter te informeren over waar ze terechtkunnen als ze betalingsproblemen krijgen. Consumenten die een krediet aangaan, moeten bijvoorbeeld weten welke hulplijnen bestaan en wat de gevolgen zijn als ze hun aflossing niet meer kunnen doen.
Volgens Beenders stappen veel mensen in een BNPL-krediet zonder goed na te denken. "Door duidelijker te informeren kunnen problemen sneller worden opgevangen", klinkt het.
Steeds meer onbetaalde kredieten
De cijfers tonen hoe groot de uitdaging is. Meer dan 6 miljoen Belgen hadden vorig jaar een lopend krediet. Twee derde daarvan waren consumentenkredieten, geen hypotheken. Toch zijn bijna 95 procent van alle kredieten die niet op tijd worden afbetaald consumentenkredieten.
Die kwetsbaarheid verklaart waarom de overheid vooral de korte en kleine kredieten strenger reguleert. Zeker omdat jongeren steeds vaker via apps en webshops in contact komen met kredietformules waarvan de risico’s niet altijd duidelijk zijn.
