Het Poolse merk Smilk verkoopt flessenvoeding voor baby's die niet voldoet aan Europese normen. Poolse journalisten stelden vast dat het product illegaal verkocht wordt in Polen en dat er ongeoorloofde gezondheidsclaims op de website staan. Toch is het product online beschikbaar, ook in België, zonder voorafgaande melding bij de FOD Volksgezondheid. Die bevestigt dat een variant van Smilk niet conform is met de regelgeving.
Pools babymelkpoeder Smilk illegaal verkocht in België: "Voldoet niet aan Europese normen"
Nele Baeyens
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Poolse journalisten van Demagog hebben onderzoek gedaan naar Smilk, een Pools merk van zuigelingenvoeding.
Daaruit bleek dat dat merk niet voldoet een Poolse en Europese regels en dat er ongeoorloofde claims op de website staan.
Ook in ons land wordt Smilk verkocht door een vrouw uit Gent.
Smilk België heeft ook geen notificatie gedaan bij de FOD Volksgezondheid dat zij zuigelingenvoeding verkopen.
Ook staan er op hun website heel wat beweringen die Smilk niet mag maken volgens de FOD en zou een van de varianten van Smilk niet voldoen aan de Europese regels.
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het Uur van de Waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
"Het enige gezonde alternatief voor borstvoeding", zo promoot het Poolse merk 'Smilk' zijn flessenvoeding voor baby's. In Polen ontstond de voorbije weken commotie toen een voedingsexperte professor Cichosz allerlei pseudowetenschappelijke uitspraken deed over voeding en vaccinatie. In dat interview heeft ze het over een merk van flessenvoeding voor baby's enkel gebaseerd op melk en pure ingrediënten.
Poolse factcheckers van Demagog onderzochten de samenstelling van Smilk en concludeerden dat het product niet voldoet aan de Poolse en Europese veiligheidsnormen voor zuigelingenvoeding. Smilk wordt geproduceerd door het Poolse bedrijf Proszki Mleczne, wat 'melkpoeders' betekent.
Koemelk
Op de website benadrukt Smilk dat zijn melk afkomstig is van koemelk, waarmee ze zich willen onderscheiden van andere producten. Hun voeding bevat geen plantaardige oliën of soja, omdat die volgens professor Cichosz "een gevaar zouden zijn voor de gezondheid."
Daarnaast beweert de site dat het melkpoeder COVID-19 bij kinderen kan genezen en dat vaccinaties niet veilig zijn voor hen.
Maar volgens experten die door Demagog werden geraadpleegd, moet aangepaste melk juist plantaardige vetten bevatten om zo dicht mogelijk bij menselijke moedermelk te komen. Koemelk alleen verschilt sterk van moedermelk en mist essentiële voedingsstoffen voor de gezonde groei en ontwikkeling van een zuigeling.
Geen melding van verkoop
In Polen is het verplicht om de verkoop van zuigelingenvoeding te melden bij de hoofdinspecteur voor hygiëne. Het bedrijf gaf toen aan dat het Smilk niet op de markt zou brengen, maar het product is nu toch verkrijgbaar via een Poolse webshop.
Smilk wordt dus illegaal verkocht, buiten toezicht van de Poolse Staatsinspectie voor Volksgezondheid. De Poolse autoriteiten onderzoeken de zaak en willen de producten uit de handel halen. De Staatsinspectie voor Volksgezondheid en het Openbaar Ministerie zijn betrokken bij het onderzoek. De minister van Justitie is zelfs gevraagd door vooraanstaande ambtenaren om speciale aandacht te besteden aan het lopende onderzoek.
Smilk ook te koop in ons land
Ook in ons land is Smilk nu online te koop. Smilk België heeft een website en ook een Facebook en Instagramkanaal waar reclame wordt gemaakt voor de melk. Op die website staat bij de algemene verkoopsvoorwaarden de naam van een recruitmentbedrijf 'Toltecah Recruitment'. Uit onderzoek van VRT NWS blijkt hier een Gentse vrouw achter te zitten. Zij zegt Smilk te verkopen omdat ze overtuigd is van de kwaliteiten van het product.
Net als in Polen moeten voedingsbedrijven de Belgische autoriteiten waarschuwen wanneer ze zuigelingenvoeding op de markt brengen door de producten aan te melden. De FOD Volksgezondheid bevestigt dat Smilk in België dat niet heeft gedaan.
Bovendien voldoen sommige varianten niet aan de Europese regels. "De samenstelling van het product 'SMILK lactosevrij' voldoet niet aan de Europese wetgeving. Het eiwitgehalte is te hoog. Bovendien is er glucose toegevoegd, wat niet toegestaan is in dit type product", aldus Annelies Wynant, woordvoerder FOD Volksgezondheid.
Moedermelk
Op de Belgische website van Smilk wordt, net zoals in Polen, sterk de nadruk gelegd op dat 'melkvet'. En er wordt stellig beweerd dat Smilk zo dicht mogelijk bij de natuurlijke samenstelling van moedermelk komt. Maar volgens Etelka Possemiers, diëtiste aan het UZ Brussel, is het niet correct om flessenvoeding te vergelijken met moedermelk.
"Geen enkel bedrijf is er al in geslaagd om de samenstelling van moedermelk na te bootsen. Melkvet zit in moedermelk, dus het logisch dat dit ook in flessenvoeding zit, maar dan nog heeft moedermelk een unieke samenstelling en past ze zich steeds aan aan de noden van het kind."
Plantaardige vetten niet per se schadelijk
Smilk België maakt er op zijn website ook een punt van dat er geen plantaardige vetten in de melk zitten, want volgens de Poolse website zijn deze vetten zelfs schadelijk. Maar dat klopt niet zegt Possemiers.
"Plantaardige vetten op zich zijn zeker niet schadelijk. Ze zitten vol essentiële vetzuren die ook nodig zijn voor de ontwikkeling van de baby en het kind. Nu, plantaardige oliën alleen zijn niet voldoende, zeker niet als we zo dicht mogelijk naar een moedermelk willen toe gaan. Dus een goede combinatie van de verschillende soorten vetzuren is heel belangrijk."
De FOD Volksgezondheid haalt aan dat er voor zuigelingenvoeding specifieke regels zijn. "Voor zuigelingenvoeding gelden specifieke voorschriften. Zoals het vetgehalte en het gehalte aan essentiële componenten zoals linolzuur en DHA. Daarnaast is het gebruik van sesamolie en katoenzaadolie uitdrukkelijk verboden."
Claims op de website niet toegestaan
Tot slot wijst de FOD erop dat de website claims maakt die wettelijk niet zijn toegestaan. "Men mag niet doen uitschijnen dat het product nauwer aansluit bij moedermelk door de aanwezigheid van melkvet", vertelt Wynant. "Geen enkele zuigelingenvoeding mag vergeleken worden met moedermelk. Op de website worden allerlei claims gemaakt die niet toegelaten zijn voor deze producten. Ook de etiketten zijn niet conform."
Daarnaast legt de site volgens Wynant te veel nadruk op problemen rond borstvoeding terwijl de voordelen van moedermelk voor moeder en kind onderbelicht blijven. Er worden ook kortingen gegeven die niet toegelaten zijn voor volledige zuigelingenvoeding.
Op de website worden ook geen wetenschappelijke studies vermeld waarop Smilk zich gebaseerd heeft en dat is volgens Possemiers en de FOD Volksgezondheid verplicht als je zuigelingenvoeding op de markt brengt.
FAVV doet onderzoek
Een voormalige werknemer van het Poolse bedrijf vertelde aan de Poolse factcheckorganisatie Demagog dat het bedrijf aan klanten uit verschillende landen vraagt om partner te worden en Smilk te verkopen in het buitenland. Dit zou kennelijk ook het geval zijn in ons land. Smilk wordt in ons land gedistribueerd door Toltecah, een bedrijf dat actief is als recruitmentfirma.
Smilk is ook te koop in heel wat andere Europese landen en Demagog heeft de autoriteiten van Tsjechië, Hongarije, Frankrijk, Nederland, Kazachstan en Egypte hiervan op de hoogte gebracht. Ook in Slovakije zijn collega-journalisten de zaak aan het onderzoeken.
REACTIE SMILK BELGIË
Smilk België laat aan VRT NWS weten dat het al gecontacteerd werd door FAVV en dat het het nodige in orde gaat brengen. "De samenwerking met het FAVV en de nodige documenten voor de FOD volksgezondheid zitten al in de pipeline. De afdeling e-commerce van het FAVV zal ons de opmerkingen die ze heeft doorgeven en wij gaan uiteraard op basis daarvan de nodige aanpassingen doen. Het FAVV heeft ook de etiketten digitaal gekregen en als er aanpassingen moeten gebeuren, zullen we dat ook van hen horen."
"Wat de korting betreft die wij aanbieden, het gaat om een tijdelijke introductiekorting, een algemene korting. Wij trachten een alternatief in de markt te zetten, vandaar de introductie."
