DNA-onderzoek op het gebit van 2 skeletten die decennia geleden in een waterput in Velzeke (Zottegem) zijn gevonden, moet uitwijzen wie de mannen precies waren. Dat de skeletten eeuwen oud zijn, is zeker. "Maar waren het Romeinen, of vroege middeleeuwers? En hoe zijn ze in die waterput beland, onder een muur van stenen?"
Waren het Romeinen of middeleeuwers? DNA-onderzoek op tanden moet mysterie rond skeletten uit waterput in Velzeke onthullen
Helena De Bouver
Gepubliceerd:
Eind jaren 80 juichen archeologen in Velzeke om de vondst van een eeuwenoude waterput langs de Provinciebaan. Maar wat bleek: de waterput was niet het enige interessante dat zich daar in de grond bevond. "De archeologen gingen natuurlijk meteen aan de slag om de waterput te onderzoeken", zegt conservator Kurt Braeckman van het Archeocentrum Velzeke.
Amper skeletten uit die periode
"Het is in een van de verschillende lagen van de stenen put dat plots 2 volledig intacte skeletten opdoken", aldus Braeckman. "Een verrassing van formaat, want er zijn amper skeletten bewaard uit de laat-Romeinse en vroeg-middeleeuwse periode, ook wel de Merovingische periode genoemd. Daarom wordt er misschien ook wel naar verwezen als 'the dark ages'."
Overleden personen werden in die tijd dan ook niet altijd begraven. "Mensen werden ook vaak verbrand na hun dood", zegt Braeckman. "De lichamen die wél werden begraven, zijn jammer genoeg slecht bewaard gebleven in onze zand- en leemgronden."
Wat is de Merovingische periode (tussen 450 en 750 n.C.)? "We zitten op dat moment in de eindfase van het Romeinse Rijk en staan aan het begin van de middeleeuwen", legt conservator Braeckman uit. "Het Romeinse Rijk had eeuwenlang voor stabiliteit gezorgd in onze contreien. Maar toen kwamen de invallen van de Germanen en de volksverhuizingen van de Franken. Het is een periode waarover nog altijd weinig bekend is. Het moet een soort mengelmoes geweest zijn van de Gallo-Romeinse en de Germaanse cultuur."
Doelbewust onder water gehouden
Dat de 2 het vermoedelijk niet naar hun zin hebben gehad in de waterput, blijkt uit de manier waarop ze erin verscholen zaten. "De skeletten waren afgedekt met stenen", legt de conservator uit. "Men wilde hen dus doelbewust onder water houden."
Maar wie waren de mannen die in een waterput zijn beland? En vanwaar komen ze? "Het is ook voor ons nog een mysterie op dit moment", aldus Braeckman. "Er is in de jaren 80 al onderzoek uitgevoerd op de skeletten, maar het mysterie blijft."
"Precies op al onze vragen willen we een antwoord vinden aan de hand van DNA-onderzoek", zegt de conservator. "Dat doen we voor het gebit van de skeletten te analyseren."
Zijn skeletten verwant aan elkaar? En hoe gezond leefden de 2 mannen?
De tanden zijn dan ook een ideale manier om aan iemands DNA te komen. "Je kan, zoveel eeuwen na hun bestaan en hun dood, nog DNA extraheren uit de skeletten", aldus Braeckman. "Dat gebeurt via 14C-datering en een analyse van oudDNA (het erfelijk materiaal in organische resten). Het is een wonderlijke methode. We hopen op deze manier veel informatie over de 2 mannen te weten te komen."
Wat kan de DNA-analyse dan precies allemaal onthullen over de skeletten? "We weten al dat de ene man tussen de 18 en 25 jaar oud was, en de andere rond de 35 jaar oud", legt de conservator uit. "Maar waren het lokale mensen, of kwamen ze van ver?"
"En ook: hoe gezond waren ze?", aldus nog Braeckman. "Wat aten ze? Je kunt ook te weten komen of ze verwant zijn aan elkaar. DNA kan echt veel vragen oplossen." Ook over epidemieën en dodenzorg kunnen de onderzoekers heel wat te weten komen.
Het DNA-onderzoek wordt uitgevoerd door archeologen van de KU Leuven en van het Laboratorium Menselijke Genetische Genealogie.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
