Tussen de 45.000 en 41.000 jaar geleden zouden er kannibalen actief zijn geweest in de buurt van Namen die neanderthalervrouwen en -kinderen viseerden. Dat blijkt uit nieuw DNA-onderzoek van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) op resten die eerder waren gevonden in de grotten van Goyet. Mogelijk ging het om een bewuste strategie met als doel het territorium af te bakenen in een periode waarin homo sapiens en neanderthalers vaker in conflict kwamen.
DNA-onderzoek onthult kannibalisme op neanderthalervrouwen en kinderen in grot bij Namen
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
In de grot van Goyet, in de buurt van Namen, worden al sinds de 19e eeuw botten gevonden van neanderthalers in Noord-Europa.
Aan de hand van botresten weten de onderzoekers al sinds 2016 dat de bewoners van die grot zich tegoed zouden hebben gedaan aan neanderthalers. Het ging om het eerste bekende geval van kannibalisme bij neanderthalers in Noord-Europa.
"Een derde van de botten – vooral van de onderste ledematen – vertoonden sporen van kannibalisme: snijsporen, inkepingen en/of ronde inslagen", zegt Patrick Semal, conservator van de antropologische collecties van het Instituut voor Natuurwetenschappen.
Dat de neanderthalerresten op een vergelijkbare manier zijn bewerkt als de dierlijke resten uit dezelfde grot, suggereert dat de plaatselijke bewoners aan kannibalisme deden om het vlees.
Nu is uit DNA-onderzoek duidelijk geworden dat het ging om vier vrouwen die niet dezelfde moeder hadden. Ook twee jongens waren het slachtoffer. Een van de kinderen was net geboren, het andere kind was tussen de 6,5 en 12,5 jaar oud. Nog straffer: de slachtoffers kwamen niet uit de regio zelf, maar moeten van elders overgebracht zijn geweest.
Territorium afbakenen
De resten zijn 45.000 tot 41.000 jaar oud en dateren uit een periode waarin de neanderthalers het steeds moeilijker kregen en de homo sapiens aan invloed wonnen.
Mogelijk was er sprake van een gewelddadige confrontatie tussen 2 groepen. "Dergelijk gedrag zien we ook bij chimpansees, waar het bedoeld is om een naburige groep te verzwakken of territorium te verdedigen", zegt Semal.
Wie verantwoordelijk was voor het kannibalisme, staat niet vast. Het zou homo sapiens kunnen zijn, maar de onderzoekers achten het waarschijnlijker dat het om rivaliserende neanderthalers ging. "Sommige botten zijn bovendien gebruikt om stenen werktuigen mee te slijpen, en die praktijk kennen we vooral van neanderthalers", zegt Semal nog.
