Problemen bij noodcentrales blijven aanslepen: "Kunnen niet elke oproep beantwoorden door personeelstekort"

Burgemeester Tim De Knyf uit Sint-Lievens-Houtem (Oost-Vlaanderen) vroeg cijfers op over onbeantwoorde oproepen bij de Oost-Vlaamse noodcentrale, omdat hij er meldingen over kreeg van inwoners.

"De cijfers van de zomermaanden springen eruit", zegt De Knyf. Van de zowat 70.000 noodoproepen in juni, juli en augustus bleven er zo'n 17.000 (ongeveer 24 procent) onbeantwoord. "Maar ook buiten de zomer blijft gemiddeld 15 procent van de oproepen onbeantwoord in Oost-Vlaanderen. Dat is te veel."

Het probleem sleept al langer aan. "Het is een algemeen erkend probleem, maar ondertussen zijn we bijna 2 jaar verder en blijft de situatie aanhouden. Veiligheid is een kerntaak van de overheid. Het is onaanvaardbaar dat er nog altijd geen oplossing is", aldus De Knyf in De Ochtend op Radio 1.

"Het gebeurt heel regelmatig dat wij oproepen niet kunnen beantwoorden", erkent Jan Deby van noodcentrale 112 in Antwerpen. "Er is een groot personeelstekort", verklaart hij in Het Kwartier, de dagelijkse nieuwspodcast van VRT NWS.

"De meeste centrales hebben een personeelstekort tussen de 25 en de 50 procent. Wij zouden (in Antwerpen, red.) met 7 moeten zijn, we doen ons best om met 4 te zijn, onlangs zat ik er alleen."

Door het personeelstekort is de werkdruk gigantisch. "Wij werken shiften van 12 uur zonder pauze. We doen ons best om alle oproepen meteen te beantwoorden en wanneer er tijd over is, proberen we ook terug te bellen naar mensen die geen antwoord kregen, maar dat is eerder de uitzondering. Er staan altijd mensen in de wachtrij."

"De personeelstekorten zijn zo dramatisch groot, dat er ongelukken dreigen te gebeuren", klinkt het bezorgd bij Groen-Kamerlid Matti Vandemaele die cijfers over het tekort opvroeg bij minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin. 

Uit die cijfers blijkt dat er in alle noodcentrales personeelstekorten zijn. Op dit moment staat 15 procent van de vacatures open, maar de onderbezetting bij bepaalde shiften ligt veel hoger, met uitschieters tot shiften met 2 in plaats van 6 personen. 

In een normale shift behandelt een telefonist 100 oproepen. Doordat er minder mensen zijn om de telefoon op te nemen, behandelt elke telefonist nu soms tot 150 oproepen. "Wie het nummer 101 belt, mag in bepaalde situaties bijna van geluk spreken dat die nog iemand aan de lijn krijgt", stelt Vandemaele. 

"Het werk moet steeds sneller gedaan worden, waardoor onzorgvuldigheden dreigen. Dat is iets wat we ons bij dit soort jobs écht niet kunnen permitteren. Bij zulke noodsituaties kan een gemist telefoontje letterlijk het verschil betekenen tussen leven of dood." 

Vandemaele dringt aan op maatregelen om de job aantrekkelijker te maken en werk te maken van een versnelde opleiding. "Actie is dringend nodig, want elke dag dat de minister langer wacht, speelt hij met onze veiligheid."

Burgemeester De Knyf sluit zich daarbij aan. "Er moeten meer mensen gerekruteerd en opgeleid worden. Dat zal tijd vragen, maar je kan niet zeggen dat je daar 2 jaar voor nodig hebt. Ik wil niet wachten op slachtoffers."

"Het kan morgen jouw kind of ouder zijn die dringend bijstand nodig heeft, maar niet geholpen wordt. Dat kan niet. Daar betalen we allemaal te veel belastingen voor om zulke basistaken niet te laten functioneren."

De FOD Binnenlandse Zaken die verantwoordelijk is voor de noodcentrales erkent het probleem. "De situatie wordt continu gemonitord door alle betrokken diensten", luidt het in een schriftelijke reactie.

"Samen met onze partners nemen wij gerichte maatregelen om de continuïteit van de noodoproepen te waarborgen." Op de korte termijn worden 6 medewerkers van de federale politie in Oost-Vlaanderen tijdelijk ingeschakeld ter versterking van de calltakers.

Daarnaast heeft de FOD 8 nieuwe calltakers aangeworven voor Oost-Vlaanderen. "2 calltakers beginnen volgende maand al aan de opleiding, 6 anderen in januari. Zij zullen vanaf maart operationeel inzetbaar zijn."