'The blue trail': een hoofdpersonage van 77 met energie van 7-jarige palmt je helemaal in

Wanneer Tereza (Denise Weinberg) op haar 77e een brief van de overheid ontvangt weet ze wat haar te doen staat. Boeltje inpakken en naar de Koloniën vertrekken. Zo gaat het nu eenmaal in het Brazilië van de toekomst. Ouderen worden afgevoerd naar een plek waar ze niemand meer tot last zijn. Of ze daar nu zin in hebben of niet. Ze krijgen een buskaartje, een rugzak en een luier (verplicht aantrekken!) en hopla, weg ermee. Bedankt voor alles.

Regisseur Gabriel Mascaro kreeg het idee tijdens Covid. “Toen ontstond een debat over productiviteit, en of het verantwoord was om de economie stil te leggen om voor al die zieke oude mensen te zorgen”, zegt hij in Goethe Institut. Hij zag een wereld voor zich opdoemen waarin oude mensen met zachte dwang worden afgevoerd naar een onbestemde plaats, waar niemand ooit van terugkeert. Die koortsdroom verwerkte hij in een surrealistische maar tegelijk hartverwarmende roadmovie. 

De maatschappijkritiek op het autoritaire regime onder president Bolsonaro is duidelijk voelbaar. Maar ‘The blue trail’ reikt verder dan de Amazone. Overal worden mensen ouder. Mascaro wil dat we met een andere lens naar hen gaan kijken. 

Ja, ‘The blue trail’ is een dystopie. Maar een sombere film is het zeker niet. Dat komt door Tereza, die nog te veel plannen heeft om zich te laten wegzetten. Ze droomt er zelfs van nog eens in een vliegtuig te stappen.

Op ingenieuze wijze ontsnapt ze aan haar bewakers en begint ze aan een tocht door het Amazonewoud. Op een bananenboot druppelt een man het blauwe slijm van een slak in zijn oog, waardoor hij de toekomst kan zien. Tereza kijkt gretig toe. Langzaam ontvouwt zich voor haar een nieuwe wereld.

Mascaro liet zich inspireren door zijn grootmoeder, die op haar 80e plots begint te schilderen na het overlijden van zijn grootvader. “Het was prachtig om te zien hoe ze zichzelf heruitvond. We dachten allemaal dat ze in een depressie zou belanden, maar er gebeurde iets totaal anders.” 

Volgens Mascaro zijn er nauwelijks films of boeken over oude mensen. En vaak worden ze gereduceerd tot vaten vol herinneringen, wachtend op de dood. Alsof rebellie enkel voor jongeren is weggelegd. Tereza bewijst het tegendeel: als een Braziliaanse Benidorm Bastard steekt ze het systeem haar middenvinger toe en kiest ze voor avontuur.

“Van wie zijn de autobanden die daar liggen in de zon, de regen en de dauw”, vraagt Tereza aan haar schipper wanneer ze voorbij een rubberbandenkerkhof varen. “Ze zijn gemaakt van melksap uit de bomen hier. Als ze zijn afgedankt komen ze terug”, luidt het antwoord. Het rubber keert terug naar de bron.

'The blue trail'  toont zowel de rauwe als de magische kanten van het regenwoud. De krokodillenfabriek waar Tereza werkt is een plek om snel te vergeten. En ook onderweg zien we veel armoede en verval. Maar ook schoonheid. De beelden van de boot die voortglijdt in het machtige decor van de Amazone of die aanmeert in de avondzon, zijn adembenemend. Het is een heel sensitieve en sensuele reis. 

“De motor sputtert, maar de film nodigt uit om je hand in het water te laten hangen en van de stroom mee te genieten,” lees ik in een reactie op Rotten Tomatoes. Precies zo voelt het. Wie met de 77-jarige Tereza op boottrip vertrekt, keert terug met een onvergetelijke ervaring.