In de VS opent het Pentagon een onderzoek naar de Democratische senator Mark Kelly. De aanleiding is een video waarin die samen met 5 andere Democratische congresleden militairen herinnert aan hun plicht "ongrondwettelijke bevelen" te negeren. Kelly heeft een verleden bij de marine en het Pentagon wil hem voor de krijgsraad slepen. President Donald Trump bedreigde hem eerder met de doodstraf.
Pentagon opent onderzoek naar senator Mark Kelly na video waarin hij militairen oproept "onwettige bevelen" te negeren
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
Het onderzoek draait om een video die Kelly samen met 5 andere Democratische congresleden opnam en deelde op sociale media. Ze herinneren militairen aan hun plicht om ongrondwettelijke bevelen te weigeren, iets wat in het Amerikaanse militair recht verankerd is.
Hoewel Kelly en de andere Democraten niet precies uitspreken over welke bevelen het gaat, wordt aangenomen dat ze het hebben over Trumps controversiële inzet van de Nationale Garde in verschillende Amerikaanse steden. Mogelijk gaat het ook over de luchtaanvallen op vermeende drugsboten in de Caraïben.
De video werd door de regering-Trump meteen scherp veroordeeld. Trump noemde de 6 Democraten op Truth Social "verraders" en schreef dat hun gedrag "met de dood bestraft zou kunnen worden".
Hij deelde ook berichten van gebruikers die opriepen tot hun ophanging. In het weekend ontkende hij dat hij daarmee zou hebben opgeroepen tot de doodstraf. "Ik bedreig ze niet met de dood, maar ze zitten wel serieus in de problemen", zei hij in een interview met Fox News.
Minister van Defensie Pete Hegseth noemde de Democratische congresleden de "Seditious Six" ("De opstandige Zes", red.). Hij noemde het optreden van de zes Democraten "roekeloos" en stelde dat Kelly als gepensioneerd officier weet dat hij onder het militair recht valt.
Wie is Mark Kelly?
Mark Kelly (60) diende als gevechtspiloot in de Amerikaanse marine en was astronaut voor NASA, waarmee hij 4 keer naar de ruimte vloog. Samen met zijn identieke tweelingbroer Scott Kelly maakte hij deel uit van het bekende "NASA-tweelingenexperiment" dat de effecten van langdurige ruimtereizen op het menselijke lichaam onderzocht.
In 2011 raakte zijn vrouw – voormalig congreslid Gabby Giffords – zwaargewond na een aanslag op een politieke bijeenkomst in Tuscon. Ze werd van dichtbij in het hoofd geschoten, waar ze een zwaar hersenletsel aan overhield. Kelly besloot zijn ontslag te geven bij de marine en de NASA om voor haar te zorgen.
Later besloot hij in de politiek te stappen en in 2020 werd hij verkozen als Democratisch senator voor zijn thuisstaat Arizona. Hij staat vooral bekend als een gematigde Democraat, maar wel met uitgesproken standpunten over wapenwetgeving en politiek geweld. In 2024 werd hij ook even genoemd als mogelijke 'running mate' van Democratisch presidentskandidaat Kamala Harris.
Als gepensioneerd kapitein van de Amerikaanse marine valt Kelly nog altijd onder het militair strafrecht, de Uniform Code of Military Justice (UCMJ). Daardoor kan hij worden teruggeroepen naar actieve dienst en voor de krijgsraad verschijnen. Voor de andere Democraten in de video geldt dat niet. Nochtans zijn 4 van hen wel degelijk ex-militairen, maar ze zijn niet actief in dienst of met pensioen. Daardoor kunnen ze niet vervolgd worden onder het militair recht.
In een verklaring over het onderzoek verwees het Pentagon naar de verplichting voor militairen om “wettige bevelen” te gehoorzamen. Het ministerie benadrukte dat bevelen worden verondersteld wettig te zijn en dat persoonlijke overtuigingen geen reden zijn voor militairen om ze te negeren. Het Witte Huis zegt het onderzoek te steunen.
Kelly "laat zich niet intimideren"
Kelly zelf reageert op X dat hij zich niet laat intimideren door Trump. Volgens hem probeert het Witte Huis druk uit te oefenen op verkozen politici. "Ik heb te veel gegeven aan dit land om het zwijgen opgelegd te worden door mensen die meer om hun eigen macht geven dan om het verdedigen van de grondwet", schreef hij.
Andere prominente Democraten, onder wie senator Chuck Schumer, veroordelen scherp het onderzoek van het Pentagon. Volgens hem gebruikt Trump het om zijn politieke tegenstanders aan te vallen. Hij noemt de president ook "een autoritaire leider".
