Meta, het moederbedrijf van Facebook, kan veel meer doen om valse advertenties - met bijvoorbeeld Bekende Vlamingen - tegen te houden, maar laat zijn winst primeren. Dat vertellen insiders bij het bedrijf aan Pano. "Het is voordeliger voor hen om gewoon de boetes te betalen."
Dossier
"Het is van niet willen": Meta kan veel meer doen tegen nepadvertenties, maar kiest voor miljardenwinst
Samenvatting:
Meta verdient miljarden aan nepadvertenties op Facebook, ondanks duidelijke regels tegen valse boodschappen en oplichting.
Ex-werknemers en experts zeggen dat Meta winst belangrijker vindt dan veiligheid
Uit een test van Pano blijkt dat valse advertenties makkelijk online raken, terwijl andere platformen zoals LinkedIn en YouTube ze wel tegenhouden.
De regels bij Facebook zijn duidelijk: advertenties met valse boodschappen zijn verboden. Ook 'word-snel-rijk'-beloftes of claims dat je kleine investering een groot bedrag zal opleveren, zijn niet toegestaan. Maar de realiteit is anders: het gebeurt op grote schaal.
Spreken met (ex-)werknemers van Meta is moeilijk, want bijna allemaal zijn ze aan strenge geheimhoudingscontracten gebonden. Pano vond uiteindelijk 6 getuigen, uit België en de VS.
Alles wat de groei vertraagt, is een probleem, zelfs veiligheid
Een insider bij Meta
Hun verhalen zijn heel gelijklopend: Meta laat winst primeren. "Bij Meta draait alles om groei. Alles wat het tempo vertraagt, is een probleem, zelfs veiligheid", zegt iemand.
"De teams die fraude moeten bestrijden, zijn klein en ondergefinancierd. Elke ontslagronde treft eerst de mensen die het platform veiliger maken", vertelt een andere getuige.
"Het bedrijf dat zegt mensen te verbinden, verdient miljoenen aan advertenties die hen misleiden", luidt het nog.
10 procent van totale jaarlijkse omzet
"Het is bij Meta niet van niet kunnen, maar van niet willen", zegt Katie Paul van het Amerikaanse Tech Transparancy Project, een onafhankelijke waakhond voor grote techbedrijven.
Ze maakt de vergelijking met beelden van kindermisbruik, die wél worden onderschept. "We weten dat Meta al meer dan 10 jaar over de technologie beschikt om content te scannen en ervoor te zorgen dat die niet op de platformen verschijnt. We weten dat de technologie bestaat. Het is een keuze van het bedrijf om het niet te gebruiken voor deze praktijken."
Voor Meta staat veel geld op het spel. Reuters-journalist Jeff Horwitz kon enkele weken geleden interne documenten inkijken waarin staat dat Meta eind 2024 zelf voorspelde dat het bedrijf ongeveer 10 procent van zijn totale jaarlijkse omzet zou verdienen aan scamadvertenties. Dat komt neer op maar liefst 16 miljard dollar (13,8 miljard euro).
Het enige dat je nodig hebt om te adverteren is een kredietkaart en een Facebookaccount
Marketeer Dieter Van Esch
"Ze verwachten dat ze een boete zullen krijgen voor het niet naleven van regelgeving om oplichting tegen te gaan, maar die zal waarschijnlijk rond de 3,5 miljard dollar (iets meer dan 3 miljard euro) of minder liggen. Dat zou het maximale zijn dat ze kunnen verwachten. Dus kiezen ze er liever voor om die boete te betalen", zegt de journalist.
Pano doet zelf de test: hoe makkelijk is het is om valse advertenties op Facebook te zetten? "Het enige dat je nodig hebt, is een kredietkaart en een Facebookaccount", zegt marketeer Dieter Van Esch. "In 5 minuten kan je dat opzetten."
Pano doet de test: hoe makkelijk is het om nepadvertenties op Facebook te zetten?
Het onderzoeksmagazine zet 2 weken lang een campagne op met 50 advertenties. Die komen terecht bij 2 miljoen mensen in België die Nederlands spreken en ouder zijn dan 30. Na de test zijn alle advertenties opnieuw verwijderd van het platform.
"Van die 50 zijn een 30-tal tegengehouden. Daarover kreeg ik mailtjes: 'Let op: deze is niet online gegaan. Probeer het zeker opnieuw'. Met een kleine aanpassing komen die nepadvertenties er dan wel gewoon door", zegt Van Esch.
"Ik ben dan nog een amateur. Laat staan dat ik echt een kwalitatieve oplichter zou zijn met veel tijd, middelen en budget. Dan zet je echt een machine op om mensen te misleiden." Daar komt nog bij dat beelden en stemmen door AI alleen maar realistischer zullen worden.
Opvallend is ook dat platformen als LinkedIn en YouTube, dat eigendom is van Google, de nepadvertenties wel tegenhouden, zo blijkt uit de test.
Meta reageert (niet)
Met iemand spreken bij Meta om de kritiek voor te leggen, lukt niet. "Op dat soort vragen krijg je gewoon geen antwoord. Al jarenlang is dat zo", zeggen reportagemakers Tim Verheyden en Lara Richir. "Voor Meta is dat ruis, dat horen we overal. Ook vanuit Europa blijft het oorverdovend stil."
Het bedrijf geeft enkel een schriftelijke reactie. Wij pakken het probleem wel aan, is de boodschap.
"Oplichters zijn meedogenloos en passen hun tactieken voortdurend aan om niet gedetecteerd te worden. Daarom ontwikkelen we continu nieuwe manieren om het hen moeilijker te maken om anderen te misleiden, onder meer door gebruik van gezichtsherkenningstechnologie. Het is tegen ons beleid om publieke figuren te imiteren, en we zullen deze accounts en advertenties verwijderen zodra we hiervan op de hoogte zijn."
