"30.000 euro en in de prijs zat eigenlijk niks": hoe de registratie van wereldrecords big business is geworden 

Wie een wereldrecordpoging wil ondernemen en laten erkennen, denkt wellicht eerst aan Guinness World Records, sinds 1955 dé autoriteit op dat vlak. Maar het lijkt erop dat die organisatie de vele aanvragen nog moeilijk aan kan, zeker de laatste jaren. Wie het dossier van een recordpoging bij Guinness World Records wil indienen, moet vaak érg lang wachten, tenzij er meer betaald wordt. 

Zo wacht Bruno Goyvaert van duikschool Aronnax uit Heist-op-den-Berg al meer dan een jaar op de erkenning van zijn record. In september 2024 organiseerde hij namelijk de grootste onderwatertentoonstelling, met ruim 170 kunstwerken. "Ik kreeg recent nog een mail om te zeggen dat het zeker nog 20 weken zou duren om mijn dossier te beginnen behandelen", zegt Bruno.

"De goeie oude Guinness van vroeger is ver weg." En dat weet hij als de beste, want Bruno haalde in de jaren 90 het record van 36 uren monopoly spelen onder water. Dat werd toen op enkele maanden erkend. En het haalde ook toen het Guinness Book of Records. 

In een reactie erkent Guinness World Records dat de wachttijden kunnen oplopen. "Het kan tot 20 weken duren", zegt woordvoerder Madalyn Bielfeld. Maar de organisatie ontkent ook niet dat het soms jaren wachten is. "Langere wachttijden kunnen ook, om verschillende redenen. We ontvangen honderden aanvragen per week."

We vragen de organisatie om een voorbeeld te geven van een Vlaming die erkenning voor zijn record kreeg via de gratis procedure. Guinness World Records haalt Steven van Dyk aan, die dit jaar het wereldrecord haalde voor de grootste collectie van LEGO-minifiguurtjes. "Het heeft in totaal 2 jaar geduurd voor ik de erkenning kreeg", aldus Steven.

Wie een stevige service boekt bij Guinness World Records, met bijvoorbeeld een zogenoemde "officiële  adjudicator" op het evenement van de wereldrecordpoging, krijgt wél meer gedaan. Maar dat kost vaak tienduizenden euro's. Op haar website biedt de organisatie ook expliciet aan bedrijven aan om te helpen bij het bedenken van een wereldrecordpoging die gemaakt is op maat van het bedrijf en op maat van de producten die het verkoopt.

Marlies van vzw Breekijzer was met Guinness World Records in contact om een wereldrecord tegelwippen te verbreken. "Maar het zou ons minstens 12.000 pond kosten", zegt ze. Marlies deed de wereldrecordpoging dan maar zonder erkende organisatie. Eind september van dit jaar verwijderden meer dan 100 inwoners van Pajottegem samen uiteindelijk 5.720 tegels in 1 uur.

Dierenspeciaalzaak Zowizoo uit Kontich ging wél met Guinness World Records in zee. Ze betaalden uiteindelijk alles samen omgerekend ruim 19.000 euro voor de erkenning van hun "grootste hondentaart". Kosten van pakweg de gerechtsdeurwaarder, de voedselveiligheidinspecteur en industriële koeling, zaten daar niet bij.  

"Op een gegeven moment stelde Guinness zelfs een bedrag van 24.000 pond voor, maar dat weigerden we. We deden een tegenvoorstel en binnen de 5 minuten gingen ze akkoord. Dat was plots ook goed", zegt initiatiefnemer Kristof Berx. "Het leek me eigenlijk allemaal heel lucratief en best wel een verdienmodel. Maar los daarvan zijn we natuurlijk erg trots op ons record."

Door de kostprijs of lange wachttijden bij Guinness World Records gaan mensen andere oorden opzoeken voor de erkenning van hun wereldrecord. En ja, die zijn er. Van "Official world record" over "International book of records" tot "Golden book of world records", over de hele wereld zijn organisaties te vinden die zeggen wereldrecords te kunnen erkennen. 

Onze redactie zocht en vond Vlamingen die met andere organisaties werkten. De zoektocht brengt ons bij 3 frituristen. Luc, Nick en Joeri hadden de voorbije jaren allemaal ooit het wereldrecord 'meeste aantal uren frieten bakken' op hun naam staan. Opvallend, alle drie betaalden ze een erg verschillend eindbedrag aan de organisaties waarmee ze werkten. Joeri betaalde 9.000 euro, Luc zo'n 15.000 euro en Nick moest uiteindelijk zelfs 30.000 euro ophoesten.

Luc en Nick werkten met de World Record Academy . “De friturist die het record vóór mij had betaalde 9.000 euro. Maar voor mij was het uiteindelijk 14.975 euro. Als ik dat had op voorhand geweten… ", zegt Luc, die zijn record in 2019 haalde. De controle verliep niet echt grondig, vond Nick.

“Ik dacht, die moeten naar hier komen met een vliegticket. Maar nee, die hielden het enkel van op een afstand in het oog. Wij moesten een webcam plaatsen, een gerechtsdeurwaarder en dokter zoeken die we nog zelf moesten betalen”, zegt Luc. “We hadden maar een paar keer contact tijdens de recordpoging.”

De ervaring met de controles is bij Nick gelijkaardig. Hij betaalde uiteindelijk 30.000 euro aan WRA voor zijn record vorig jaar. "Wat er in die prijs zat? Eigenlijk niks. Ze stuurden het certificaat per post en we staan op hun website. Dat was het", zegt Nick.

Noch Nick, noch Luc heeft ooit iemand fysiek of via de telefoon gesproken. De communicatie gebeurde vooral via mail of Facebook Message. "En dat waren echt arrogante mensen", zegt Luc. Zo is er een discussie omdat er niet geantwoord zou worden op mails waarbij WRA vraagt om geld te storten in plaats van meningen te geven: “Instead of posting opinions, call your bank and ask for 10k to submit first payment”. 

Wie er precies achter World Record Academy zit en hoe ze werken, is nogal onduidelijk. De hoofdzetel ligt in de VS, maar de correspondentie en de betalingen liepen vaak via Roemenië, ontdekte onze redactie. In de Roemeense pers stoten we op een kritisch artikel over WRA  in 2021, waar men vragen stelt bij de manier van werken. Het hele team dat voor WRA zou werken, bleek ook onvindbaar, op één persoon na, namelijk Ramona Nita. Dat is ook de persoon die wij terugvinden op de bankrekening waarop de frituristen het geld moesten storten.

"Het verbaast me dat ze nog steeds actief zijn", zegt Ionut Sociu, één van die journalisten van dat artikel.  "Deze organisatie is echt schimmig op alle vlakken". Ondanks herhaalde pogingen, krijgen we geen contact met World Record Academy.

De 3e friturist, de huidige recordhouder, is Joeri. Hij werkte met een andere organisatie samen, namelijk International Record Support Group . Die is in handen van de Nederlander Dirk Looije, leren we. Dirk lijkt het vaakst op te duiken bij Vlaamse wereldrecords die niet met Guinness werken. De communicatie en zijn contracten lijken professioneler, maar ook bij deze organisatie hebben we wel wat vragen.

Friturist Joeri betaalde 9.000 euro voor hun diensten. “De inspecteurs zaten in de prijs inbegrepen en zijn hier 7 dagen geweest. Ze zijn geregeld gekomen, maar ze waren niet permanent aanwezig. Ik vond toch dat ze strenger mochten controleren en vond het soms wat amateuristisch”, zegt Joeri. Joeri vond het ook jammer dat hij van de organisatie niet nog langer dan 150 uren mocht bakken, toen hij nog niet moe bleek.

We konden Dirk Looije via de telefoon spreken. Hoe verifieert IRSG precies dat iets een wereldrecord is?, vroegen we hem. "Ik kan in alle registers kijken die er zijn, ook bij World Record Academy en Guinness", zegt Looije. Al zegt hij dat hij daarvoor met Guinness geen officiële samenwerking heeft. "Iedereen kan daarin, je moet het gewoon weten te vinden", zegt Looije.

Zijn organisatie is uiteraard kleiner dan Guinness, al zegt Looije een groot team te hebben. "Afhankelijk van de drukte kan dat oplopen naar 50", zegt hij. "Ze werken over heel Europa." Looije zegt ons ook dat zijn organisatie samenwerkte met de "International World Record Organization" uit Genève, Zwitserland. Vorig jaar nam hij die organisatie uiteindelijk over. Looije wil ons wel geen bewijzen tonen rond de structuur van zijn bedrijf, noch bewijs over wie er voor de organisatie werkt. "Wegens het recht op privacy", klinkt het.

Onze redactie zocht naar meer informatie, maar er is weinig te vinden. De website van IWRO staat al sinds de start vooral "in oprichting". Op een Facebookpagina van IWRO is maar één post te vinden in 2015, in het Nederlands. Op de website van International Record Support Group is de laatste post overigens van 2020. Wij lijken op die website ook niet meteen records buiten België of Nederland te vinden die door IRSG zijn geverifieerd. Enkel verhalen over records die Guinness registreerde. Ook over personeel is er weinig te vinden. Bij recordevenementen zien we vooral Dirk zelf, meestal samen met één andere persoon: Yvonne Klop, zijn echtgenote.

Volgens Looije verifieert hij records dus onder meer via registers van Guinness World Records en World Record Academy, al wil hij geen details geven over hoe dat dan precies gebeurt. Er zijn wel geen officiële samenwerkingen met die organisaties.

Via mail zegt Guinness World Records dat zij "niks te maken" hebben met de genoemde organisaties. "Onze interne database van records is niet publiek", benadrukt woordvoerder Madalyn Bielfeld ook. "Enkel ons personeel heeft daar toegang toe. Als andere organisaties beweren toegang te hebben, dan zijn dat foute beweringen. Wat publiek toegankelijk op onze website is slechts een selectie."

Natuurlijk zijn Luc, Nick en Joeri trots op hun wereldrecord. Al is dat van Joeri mogelijk niet helemaal te vergelijken met dat van de andere 2. "Er waren andere regels, zoals de rusttijden", zegt Joeri. "Ik mocht in theorie 4 uur gaan slapen, al heb ik het meestal maar zo'n 2 uren gedaan", klinkt het.

Dat was anders voor de frituristen die met WRA werkten. "Wij mochten na 6 uren maximaal een uur weg, zegt Luc. "Dan ging je eten, douchen en 20 minuten liggen", vult Nick aan. Joeri bakte zijn frieten ook buiten, terwijl Nick en Luc dat in een binnenruimte deden.

De 3 frituristen hebben allemaal een certificaat in een kader van de organisatie waarmee ze werkten, waarop staat dat ze wereldrecordhouder zijn. Maar het blijft ook de vraag hoeveel zo'n certificaat waard is. Wie controleert de wereldrecordorganisaties? Eigenlijk niemand.

Waar wereldrecords in de sport vaak door officiële federaties worden vastgelegd, kan voor ludieke records in principe iedereen die dat wil zo'n organisatie oprichten. Er zijn geen regels over wat er nu nodig is om een wereldrecord officieel te maken. Dus ja, het leidt tot een mooi certificaat aan de muur. Maar uiteindelijk rolde dat certificaat misschien gewoon uit de printer van pakweg een Roemeense vrouw of een koppel uit Nederland.

Deze organisaties blijven natuurlijk commerciële organisaties. Als zij iets aanbieden waarvoor mensen betalen, en daar worden contracten voor ondertekend, dan mag dat. Dat is geen oplichting. Maar wie een wereldrecordpoging wil doen, denkt best goed na met wie die in zee gaat. En kijk ook best kritisch naar de factuur.

Veel wereldrecordhouders die we spreken blijven dan ook met een wrang gevoel achter. "Enerzijds was het de mooiste week van mijn leven", zegt friturist Luc. "En de mensen praten er nog over", vult friturist Nick aan. Maar aan de andere kant vragen vele recordhouders zich af waarvoor ze nu eigenlijk betaald hebben en of het dat het nog wel waard was. Bij frituur De Zoutkorrel van Joeri zal je zijn certificaat alvast niet terugvinden. "Ik heb er geen voldoening van", aldus Joeri.