Vanaf 1 januari 2026 stopt de cash uitbetaling van pensioenen aan huis. De Federale Pensioendienst betaalt die dan alleen nog via een bankoverschrijving op een persoonlijke zichtrekening. Of via een cheque, die de gepensioneerden dan zullen moeten innen in een bank- of postkantoor. Volgens seniorenvereniging OKRA zal dat problemen geven voor zo'n 3.000 gepensioneerden. Het gaat volgens hen over mensen in een vaak kwetsbare positie zoals mensen met een beperking of digitaal ongeletterden. Zo ook de moeder van Peter*.
"Hiermee raken ze meest kwetsbaren hard": cash uitbetaling pensioen aan huis stopt, 3.000 mensen getroffen
Vandaag krijgen zo'n 3.000 gepensioneerden maandelijks hun pensioen in cash geld aan huis door de postbode. Maar dat stopt vanaf 1 januari 2026. Dan zullen ze van de postbode in plaats van geld een circulaire cheque krijgen. Daarmee moeten ze dan naar het postkantoor gaan om deze te innen.
Seniorenvereniging OKRA is bezorgd dat dit voor heel wat van deze gepensioneerden moeilijk zal zijn. Het gaat over veel 85-plussers, gepensioneerden met een handicap en gepensioneerden met een laag pensioen onder de armoedegrens.
"Het gaat over mensen die vaak niet de mogelijkheid hebben om naar een bank- of postkantoor te gaan", zegt Herman Fonck van OKRA. "Ze hebben mobiliteitsproblemen, ze kunnen soms niet lezen en schrijven. Velen onder hen zijn ook alleenstaand en kunnen dus geen beroep doen op derden om ergens te geraken. Het zijn heel kwetsbare mensen die nu het risico lopen hun pensioen niet te ontvangen."
Het zijn heel kwetsbare mensen die nu het risico lopen hun pensioen niet te ontvangen
Herman Fonck, seniorenvereniging OKRA
Zo ook de moeder van Peter*: "Mijn moeder is 89 jaar en krijgt al 25 jaar een weduwepensioen na het overlijden van mijn vader. Ze is opgegroeid in een boerenfamilie en ging maar naar school tot ze 14 jaar was. Ze is dus niet digitaal geletterd."
De moeder van Peter* heeft wel een bankrekening waarmee ze, via domiciliering, haar lopende kosten betaalt. Maar een bankkaart heeft ze nog nooit gebruikt: "Mijn moeder regelt alles nog met contant geld. Ze heeft nooit leren werken met een bankkaart. Dat kan je haar op deze leeftijd ook niet meer vragen. Ze zou een gemakkelijk slachtoffer zijn voor fraudeurs."
Naar het postkantoor of bankkantoor zelfstandig gaan om de cheque voor haar pensioen te innen, lukt haar ook niet meer. "Steeds meer bank- en postkantoren trekken weg uit de dorpskernen. Het wordt voor minder mobiele mensen echt moeilijk om er nog te geraken en nu zou mijn moeder dat plots moeten doen. Mensen die dat niet kunnen zoals zij worden nu als 'last' aangezien, maar mijn moeder is geen last. Ze heeft recht op een waardig inkomen."
Ook het sociale contact bij het rondbrengen van de pensioenen is belangrijk voor Peters* moeder: "Elke maand komt de postbode met haar pensioen aan de deur. Dat babbeltje is ook sociaal een opsteker."
Mijn moeder heeft nooit leren werken met een bankkaart. Dat kan je haar op deze leeftijd ook niet meer vragen. Ze zou een gemakkelijk slachtoffer zijn voor fraudeurs
Peter*, zoon van gepensioneerde
Over een volmachtregeling waarbij familieleden of derden in plaats van de betrokkene het pensioenbedrag kunnen innen, bestaat nog onduidelijkheid.
En zelfs als dat zou kunnen, zou het voor Peter* geen oplossing zijn: "Dat lukt me echt niet. Ik ben zelf invalide. Ik zou de bus moeten nemen en het bedrag in 3 keer op moeten nemen omdat je zo'n bedrag niet in één keer mag opnemen. Daar heb ik de energie niet meer voor. Hiermee raken ze echt de meest kwetsbare mensen."
Overname door BNP Paribas Fortis
Deze verandering komt er omdat BNP Paribas Fortis de betaalrekeningen van de overheid heeft overgenomen. Tot nu toe was Bpost verantwoordelijk voor het beheer hiervan.
In de openbare aanbesteding bij overname door BNP Paribas Fortis was het voortzetten van de uitbetaling aan huis van een aantal uitkeringen niet voorzien. Daarom worden alle uitbetalingen van pensioenen en invaliditeitsuitkeringen aan huis stopgezet.
De Federale Pensioendienst voerde de afgelopen maanden een campagne om de groep van 13.000 gepensioneerden die hun pensioen cash aan huis ontvingen te laten overschakelen naar een bankrekening. Dat lukte bij de meesten, op een restgroep van 3.000 gepensioneerden na.
Peter* betreurt dat de betrokken ministers geen moeite willen doen voor deze groep mensen: "Toen bekend raakte dat de openbare aanbesteding naar BNP Paribas ging, werd ons beloofd dat er gezocht zou worden naar een oplossing. Men heeft uiteindelijk niets gedaan."
Extra begeleiding is nodig
Net voor die groep dringt seniorenvereniging OKRA erop aan bij de Federale Pensioendienst en bij de OCMW’s om in januari 2026 extra begeleiding te voorzien voor de kwetsbare gepensioneerden in die groep die hun uitbetaling in cash verliezen. Dat geldt ook voor een groep van mensen met een beperking die tot nog toe hun invaliditeitsvergoeding in cash aan huis ontvingen.
"We zouden graag hebben dat de pensioendienst contact neemt met de OCMW-diensten van de betrokken gemeenten. De sociale assistenten van de OCMW's zouden samen met die mensen op zoek moeten gaan naar oplossingen. Veel van hen kunnen niet rekenen op derden om hen te helpen. We moeten absoluut vermijden dat deze mensen, de meest kwetsbaren onder ons, zonder pensioen komen te zitten."
*Peter is een schuilnaam. De echte naam is bij de redactie bekend.
Reactie kabinet Jan Jambon (N-VA)
Het kabinet van minister van Pensioenen Jan Jambon zegt dat de overheid wel alternatieven heeft onderzocht, maar dat de circulaire cheque de enige "waardige oplossing" was. "We hebben er speciaal voor gezorgd dat een burger met de cheque ook naar het postkantoor kan, om zo maximaal in alle dorpen aanwezig te blijven", klinkt het.
"De burger kan ook een volmacht geven aan iemand om deze cheque in te ruilen. Het klopt dat we praktische info hierover nog niet gecommuniceerd hebben. Dat is omdat we deze info zelf nog niet gekregen hebben van Bpost of BNP Paribas Fortis."
Verder maakt het kabinet zich sterk dat België de enige overheid is die nog cashbetalingen aan huis voorziet. "Ook in Europa zijn we bij de laatsten die nog postassignaties aanbieden. Een switch naar meer efficiëntie en veiligheid is noodzakelijk. Het systeem van postassignatie is tevens erg duur voor de overheid."
De Federale Pensioendienst zet massaal in op mensen begeleiden, klinkt het verder. "Van de 13.000 mensen die in juni nog een postassignatie kregen, zijn er nu nog 2.249 over. In amper 3 weken zijn die cijfers opnieuw gedaald met 750 mensen die overschakelen naar betaling per overschrijving."
"Mensen die problemen ondervinden kunnen de Federale Pensioendienst contacteren die meezoekt naar een oplossing op maat, eventueel via het OCMW", besluit het kabinet.

