Het kasteel van Argenteuil in Waterloo kent nieuwe bewoners. Artiesten in residentie van de Muziekkapel Koningin Elisabeth hebben er hun intrek genomen. Vorig jaar werd het domein aangekocht door de holding van de Belgische familie Périer-D'Ieteren, die het ter beschikking stelt. Enkele vertrekken zijn opgeknapt, waaronder de kamer waar ooit prinses Esmeralda sliep. Het kasteel was jaren het 'ballingsoord' van koning Leopold III en zijn vrouw Lilian. Ontdek hier de bewogen geschiedenis van het kasteel.
Van 'gentilhommière' over koninklijk 'ballingsoord' tot muziektempel: de bewogen geschiedenis van het kasteel van Argenteuil
Het domein van Argenteuil vind je in Waterloo, ten zuiden van Brussel, aan de rand van het Zoniënwoud. 136 hectaren bos en weiland, verschillende vijvers en gebouwen. En een grote familie herten.
Gisteren verhuisden de eerste artiesten van de Muziekkapel en klinkt er volop muziek in het kasteel van Argenteuil. Argenteuil is een domein met een bijzondere pedigree, nauw verbonden met de geschiedenis van België en van het koningshuis.
Zo ziet het domein en het kasteel van Argenteuil eruit vanuit de lucht:
Kasteel afgebrand
Het is bankier Ferdinand de Meeûs, 1e gouverneur van de Société Générale na de Belgische onafhankelijkheid, die het domein sticht tussen 1833 en 1836. De Meeûs bouwt in 1847 een eerste kasteel, dat al na korte tijd afbrandt. Er volgt een tweede kasteel in 1858, ontworpen door architect Jean-Pierre Cluysenaar, bekend van de Sint-Hubertusgalerijen in hartje Brussel.
Dat kasteel bestaat nog altijd. Er woonden eerst karmelietessen, later werd het de Scandinavian School Queen Astrid, en nu is het een Europese school.
Nakomelingen van Ferdinand de Meeûs verdelen het domein. In 1929 koopt de Amerikaan William Hallam Tuck een deel. Tuck, zakenman en ambassadeur, is betrokken bij de Amerikaanse steun voor de heropbouw van België na de Eerste Wereldoorlog, onder meer van de universiteit van Leuven.
'Gentilhommière'
In 1930 laat William Tuck een zogenoemde ‘gentilhommière’ bouwen in het domein. De Amerikaanse architect William Delano tekent de plannen. Dat ‘derde kasteel’ van Argenteuil wordt ook wel het ‘Bellevuekasteel’ of ‘Tuck-kasteel’ genoemd.
Het is daar waar later Leopold III en Lilian Baels gaan wonen. En waar de Muziekkapel Koningin Elisabeth vanaf volgend jaar over beschikt.
Terug naar vorige eeuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog houdt de Duitse bezetter paarden in Argenteuil. Na de oorlog, in 1949, verkoopt William Tuck zijn landgoed aan de NMBS. Uiteindelijk gaat het kasteel naar de Belgische staat.
Vanaf dan is Argenteuil nauw verbonden met een woelige periode in de geschiedenis van de Belgische monarchie. Wanneer koning Leopold III troonsafstand moet doen wegens zijn houding tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt prins Karel regent, tot koning Boudewijn hem opvolgt in 1951.
Prins Karel krijgt vervolgens het aanbod om in Argenteuil te komen wonen, maar dat ziet hij niet zitten. In de jaren 50 zullen wel allerlei vips komen logeren in het kasteel, onder meer tijdens de Wereldtentoonstelling van 1958 in Brussel.
Leopold III en Lilian: van Laken naar Argenteuil
1960. Koning Boudewijn trouwt met Fabiola. Ze willen hun intrek nemen in het kasteel van Laken. Maar daar wonen Boudewijns vader en stiefmoeder: de afgetreden koning Leopold en zijn tweede echtgenote Lilian Baels. Zij moeten uit Laken vertrekken. Volgens getuigen nemen ze de inboedel mee naar hun volgende adres: Argenteuil.
Vanaf 1961 betrekken Leopold en Lilian het kasteel van Argenteuil. Ze ontvangen er allerlei gasten in wat wel eens een tweede hof wordt genoemd. Leopold III overlijdt in 1983, prinses Lilian blijft er wonen tot aan haar dood in 2002.
In privéhanden
Het kasteel verkeert in slechte staat; een deel van de inboedel duikt later in allerlei veilingen op. De kinderen van Leopold en Lilian - prins Alexander, prinses Marie-Christine en prinses Marie-Esmeralda - willen van Argenteuil een museum maken, maar de Belgische staat verkoopt het in 2004.
Een bezoek aan het redelijk vervallen Argenteuil, met Johan Vanderborght van de Regie der Gebouwen en historicus Evrard Raskin (Terzake, 6 januari 2004):
In 2004 wordt Jean-Marie Delwart de nieuwe eigenaar. Hij is een telg uit de Solvayfamilie, zakenman in de chemische industrie en een wat excentrieke natuurliefhebber. Hij betaalt 7,8 miljoen euro voor Argenteuil en besteedt wellicht evenveel voor de restauratie van het kasteel.
Een bod van Poetin en Khadaffi
In 2019 – Delwart wordt een dagje ouder – wil hij het gebouw weer verkopen aan een stichting of organisatie die met natuur of kunst begaan is. Niet aan particulieren. Naar eigen zeggen kreeg hij ooit een bod van de Russische president Poetin en van de Libische leider Khadaffi.
2025. Na de dood van Jean-Marie Delwart verkopen zijn erfgenamen kasteel Argenteuil aan SPDG, de holding van de familie Périer-D’Ieteren, bekend van de activiteiten in de autosector. De verkoopprijs zou 18 miljoen euro bedragen.
21 november 2025: SPDG stelt Argenteuil langdurig - ten minste 40 jaar - ter beschikking van de Muziekkapel Koningin Elisabeth. Op die manier kunnen er dubbel zoveel muzikanten in residentie verblijven. In vogelvlucht ligt de Muziekkapel zo’n 700 meter van Argenteuil vandaan, in dezelfde groene omgeving.
Jonge getalenteerde artiesten de kans geven om zich te ontplooien in deze groene omgeving vol familieherinneringen raakt me diep
Prinses Esmeralda, die opgroeide in het kasteel van Argenteuil
Prinses Esmeralda, dochter van Leopold en Lilian, reageert daar verheugd op: "Toen wij hier woonden, maakte mijn vader, koning Leopold, van het Domein van Argenteuil een speciale plek om de natuur waar hij zoveel van hield te beschermen."
"Vandaag heb ik er alle vertrouwen in dat de Muziekkapel Koningin Elisabeth deze erfenis zal voortzetten. Jonge getalenteerde artiesten de kans geven om zich te ontplooien in deze groene omgeving vol familieherinneringen, dicht bij de Muziekkapel die mijn grootmoeder creëerde, raakt me diep."
