Het Franse energiebedrijf TotalEnergies is in Parijs aangeklaagd wegens medeplichtigheid aan mensenrechtenschendingen in Mozambique. Het bedrijf zou in 2021 betrokken zijn geweest bij een bloedbad in de buurt van een internationaal gasproject in Noord-Mozambique. TotalEnergies ontkent de beschuldigingen resoluut.
TotalEnergies aangeklaagd voor medeplichtigheid aan bloedbad in Mozambique
Mats Switsers
Gepubliceerd:
De Duitse mensenrechtengroep European Center for Constitutional and Human Rights (ECCHR) heeft een klacht ingediend bij het Franse nationale antiterrorismeparket (PNAT). De ngo stelt dat de Franse energiegigant "directe financiering en materiële steun" heeft geboden aan de Joint Task Force (JTF), een eenheid van de Mozambikaanse strijdkrachten.
Deze troepen zouden tientallen burgers hebben vastgehouden, gemarteld en gedood. De gebeurtenissen dateren van juli tot september 2021.
De vermeende misdaden hebben plaatsgevonden bij het LNG-gasproject in Mozambique, waarvan TotalEnergies de grootste aandeelhouder was. Het project was het grootste buitenlandse investeringsproject in Afrika, tot het moest worden stilgelegd na een dodelijke jihadistische aanval in 2021.
Oorlogsmisdaden door de Mozambikaanse troepen
Het bloedbad vond plaats in de grondstofrijke provincie Cabo Delgado, waar regeringstroepen vochten tegen jihadistische militanten die banden hadden met de terreurbeweging Islamitische Staat.
In maart 2021 vielen die militanten de stad Palma aan en doodden of ontvoerden zo’n 1.563 burgers die vlak bij de gasfabriek woonden, waarna het project tijdelijk werd stopgezet.
Toen bewoners hulp zochten bij de veiligheidstroepen die voor TotalEnergies werkten, werden zij ervan verdacht de opstandelingen te steunen. Tussen de 180 en 250 mannen werden daarop gearresteerd en opgesloten in containers.
Ze werden ongeveer 3 maanden vastgehouden, geslagen, uitgehongerd en gemarteld. Een deel van hen werd vermoord, maar het exacte dodental blijft voorlopig onbekend.
Journalist Alex Perry van Politico identificeerde al 97 slachtoffers, maar vermoedt dat het werkelijke aantal nog kan verdubbelen. Perry noemde het de "bloedigste ramp in de geschiedenis van de olie- en gasindustrie".
TotalEnergies gaf vorige maand aan dat het toestemming heeft om het project opnieuw te hervatten.
TotalEnergies was op de hoogte van de mensenrechtenschendingen
De aanklacht is niet de eerste; ze volgt op eerdere beschuldigingen van Politico, SourceMaterial en Le Monde uit 2024.
"Het is ondenkbaar dat TotalEnergies niets zou hebben geweten over de mensenrechtenschendingen van het Mozambikaanse leger, en meer specifiek van de Joint Task Force", zegt Clara Gonzales, co-programmadirecteur voor Bedrijven en Mensenrechten bij ECCHR. "Het bedrijf maakte immers zelf melding van deze schendingen in interne documenten."
Als bedrijven misdaden aanwakkeren, zijn ze medeplichtig en moeten ook zij ter verantwoording worden geroepen
Clara Gonzales, co-programmadirecteur voor Bedrijven en Mensenrechten bij ECCHR
Volgens ECCHR blijven bedrijven en hun leidinggevenden geen neutrale actoren in conflictgebieden. "Als ze misdaden aanwakkeren, zijn ze medeplichtig en moeten ook zij ter verantwoording worden geroepen", aldus Gonzales.
De ngo stelt dat TotalEnergies de JTF rechtstreeks steunde met huisvesting, voedsel en financiële bonussen, op "voorwaarde dat ze de mensenrechten zouden respecteren".
Milieuactivisten hopen dat publieke investeerders zoals de banken Société Générale en Crédit Agricole zich na deze aanklacht onmiddellijk terugtrekken uit het project.
