Veilinghuis Christie's schort in Parijs de verkoop van de eerste mechanische rekenmachine op. De 'Pascaline', ontwikkeld door de Franse natuurkundige en wiskundige Blaise Pascal, zou vandaag onder de hamer gaan. Franse wetenschappers vrezen dat de unieke 17e-eeuwse machine aan een buitenlandse verzamelaar zal worden verkocht.
's Werelds eerste mechanische rekenmachine wordt toch niet geveild: de 'Pascaline' mag Frankrijk niet verlaten
Pieterjan Huyghebaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De rechtbank had gisteren de exportvergunning tijdelijk opgeschort. Dat betekent dat de Pascaline Frankrijk niet mag verlaten. "Het is waarschijnlijk dat de rekenmachine als erfgoed wordt erkend", oordeelde de rechter.
De Franse natuurkundige Blaise Pascal begon eind 17e eeuw op 19-jarige leeftijd te werken aan de 'Pascaline', de eerste mechanische rekenmachine. Hij deed dat vooral voor zijn vader. Die werkte bij de belastingdienst en moest veel berekeningen doen. Met de Pascaline kon hij zijn werk sneller afwerken.
De Pascaline was geen commercieel succes. Het toestel was duur en vergde heel wat wetenschappelijke voorkennis voor de gebruiker. Het toestel heeft wel mee de basis gelegd voor latere computers.
Alles samen zijn er zowat 20 toestellen gebouwd, waarvan er slechts enkele de tand des tijds hebben doorstaan. 7 staan in Europese musea, slechts 1 is in privéhanden en wordt nu dus geveild.
De Pascaline zit in een houtje doosje.
Het werkt met tandwielen en draaischijven.
Blaise Pascal heeft 3 verschillende versies gemaakt van de Pascaline. De eerste versie lijkt het meest op de klassieke rekenmachine en kon gebruikt worden voor gewone decimale berekeningen.
De tweede variant werd voor boekhouden ontwikkeld. De derde variant heeft Pascal gebouwd voor architecten en kan worden gebruikt om afstandsberekeningen uit te voeren.
Van die derde variant is er maar één bekend toestel meer over. Het is dat toestel dat geveild zou worden.
Dat gebeurt niet zonder slag of stoot. Franse wetenschappers hebben in een opiniestuk in Le Monde eerder deze maand al geprotesteerd tegen wat ze de uitverkoop noemen van "een van de belangrijkste parels van het Franse intellectuele en technische erfgoed".
Ze vrezen dat het Franse erfgoed naar het buitenland zal verdwijnen en riepen daarom de Franse overheid op de exportvergunning die verleend is aan het veilinghuis in te trekken.
Christie's verwachtte dat de rekenmachine tot wel 3 miljoen euro zou opleveren.
