In Canada heeft het parlement met een nipte meerderheid de begroting van premier Mark Carney goedgekeurd. Daarmee vermijdt het land nieuwe verkiezingen, na een overwinning voor de Liberalen in april. De begroting voorziet meer dan 280 miljard Canadese dollar aan investeringen in de economie, defensie en huisvesting. Tegelijk zal het overheidstekort in een jaar tijd verdubbelen, tot 78,3 miljard dollar.
'Canada Strong': parlement stemt vóór begroting met 280 miljard dollar aan investeringen (en met verdubbeling van overheidstekort)
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Het was een 'make or break'-stemming voor de regering van premier Mark Carney in Canada. Die moest in het parlement een meerderheid halen voor het begrotingsvoorstel van 2025, getiteld 'Canada Strong'. Als dat niet lukte, zouden er hoogstwaarschijnlijk nieuwe verkiezingen zijn gekomen: de tweede keer dit jaar.
Uiteindelijk haalden de Liberalen een nipte meerderheid: 170 parlementsleden stemden voor, van wie alle Liberalen en de enige vertegenwoordiger van de Groene Partij, Elizabeth May. Carney had haar verzekerd dat hij zich zou blijven focussen om de klimaatdoelstellingen van het land te halen. 168 anderen stemden tegen en een aantal parlementariërs onthielden zich.
Carney gelooft dat hij met de begroting de toekomst van Canada tekent. Hij heeft het over "generationele uitgaven", die de Canadezen meer economische zekerheid en welvaart moeten bieden. Oppositieleider en hoofd van de Conservatieven Pierre Poillievre bekritiseert het akkoord. Volgens hem doet het plan weinig om een betaalbaarder leven voor Canadezen te verzekeren en "gokt Carney met de nationale bankkaart in de hand".
Investeringen, maar ook verdubbeld overheidstekort
Dat de begroting heel wat teweegbrengt, is een understatement. Carney gaat fors investeren in de Canadese economie: de regering wil 280 miljard Canadese dollar (ruim 170 miljard euro) vrijmaken voor verschillende grootschalige projecten, die in 5 jaar tijd 1.000 miljard dollar (ruim 615 miljard euro) moeten opbrengen.
Canada wil zich op verschillende domeinen profileren. Het gaat over zeldzame grondstoffen en aardmetalen, energie-onafhankelijkheid en uitbreidingen van de haveninfrastructuur. Op die manier moet het land een interessantere handelspartner worden voor Azië en Europa. "Dit kan een belangrijke boodschap zijn voor investeerders", liet de minister van Financiën François-Philippe Champagne weten.
Die investeringen brengen ook nadelen met zich mee. Door het enorme geldinfuus zal het overheidstekort verdubbelen: van 42,2 miljard tot 78,3 miljard Canadese dollar (ruim 48 miljard euro).
Daarnaast waarschuwde Carney al dat de Canadezen "opofferingen" zullen moeten doen. Om de economie verder te globaliseren, wil de regering 60 miljard dollar (zo'n 37 miljard euro) besparen op andere domeinen binnen de samenleving. Daarnaast zouden tegen 2029 40.000 jobs in de publieke sector verdwijnen. Sommige ministeries zouden 15 procent van hun budget zien wegvloeien.
Afhankelijkheid van Amerikanen
Toch is het voor Canada geen overbodige luxe om verder te kijken dan de grens lang is. Decennialang was het geen probleem dat Canada voor haar economie grotendeels afhankelijk was van de Amerikanen, maar door het economisch isolationisme van de VS en de hoge percentages aan Amerikaanse importtaksen en de voortdurende annexatie-'grappen' is dat niet meer mogelijk.
Momenteel gaat 75 procent van de export richting de VS en komt 45 procent van de buitenlandse investeringen uit Amerika. En de handelsoorlog is nu al te voelen in Canada: het werkloosheidscijfer steeg afgelopen zomer tot 7,1 procent, al is dat percentage ondertussen wat gedaald. Conclusie: Canada moet haar economische toekomst herdefiniëren en de afhankelijkheid van de Amerikanen afbouwen.
Carney probeert de banden met landen aan beide kanten van de oceanen ondertussen verder op te bouwen. Op die manier wil hij in 10 jaar tijd de export naar Europa en Azië verdubbelen.
Ondertussen probeert Canada ook te profiteren van het beleid bij de zuiderbuur. Zo zal er een investering komen van 1,3 miljard Canadese dollar om internationale studenten naar Canadese universiteiten te lokken, nu Trump de druk op Amerikaanse instellingen verhoogt.
