Turkije? Of Australië, samen met de eilandstaten uit de Stille Oceaan? Beide willen ze de volgende klimaatconferentie organiseren, maar ze zijn er onderling nog altijd niet uitgeraakt. Geen van beide landen wil toegeven. Als ze er zelf niet uit raken, riskeren ze er alle twee naast te grijpen en vindt de COP31 plaats in het Duitse Bonn. Een scenario dat eigenlijk niemand wil.
"Nooit eerder zo'n spanning": Turkije en Australië in hevige strijd om klimaattop volgend jaar
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
In het kort:
Amper een jaar voor de volgende VN-klimaattop is het nog altijd niet duidelijk welk land de gastheer wordt.
Zowel Australië (met de eilandstaten in de Stille Oceaan) als Turkije is kandidaat en wil van geen wijken weten.
Australië zet zijn omslag naar hernieuwbare energie voort, en benadrukt het verhaal van de eilandstaten.
Turkije zegt te willen inzetten op financiering voor de ontwikkelingslanden.
Als er geen oplossing komt, verhuist de COP naar Bonn, een scenario waar niemand warm voor loopt.
Over 2 jaar wordt Ethiopië het gastland, over 3 jaar wellicht India. Normaal gezien is het ruim op voorhand bekend wie het wordt, want een COP - of VN-klimaatconferentie - vraagt veel organisatie en voorbereiding. Dat nog altijd niet bekend is wie het volgend jaar gaat doen, is dus vrij uitzonderlijk.
Nog nooit hebben we zo'n spanning gezien
Alden Meyer
Nog opvallend: terwijl landen vroeger niet per se warm liepen voor de organisatie, lijkt de COP (Conference of the Parties) nu een fel begeerd goed geworden. Australië en Turkije willen de organisatie zo graag, dat ze van geen wijken willen weten. Die patstelling duurt al uitzonderlijk lang. "Nog nooit hebben we zo'n spanning gezien", vertelt Alden Meyer van de denktank E3G.
In principe moet de beslissing tijdens deze klimaattop vallen. Als het een patstelling blijft, gaat de COP naar de Duitse stad Bonn, waar het hoofdkwartier is van het overkoepelende VN-orgaan voor klimaatverandering, UNFCCC. Dat zou een primeur zijn, maar Bonn staat er zelf niet voor te springen. De Duitse regering zou achter de schermen beide kemphanen aansporen om tot een vergelijk te komen.
Hoe werkt het rotatiesysteem?
De Verenigde Naties werken met verschillende geografische zones voor de organisatie. Volgens een rotatiesysteem komt elk jaar een andere zone aan de beurt. Landen in die zone moeten het dan onderling eens raken over hun kandidaat.
De zones zijn Afrika, Azië en de Stille Oceaan, Oost-Europa, Latijns-Amerika en de Caraïben, en ten slotte West-Europa en de groep van andere landen (afgekort WEOG, die anderen zijn onder meer Australië, Canada, IJsland, Nieuw-Zeeland en Noorwegen). Volgend jaar is het de beurt aan deze laatste groep.
Australische troeven: eilandstaten en groene industrie
Australië (Adelaide) en de eilandstaten in de Stille Oceaan dienden in 2022 hun kandidatuur in. De troef is dat het verhaal van de bedreigde eilandstaten in beeld komt. Zij dreigen letterlijk weggespoeld te worden door de stijging van de zeespiegel en door stormen die in kracht toenemen door de klimaatverandering.
Australië zelf wil met de kandidatuur zijn omslag naar hernieuwbare energie en een groene industrie in de verf zetten. Het land is nummer 16 op de lijst van grootste CO2-uitstoters, maar probeert onder de linkse premier Anthony Albanese af te raken van steenkool en gas.
Ik denk dat Australië de steun heeft van de hele wereld
Chris Bowen
Meer nog, Australië profileert zich als een toekomstige "supermacht voor hernieuwbare energie". Het heeft ook veel mineralen en grondstoffen die belangrijk zijn voor groene technologie zoals batterijen. Maar als de kandidatuur mislukt, zou dat een tegenslag betekenen voor de groene industrie, klinkt het.
Wesley Morgan, klimaatwetenschapper aan de universiteit van New South Wales, zei het met een beetje gevoel voor drama als volgt: "De COP organiseren is cruciaal voor de economische toekomst van Australië. Als er geen transitie komt, dan gaan we in het verliezende kamp belanden."
De Australische minister voor Energie Chris Bowen zette voor zijn vertrek naar Belém de ambities kracht bij op de luchthaven van Sydney. "Ik denk dat Australië de overweldigende steun heeft van de hele wereld. Onze premier staat in contact met de Turkse president Tayyip Erdogan. We blijven praten."
Turkse troeven: geld voor ontwikkelingslanden
Turkije (Antalya) belooft dan weer in te zetten op klimaatgeld voor de ontwikkelingslanden. De financiering van armere landen loopt moeizaam, ondanks de vele beloftes. Ze hebben onder meer geld nodig om zelf de omslag te kunnen maken naar hernieuwbare energie.
Zelf zet Turkije in de verf dat het in 2053 klimaatneutraal wil worden, amper 3 jaar na de Europese Unie. Het zegt dat er ook minder gevlogen zou moeten worden als het Turkije wordt.
Australië was lange tijd de favoriet. Het dacht dat Turkije weinig kans maakte en dat de kandidatuur zou uitdoven. Maar de Turken deden net het omgekeerde: ze voerden hun inspanningen nog op.
Turkije greep al eens naast de organisatie van COP26 (die naar Glasgow ging) en is nu vastbesloten geen tweede keer in het zand te bijten. Het antwoord volgt wellicht nog tijdens deze COP.
