De wreedheden in al-Fashir in Soedan waren voorzien én waren te voorkomen, maar de internationale gemeenschap heeft niet ingegrepen. Dat heeft de hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN Volker Türk gezegd tijdens een spoedzitting van de Mensenrechtenraad. Die stelt een onderzoeksmissie in om de daders te identificeren en voor de rechter te brengen.
Hoge commissaris voor mensenrechten Volker Türk scherp: "Wreedheden in al-Fashir waren te voorkomen, maar internationale gemeenschap greep niet in"
Mats Switsers
Gepubliceerd:
"De wreedheden die zich in al-Fashir afspelen, waren voorzien en te voorkomen, maar ze werden niet voorkomen. Het zijn de ergst mogelijke misdaden." Dat zei Volker Türk, hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN, tijdens een spoedzitting van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties.
Hij noemde de situatie een schandvlek voor de internationale gemeenschap en bekritiseerde het gebrek aan actie ondanks duidelijke waarschuwingen en bestaande bewijzen.
Niemand van ons zou verrast moeten zijn over rapporten over massamoorden, seksueel geweld, ontvoeringen, aanvallen op medisch personeel of andere afschuwelijke wreedheden
Volker Türk, Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN
Na 18 maanden van belegering namen de paramilitairen van de Rapid Support Forces (RSF), die sinds april 2023 in oorlog zijn met het leger, op 26 oktober de macht over al-Fashir in de regio Darfoer over. Sindsdien melden overlevenden bloedbaden, etnisch geweld, ontvoeringen en seksueel geweld.
Türk benadrukte dat er al bewijzen waren voor de stad viel, maar dat destijds geen actie werd ondernomen. "Niemand van ons zou verrast moeten zijn over rapporten over massamoorden, seksueel geweld, ontvoeringen, aanvallen op medisch personeel of andere afschuwelijke wreedheden", zei Volker tegen de vergadering.
Momenteel zitten nog zo’n 200.000 inwoners vast in de stad en breiden de gevechten zich uit naar andere delen van Soedan.
Bloedvlekken zichtbaar tot in de ruimte: strijders slachten op grote schaal burgers af in Soedan (Het Journaal, 31 oktober 2025)
De VN stelt onafhankelijke onderzoekscommissie aan
De kritiek van Türk onderstreept de dringende noodzaak van een internationale reactie. In dat kader heeft de Mensenrechtenraad van de VN vandaag een resolutie aangenomen die een onafhankelijke onderzoeksmissie naar Soedan instelt.
De missie moet dringend alle schendingen van het internationaal humanitair recht door alle partijen in al-Fashir onderzoeken. Ze wordt gevraagd om, waar mogelijk, de vermeende daders te identificeren en ervoor te zorgen dat ze voor de rechtbank ter verantwoording worden geroepen.
De resolutie richt zich op ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht, zoals etnisch gemotiveerde executies, marteling, standrechtelijke executies en willekeurige detentie van burgers.
Ze werd vandaag in consensus aangenomen en roept ook op tot volledige naleving van het wapenembargo dat door de VN-Veiligheidsraad is opgelegd. De Verenigde Arabische Emiraten worden regelmatig beschuldigd van bevoorrading van de RSF, iets wat Abu Dhabi desondanks ontkent.
Volgens Afrikakenner Katrien Vanderschoot klopt wat Volker Türk zegt volledig: de situatie in al-Fashir was al veel langer geblokkeerd. Volgens haar is het nu vooral cruciaal dat de missie in gang wordt gezet.
"De missie moet nu vooral identificeren wie dat de daders zijn. Op dit moment is het heel moeilijk om te werken op het terrein voor journalisten en andere pottenkijkers. Nu lijkt Soedan soms een vergeten conflict omdat we het niet zien", vertelt ze.
Momenteel blijven veel vragen onbeantwoord: hoeveel doden zijn er gevallen in dit conflict dat al 2 jaar aansleept? Zijn dat er duizenden, tienduizenden, of nog meer? Hoeveel mensen zijn door hongersnood omgekomen, want die is officieel uitgeroepen? Hoeveel vrouwen zijn verkracht?
Katrien Vanderschoot, Afrikakenner bij VRT NWS
De nieuwe missie moet vaststellen wie precies verantwoordelijk is voor de gruwelpraktijken en welke misdaden er zijn gepleegd. Momenteel blijven veel vragen onbeantwoord: hoeveel doden zijn er gevallen in dit conflict dat al 2 jaar aansleept? Zijn dat er duizenden, tienduizenden, of nog meer? Hoeveel mensen zijn door hongersnood omgekomen, want die is officieel uitgeroepen? Hoeveel vrouwen zijn verkracht?
Of de resolutie echt tot veroordelingen zal leiden, blijft nog maar de vraag. "Toch zijn er precedenten", vertelt Vanderschoot. "Er is onlangs een Soedanese militieleider van de Janjaweed, de voorloper van de huidige RSF, veroordeeld door het Internationaal Strafhof. Het kan dus, desnoods 20 jaar na datum."
Een proxy-oorlog op het Afrikaanse continent
In zijn oproep dringt Türk er bovendien op aan dat ook de broodheren van de strijdende partijen worden onderzocht: individuen, bedrijven en landen die het conflict mogelijk maken. "Want de oorlog in Soedan is minder een etnisch conflict dan een proxy-oorlog om grondstoffen zoals goud en olie", aldus Vanderschoot.
Daarbij wijst ze op landen zoals de Verenigde Arabische Emiraten, die de RSF steunen, en Egypte en Saudi-Arabië, die achter het Soedanese leger staan.
Maar net daarover is door de VN géén overeenstemming bereikt, omdat boven deze regionale oorlogsstokers nog grotere machten staan, waaronder de VS, Iran en Rusland. "Zij spelen allemaal mee of handelen hypocriet."
"Gisteren nog, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio dat de wapenleveringen aan de RSF moeten stoppen, maar hij zei er niet bij dat die wapens uit de Emiraten komen en zeker niet dat de Emiraten een Amerikaanse bondgenoot zijn", legt ze uit.
Volgens haar zijn de maskers daarmee gevallen. "Maar ondanks die geopolitieke hypocrisie komt er nu toch een onderzoeksmissie naar de wanpraktijken in Soedan, dankzij mensenrechtencommissaris Volker Türk, die de internationale gemeenschap opnieuw een geweten heeft geschopt", besluit Vanderschoot.
Katrien Vanderschoot over het conflict in Soedan
