Zal de premier Sanae Takaichi van Japan eigenhandig de hoofdprijs van het Kyushu Grand Sumo Toernooi in de ring uitreiken? Die vraag houdt het hele land in de ban. De traditie wil dat de regeringsleider de hoofdprijs op de dohyo uitreikt, maar vrouwen mogen die niet betreden. "Japan mag dan een modern land zijn op technologisch vlak, op maatschappelijk vlak blijven ze nog heel traditioneel en conservatief", zegt sumoliefhebber Jacotte Brokken.
Komt premier Sanae Takaichi of niet? Sumodilemma houdt Japan in de ban
Van 9 tot en met 23 november vindt het Kyushu Grand Sumo Toernooi plaats in Fukuoka, een stad op het eiland Kyushu in Japan. Het is een van de 6 grote officiële sumotoernooien die in het land georganiseerd worden. Niet enkel de atleten worstelen, ook de nieuwe premier Sanae Takaichi doet dat, met een dilemma.
"Normaal gezien is het de traditie dat de winnaar een trofee uit handen krijgt van de premier", zegt sumoliefhebber en -kenner Jacotte Brokken in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Maar de premier is sinds kort een vrouw en dat vormt een probleem binnen de sumowereld, want vrouwen zijn niet toegestaan op de dohyo, de grote zandberg waar de sumo-matches plaatsvinden."
Traditie boven alles
Dat vrouwen niet welkom zijn op de dohyo, heeft te maken met de vele tradities die aan de sport verbonden zijn. "Sumo is een bijzondere sport die heel hard gelinkt is aan het shintoïsme. Er hangt nog een stukje religie aan vast", weet Brokken. "Volgens dat shintoïsme zijn vrouwen onrein omdat ze menstrueren. Vandaar mogen zij niet op de heilige grond van sumo, de dohyo, komen."
Luister: Jacotte Brokken vertelt in 'Nieuwe feiten' wat er aan de hand is in de sumowereld
Ook tijdens de grote afscheidsceremonies van sumoworstelaars wordt aan die traditie vastgehouden. Daarbij wordt hun haar ceremonieel stukje bij beetje afgeknipt door vrienden, familie of collega's op de dohyo. "Familie, dat zijn natuurlijk ook moeders, zussen en eventueel dochters. Die mogen ook een stukje afknippen, maar daarvoor wordt de stoel van de sumoworstelaar naar de rand van de dohyo gebracht, waar een speciaal podiumpje wordt bijgebouwd waar vrouwen staan om een klein stukje af te knippen. Zo ver gaat het."
Het is opvallend dat dergelijke tradities nog steeds spelen in een hypermodern land als Japan. "Ze houden van hun tradities en binnen sumo is dat niet anders", zegt Brokken. "Japan mag dan een modern land zijn op technologisch vlak, op maatschappelijk vlak blijven ze nog heel traditioneel en conservatief."
Al gaat het af en toe ook 'mis'. In 2018, bijvoorbeeld, betraden vrouwen de dohyo toen de burgemeester opeens in elkaar stortte. Verpleegkundigen uit het publiek snelden te hulp, maar de scheidsrechter beval hen meteen de dohyo te verlaten omdat ze vrouw waren. De arena werd voor het begin van de match nog eens grondig gezuiverd met zout. "Dat doen ze sowieso bij het begin van een match, om boze geesten weg te jagen en de dohyo te zuiveren."
Compromis?
In het verleden werden al eerder compromissen gesloten wanneer vrouwelijke officials iets moesten doen of uitreiken in de sumowereld, weet Brokken. "Dan werd ook een platformpje naast de dohyo gebouwd waarop ze wel mochten staan."
De vraag is vooral of de huidige premier dat zal willen doen. "Ze vergelijkt zichzelf met Margaret Thatcher, dus ik weet niet of het eervol genoeg is om naast de dohyo de prijs uit te reiken", zegt Brokken. "Ofwel gaat er een podiumpje komen net naast het zand, ofwel zal dan toch een afgevaardigde van de premier de award uitreiken."
Het land kijkt met ingehouden adem toe naar hoe de eerste vrouwelijke premier van het land dit dilemma zal aanpakken.
